مجله اینترنتی ازهمه جا ازهمه چیز

خبرمهم-بزودی این سایت باساختاری جدیدوبامحتواهای جدید وبروز شروع بکارخواهدکرد

موقعيت جغرافيايى و تقسيمات سياسى استان
استان خراسان با مساحتى معادل ۳۳۵‚۳۱۳ کيلومتر‌مربع، وسيع‌ترين استان کشور است، و حدود يک پنجم مساحت ايران را تشکيل مى‌دهد. اين استان از شمال و شمال شرقى به جمهورى ترکمنستان (به طول حدود ۷۰۰ کيلومتر)، از شرق به کشور افغانستان (به طول حدود ۶۰۰ کيلومتر)، از جنوب به استان سيستان و بلوچستان و از غرب و شمال غربى به استان‌هاى يزد، اصفهان، سمنان و گلستان محدود مى‌باشد.
استان خراسان بين مدار جغرافيايى ۳۰ درجه و ۲۱ دقيقه تا ۳۸ درجه و ۱۷ دقيقهٔ عرض شمالى خط استوا، و ۵۵ درجه و ۲۸ دقيقه تا ۶۱ درجه و ۲۰ دقيقهٔ طول شرقى از نصف‌‌النهار گرينويچ، قرار گرفته است.
براساس آخرين تقسيمات کشورى، ‌ استان خراسان داراى ۲۳ شهرستان، ۵۴ شهر، ۷۴ بخش، ۲۲۴ دهستان و ۷۹۹۶ آبادى داراى سکنه است. شهرستان‌هاى استان عبارت‌اند از : اسفراين، بجنورد، برداسکن، بيرجند، تايباد، تربت‌جام، تربت حيدريه، چناران، خواف، درگز، سبزوار، سرخس، شيروان، طبس، فردوس، فريمان، قاينات، قوچان، کاشمر، گناباد، مشهد، نهبندان و نيشابور.
  جغرافياى طبيعى و اقليم استان
استان خراسان از نظر موقعيت طبيعى، به دو بخش شمالى و جنوبى تقسيم مى‌شود. بخش شمالى عموماً کوهستانى است که در دره‌ها و نواحى پست آن، ‌ دشت‌هاى حاصل‌خيزى به وجود آمده است و به دليل نزولات آسمانى کافى، شرايط مناسبى براى توسعهٔ کشاورزى و دامدارى احراز کرده است. بخش جنوبى از دشت‌هاى پست و وسيع با تپه‌‌هاى کم‌ارتفاع تشکيل شده است. بارش کم و در بعضى نواحى بسيار اندک، سبب فقر پوشش گياهى و نامساعد بودن خاک براى کشاورزى گرديده است.
بلندترين نقطهٔ استان در کوه‌‌هاى بينالود واقع در شمال نيشابور، با ارتفاع ۳۲۱۱ متر از سطح دريا است. پست‌ترين نقطهٔ‌ استان نيز در شمال سرخس در حاشيهٔ مرز ايران و ترکمنستان با ارتفاع ۳۰۰ متر از سطح دريا واقع شده است. مهم‌ترين ارتفاعات استان را کوه‌هاى هزارمسجد و کپه‌داغ، در شمال استان و هم‌چنين ارتفاعات آلاداغ و بينالود در قسمت جنوب شرقى استان تشکيل مى‌دهند. اين ارتفاعات دنبالهٔ رشته‌کوه‌هاى البرز در شمال ايران‌اند و به رشته‌کوه‌هاى هندوکش افغانستان وصل مى‌شوند. ارتفاعات فوق در تنوع آب و هوايى و به ويژه بارش‌هاى محلى نقش مهمى دارد و سبب ايجاد تفاوت‌هاى اقليمى و طبيعى ناحيه‌اى در سطح استان خراسان مى‌شوند.
استان خراسان در ناحيهٔ معتدل شمالى قرار گرفته است و به‌طور کلى، آب و هواى متغير دارد. دماى هواى استان از شمال به طرف جنوب افزايش مى‌يابد؛ ولى از ميزان بارش سالانهٔ آن کاسته مى‌شود. به‌طورکلى، آب و هواى استان را مى‌‌توان به شرح زير تقسيم‌بندى کرد:
- آب و هواى سرد کوهستانى که در نواحى مرتفع استان (ارتفاعات آلاداغ - بينالود) مشاهده مى‌شود.
- آب و هواى معتدل کوهستانى که در مناطق بجنورد، قوچان، شيروان و نواحى جنوبى بينالود، ارتفاعات کپه‌داغ - هزار مسجد و قسمتى از شهرستان مشهد مشاهده مى‌شود.
- آب و هواى نيمه‌بيابانى ملايم (کوهپايه‌اي) که عمدتاً در کوهپايه‌‌هاى استان ديده مى‌شود و مهم‌‌ترين ويژگى آن تغيير درجهٔ حرارت است. قائنات در قلمرو اين آب و هوا قرار دارد.
- آب و هواى گرم و خشک بيابانى که در نواحى جنوبى استان وجود دارد و حدود ۵۰ درصد از مساحت استان را زير پوشش قرار مى‌دهد.
به استناد گزارش ايستگاه‌هاى هواشناسى استان، متوسط سالانهٔ روزهاى يخبندان در سطح استان ۷۰ روز است که بيش‌ترين ميزان با ۹۲ روز به شهرهاى نيشابور و تربت حيدريه اختصاص دارد و کم‌ترين آن با ۱۲ روز يخبندان، به شهر طبس مربوط است.
براساس گزارش ايستگاه سينوپتيک شهر مشهد، متوسط درجهٔ حرارت هوا در استان خراسان بين ۱۳/۶ و ۱۷ درجهٔ سانتى‌گراد است. حداقل درجهٔ حرارت ۲۸- درجه و حداکثر آن براساس گزارش ايستگاه سبزوار ۴۵/۵ درجه مى باشد که ۷۳/۵ درجه اختلاف دما بين حداقل و حداکثر دماى سالانه در اين استان را نشان مى‌دهد. براساس همين گزارش، متوسط ميزان بارندگى در سطح استان ۲۱۸/۵۵ ميلى‌متر است.
استان خراسان همواره در معرض جريان‌هاى هوايى متغير قرار دارد و همين شرايط سبب اختلاف شديد درجهٔ حرارت در اين استان شده است.
جريان‌هاى هوايى و بادهاى مهم اين منطقه عبارت‌‌اند از:
- باد پرفشار سيبرى: که در اواخر فصل پاييز تا اوايل بهار از طريق شمال شرق وارد کشور مى‌شود و شمال خراسان را تحت تأثير قرار مى‌دهد.
- جريان‌هاى مديترانه‌اى: که از اقيانوس اطلس و درياى مديترانه سرچشمه مى‌گيرد و به دليل جذب رطوبت از درياى مديترانه، از نظر رطوبت غنى است و در صورت تلفيق با توده‌هاى هوايى که از درياى خزر به سمت استان خراسان حرکت مى‌کنند، به مقدار بارندگى آن افزوده مى‌شود. اين تودهٔ هوا هنگامى که به بيابان‌هاى شمال شرقى و شمال خراسان مى‌رسد، خصوصيات دريايى و مرطوب خود را کاملاً از دست مى‌دهد.
- تودهٔ هواى بيابانى: که منشأ آن عربستان و کويرها است و در افزايش دما نقش مهمى دارد. اين تودهٔ هوا به دليل رطوبت بسيار اندک، فاقد توان باران‌زايى است و معمولاً با گرد و غبار همراه است. به طور‌ کلى، مناسب‌ترين فصول مسافرت به استان خراسان (از نظر اقليم) بهار و تابستان است؛ ولى در زمستان و پاييز نيز، به ويژه جنوب استان خراسان، شرايط مساعدى براى مسافرت و اقامت دارد.
+ نوشته شده در  2010/9/6ساعت 21:43  توسط اطلس ایران وجهان  |