دانستنیها ی تاریخ وجغرافیایی ایران وجهان
اشنایی کامل با شهرهای ایران وجهان- تاریخ ایران وجهان وهزاران جدول اماری 
قالب وبلاگ

دریاچه ارومیه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
 
دریاچه ارومیه
نام باستانی : چیچَست
موقعیت ایران, آذربایجان شرقی
آذربایجان غربی
مختصات شرقی′۱۹°۴۵ شمالی′۴۲°۳۷ / ۴۵٫۳۱۷غرب ۳۷٫۷جنوب / -۴۵٫۳۱۷;-۳۷٫۷
خروجی اولیه تبخیر
مساحت آبخیز ۵۱٬۸۷۶ کیلومتر مربع
کشور منشا Iran
حداکثر طول ۱۴۰ کیلومتر
حداکثر عرض ۵۵ کیلومتر
مساحت سطح ۵٬۲۰۰ کیلومتر مربع
حداکثر عمق ۱۶ m (۵۲ ft)
ارتفاع از سطح آبهای آزاد ۱٬۲۶۷ متر
جزیره‌ها ۱۰۲
نقشه درياچه اروميه در نقشه ایران در دوره افشاریه.
نام دریاچه در نقشه، دریاچه شاهی ذکر شده‌است.

دریاچه اُرومیهبا نام سابق دریاچه رضاییه در شمال غربی ایران و در منطقهٔ آذربایجان واقع شده‌است. این دریاچه طبق آخرین تقسیمات کشوری، بین دو استان آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی تقسیم شده‌است. دریاچهٔ ارومیه، بزرگ‌ترین دریاچهٔ داخلی ایران و دومین دریاچهٔ آب‌شور دنیا است.[۱] آب این دریاچه بسیار شور بوده و عمدتاً از رودخانه‌های زرینه‌رود، سیمینه‌رود، گادر، باراندوز، شهرچای، نازلو و زولا تغذیه می‌شود.

حوضهٔ آبریز دریاچه ارومیه، ۵۱٬۸۷۶ کیلومتر مربع است[۲] که پیرامون ۳٪ مساحت کل کشور ایران را دربر می‌گیرد. این حوضه با داشتن دشت‌هایی مانند دشت تبریز، ارومیه، مراغه، مهاباد، میاندوآب، نقده، سلماس، پیرانشهر، آذرشهر و اشنویه، یکی از کانون‌های ارزشمند فعالیت کشاورزی و دامداری در ایران به‌شمار می‌رود.

تصویر ماهواره ای از دریاچه ارومیه که در سال ۲۰۰۳ گرفته شده است.دو نیم شدن دریاچه به خاطر پل میان گذر دریاچه در مرکز آن مشخص است.

دریاچه ارومیه بزرگ‌ترین آبگیر دایمی آسیای غربی است که در شمال غرب فلات ایران قرار گرفته‌است. پارک ملی دریاچه ارومیه پس از مرداب انزلی، از جالب‌ترین و نغزترین زیستگاه‌های طبیعی جانوران در ایران به‌شمار می‌رود. در حال حاضر ۲۷ گونه پستاندار، ۲۱۲ گونه پرنده، ۴۱ گونه خزنده، ۷ گونه دوزیست و ۲۶ گونه ماهی حیات وحش این دریاچه را تشکیل داده‌اند.[۳]

آب دریاچهٔ ارومیه بسیار شور و میزان نمک محلول در آن دو برابر اقیانوس‌ها است. به این دلیل، هیچ ماهی و نرم‌تنی به جز گونه‌هایی از سخت‌پوستان در آن زندگی نمی‌کنند و آب آن هیچ‌وقت یخ نمی‌زند. شناکنندگان نیز می‌توانند بر روی آب آن شناور بمانند.[۴]

دریاچهٔ ارومیه دارای ۱۰۲ جزیره‌است که همهٔ آن‌ها از سوی سازمان یونسکو به عنوان اندوختهٔ طبیعی جهان به ثبت رسیده‌اند. جزیرهٔ اِشک، زیستگاه پرندگان زیبای کوچک، از جمله مرغ آتش و تنجه و همچنین تعدادی گوزن زرد ایرانی و گوسفند وحشی (قوچ و میش) به آن انتقال داده شده‌اند. برای گشت و گذار در دریاچه و جزیره‌های آن می‌توان از دو کشتی سهند و نوح، یا قایق‌های گوناگون در بندر گلمانخانه بهره گرفت.

 وجه تسمیه

 

اين‌ درياچه‌ را در زبان‌ سريانى‌ ارميا، در ارمنى‌ اُرمى‌، در عربى‌ ارميه‌، در فارسى‌ و تركى‌ عهد عثمانى‌ اروميه‌ نوشته‌اند. نام‌ مذكور ايرانى‌ به‌ نظر نمى‌رسد. مؤلفان‌ دربارة نام‌ اين‌ درياچه‌ به‌ گونه‌هاي‌ مختلف‌ داوري‌ كرده‌اند: پورداود نام‌ اورميه‌ را تركيبى‌ از دو واژة آرامى‌ «اور» به‌ معناي‌ شهر و «مياه‌» به‌ معنای آب‌ نوشته‌ است‌. در هزوارش‌ پهلوي‌، نوشتة آرامى‌ «مياه‌» آب‌ خوانده‌ مى‌شود، ولى‌ در شهر ناميدن‌ «اور» جاي‌ ترديد است‌. «اور» در زبان‌ عبري‌ به‌ معناي‌ نور آمده‌ است‌ مينورسكى‌ با تكيه‌ به‌ متنى‌ سريانى‌ كه‌ در آن‌ اسم‌ مكانى‌ به‌ نام‌ ارميت‌ در كنار درياچه مزبور آمده‌است‌، نام‌اورميه‌ را «ارميه» (ارميا) و به‌ظاهر سريانى‌ خوانده‌ است‌. اين‌نام‌ در متون‌ اسلامى‌ به‌ صورت‌ اُرميه‌ و اُرمى‌ آمده‌ است‌. مردم‌ محلى‌ درياچة مزبور را اورمى‌ مى‌نامند. برخى‌ مؤلفان‌ ترك‌ اين‌ درياچه‌ را اروميه‌ يا روميه‌ نوشته‌، و چنين‌ پنداشته‌اند كه‌ منسوب‌ به‌ روم‌ شرقى‌ است‌. اين‌ نظر در همة موارد قاطع‌ نيست‌، زيرا در نوشته‌هاي‌ برخى‌ مؤلفان‌ معاصر ترك‌ نيز نام‌ درياچه‌ به‌ صورت‌ اورميه‌ آمده‌ است‌ (در متون‌ كهن‌ ايرانى‌ نام‌ اين‌ درياچه‌ به‌ صورت‌ چيچست با ياء مجهول‌ آمده‌ است‌ ) واژه اوستايى‌ چيچست‌ به‌ معناي‌ درخشنده‌ و شفاف‌ است‌ گمان‌ مى‌رود شوري‌ و ذرات‌ نمك‌ فراوان‌ موجب‌ درخشندگى‌ آن‌ شده‌ باشد. مؤلفان‌ عهد اسلامى‌ اغلب‌ از شوري‌ آب‌ اين‌ درياچه‌ ياد كرده‌اند.[۵]

در شاهنامة فردوسى‌ و در نسخه‌اي‌ از نزهة القلوب‌ نام‌ چيچست‌ به‌ صورت‌ خنجست‌ آمده‌ است‌ (بارتولد، كه‌ آن‌ را تصحيف‌ همين‌ اسم‌ دانسته‌اند ). از ديگر نامهای كهن‌ اين‌ درياچه‌، كبودان‌ است‌. استرابن‌ كه‌ در حدود سده 1م‌ مى‌زيسته‌، اين‌ درياچه‌ را كپوتا نوشته‌ است‌. پورداود معتقد است‌ نام‌ دو هزار سالة كپوتا بايد از واژة كپوت‌ (كبود) در زبان‌ پارسى‌ باستان‌ باشد. در منابع‌ اسلامى‌ نيز اين‌ نام‌ به‌ صورت‌ درياي‌ كبوذان‌ و كبودان‌ آمده‌ است‌.[۶]

درياچه اورميه‌ را درنوشته‌ها به‌نام‌جزيره‌های درون‌ آن‌ نيزخوانده‌اند. يكى‌ از اين‌ جزيره‌ها كبودان‌ است‌. شايد نام‌ جزيره‌ از نام‌ درياچه‌ و يا به‌ عكس‌ گرفته‌ شده‌ باشد. پورداود نام‌ جزيره‌ را برگرفته‌ از نام‌ درياچه‌ دانسته‌ است‌. بطلميوس‌ نام‌ درياچه‌ را مارگيانه‌ (مانتيانه‌، به‌ احتمال‌ مراغه‌) نوشته‌ است‌. هرودت‌ از قومى‌ با نام‌ ماتينوي‌ ياد كرده‌ كه‌ به‌ نام‌ مانتيانه‌ نزديك‌ است‌ مينورسكى‌ نام‌ مانتيانه‌ را با نام‌ مانّاها كه‌ در حوالى‌ اين‌ درياچه‌ مى‌زيسته‌اند، نزديك‌ دانسته‌ است‌ ابوالفدا درياچه مزبور را «بحيرة تلا» ضبط كرده‌، دژی را نيز بر كوهى‌ در اين‌ درياچه‌ به‌ همان‌ نام‌ ناميده‌، و مدعى‌ شده‌ است‌ كه‌ هلاكو اموال‌ خود را در آن‌ دژ نهاده‌ بود. طبري‌ از دژ نام‌ برده‌، و نوشته‌ است‌ كه‌ محمد بن‌ بعيث‌ در 220ق‌ به‌ دژي‌ در ميان‌ اين‌ درياچه‌ كه‌ شاهى‌ ناميده‌ مى‌شد، رفت‌. پورداود مى‌نويسد كه‌ اين‌ درياچه‌ را گاه‌ به‌ نام‌ يكى‌ از جزيره‌هاي‌ بزرگ‌ كوهستانى‌ آن‌ كه‌ «شاهى‌» نام‌ دارد، درياچة شاهى‌ خوانند. حمدالله‌ مستوفى‌ آن‌ را به‌ نامهاي‌ بحيرة چيچست‌، درياي‌ شورِ طسوج‌ (طروج‌) ناميده‌ است‌. اين‌ درياچه‌ را اصطخري‌ «بحيرة الشراة» نيز ناميده‌ كه‌ به‌ معناي‌ درياچة خوارج‌ است‌. اين‌ نام‌ به‌ احتمال‌ از آنجا ناشى‌ شده‌ كه‌ به‌ نوشتة ياقوت‌ در كوه‌ جزيرة وسط درياچه‌، دژي‌ استوار وجود داشته‌ كه‌ ساكنانش‌ بر واليان‌ آذربايجان‌ عاصى‌ بوده‌اند. محتمل‌ است‌ اين‌ همان‌ جزيرة شاهى‌ يا شاهو باشد كه‌ طبري‌ (همانجا) از آن‌ ياد كرده‌، و رشيدالدين‌ آن‌ را «شاهوتله‌» نوشته‌ است‌[۷]

تاریخچه

نام کهن این دریاچه چیچَست بوده‌است. این واژه، واژه‌ای است از زبان اوستایی و پارسی باستان و تلفظ آن چَئِچَستَ بوده‌است. دریاچهٔ چیچست در اسطوره‌های ایرانی نقشی بنیادین دارد. عرصهٔ بسیاری از رویدادهای مهم زندگی کیخسرو، کرانهٔ این دریاچه بوده‌است. دژ بهمن که کیخسرو در نبردی غول‌آسا و سهمگین آن را می‌گشاید و از چنگ دیوان به‌در می‌آورد، در نزدیکی همین دریاچه بوده و بسیاری از اسطوره‌های دیگر.

در دوران پهلوی به مناسبت پادشاهی رضاشاه پهلوی، به این دریاچه نام رضائیه داده شد.

دریاچهٔ ارومیه یکی از زیستگاه‌های طبیعی مهم در منطقهٔ آذربایجان که در عین حال برای ورزش‌های آبی همانند شنا، قایقرانی و اسکی روی آب نیز بسیار مناسب می‌باشد، در آستانهٔ خشک شدن است. این دریاچه که با سواحل زیبا و آب‌شور خود گردشگران بسیاری را در فصول مختلف و علی‌الخصوص در تابستان به‌سوی خود جلب می‌نماید، از نظر داشتن موادّ معدنی گوناگون، دارای یکی از کمیاب‌ترین منابع طبیعی بوده و امروزه با تهدیدی بسیار جدی روبروست.

سیر عقب نشینی ساحل دریاچه بین سالهای ۱۳۶۳ و ۱۳۹۰ (براساس تصاویر ماهواره‌ای ناسا)

دوره افشاریه

نام دریاچه در نقشه ایران در دوره افشاریه، دریاچه شاهی (L. of Shahi) ذکر شده‌است. [۸]

 خشکیدن دریاچه

این دریاچه در خطر خشک شدن کامل قراردارد و طی ۱۳ سال گذشته ۶ متر کاهش سطح داشته‌ است. اختصاص ۹۰٪ منابع آبی منطقه به بخش کشاورزی، تبخیر زیاد در پی گرم شدن هوا و برداشت غیرمجاز از آب‌های زیرزمینی در پی حفر چاه از دلایل خشک شدن این دریاچه می‌باشند. کارشناسان ابراز داشته‌اند در صورت خشک شدن این دریاچه هوای معتدل منطقه تبدیل به هوای گرمسیری با بادهای نمکی خواهد شد و زیست محیط منطقه را تغییر خواهد داد.[۹] [۱۰] در اعتراض به خشک شدن دریاچه در فروردین سال ۱۳۹۰ اعتراضی صورت گرفت.[۱۱]

یکی از طرح‌هایی که برای نجات دریاچه ارومیه مطرح شده انتقال آب از نقاط دیگر به ویژه رود ارس است. به گفته نماینده ارومیه در مجلس نادر قاضی‌پور، تنها راه نجات دریاچه ارومیه آبهای رود ارس و شهرستان پیرانشهر است. اما این ایده با مخالفت‌هایی روبروست. روزنامه اقتصاد پویا در سرمقاله‌ای مقصر خشکیدن دریاچه ارومیه را مردم و نمایندگانی می‌داند که برای تأمین نیازهای کشاورزی و خانگی آذربایجان بارها خواستار انتقال آب رودخانه‌هایی که به دریاچه ارومیه می‌ریزند به نقاط دیگر شده‌اند و از حکومت درخواست داشتند تا آب این رودخانه‌ها برای تأمین نیاز باغ‌های مراغه و دیگر شهرهای استان استفاده شود و یا با فشار بسیار بر مسئولین طرح میان‌گذر دریاچه ارومیه را اجرایی کردند. بر اساس این نظریه برای نجات دریاچه ارومیه به جای خشکاندن ارس و از بین بردن زمین‌های بارور نقاط دیگر باید از مصرف آب کاسته و به وزارت نیرو اجازه داده شود تا آب رودخانه‌هایی را که به طور طبیعی به این دریاچه می‌ریخته‌اند دوباره به سوی آن رها کند.[۱۲]

در مرداد ماه سال ۱۳۹۰ مجلس شورای اسلامی با دو فوریت طرح انتقال آب به دریاچه ارومیه موافقت نکرد[۱۳] و این امر به احتمال زیاد به بحرانی تر شدن اوضاع دریاچه دامن خواهد زد، علاوه بر این پیش بینی میشود در صورت خشک شدن احتمالی دریاچه شاهد بارش باران نمک در بسیاری از استان های همجوار باشیم و در ادامه این امر منجر به آواره شدن ۱۳ میلیون نفر خواهد شد [۱۴]

 پارک ملی دریاچه ارومیه

 

پارك ملي درياچه اروميه با وسعت 462600 هكتار همچنین یکی از 9 ذخیره‌گاه زیست‌کره در ایران است.[۱۵]

 

[ بیست و هفتم اردیبهشت 1391 ] [ 20:27 ] [ اطلس ایران وجهان ]
رودها و چشمه ها

رودخانه ها و چشمه ها از جمله مهم ترین جاذبه های گردشگری طبیعی به شمار می روند و در بین طبیعت دوستان ازجایگاه ویژه ای برخوردار هستند . استان مرتفع آذربایجان غربی چون ديواری درجهت شمال و جنوب و جنوب خاوری امتداد يافته، منبع سرشاری از نزولات جوی را به صورت برف در خود ذخيره كرده و حوزه های پر آب و متعددی را ايجاد کرده است . محدوده شمالی درياچه اروميه تا رود ارس ، محدود باختر و جنوب درياچه اروميه و محدوده كرخه كه در منتهی اليه جنوب و جنوب باختری استان قرار دارد ، از اين جمله هستند. در جنوب درياچه اروميه ، در نواحی مرتفعی كه سرچشمه شاخه های اصلی سيمينه رود ، مهاباد رود ، زرينه رود و قزل اوزن است ، رودها به طرف درياچه اروميه جاری می شوند . اين رودخانه ها از يک سو وارد درياچه اروميه می شوند و از سوی ديگر در قسمت مهاباد به دليل جهت برخی از كوه های سردشت به طرف عراق سرازير می شوند. رودهای این استان كه از كوه های مرتفع سرچشمه می گيرند، از دره های عميق و دشت های وسيعی عبور می كنند كه هر كدام به نحوی دارای جاذبه های طبيعی - توريستی قابل توجهی هستند . در نقاط مختلف استان آذربایجان غربی آب های گرم متعددی با خواص ويژه وجود دارد كه در طول هزاران سال مورد استفاده مردم قرار گرفته است. اين چشمه ها يكی از منابع مهم صنعت جهانگردی منطقه به شمار می آیند . چشمه زندان سليمان ، چشمه (استخر) بوكان ، چشمه گراو ، چشمه معدنی زنبيل ، چشمه های معدنی ويشلق ، چشمه های معدنی ايواوغلی، چشمه شوربولاغ بيلوار ، چشمه معدنی زارعان (زوران)، چشمه معدنی دسته دره ، چشمه معدنی كلوانس ، چشمه معدنی شگفتی ، چشمه معدنی ميناس برخی از چشمه های مهم این استان به شمار می روند که قادرند اوقات فراغت گردشگران زیادی را پر کنند .

چشمه زندان سلیمان : در قسمت غربی کوه زندان قرار دارد و دارای دو مضحر می باشد . آب این چشمه در درمان بیماری های مجاری تنفسی و بیماری های جلدی مفید است .

چشمه رازی : در شش کیلومتری قطور قرار دارد . آب این چشمه به همراه گاز از زمین خارج می شود و در دامنه تپه ای جریان می یابد .

چشمه کلوانس : چشمه کلوانس در شمال غربی شهرستان خوی قرار دارد .

چشمه دسته دره : چشمه دسته دره نیز در 29 کیلومتری شمال غربی شهرستان خوی قرار دارد .

چشمه شاه آباد : در 30 کیلومتری جنوب شرقی ماکو قرار دارد . آب این چشمه همراه گاز فراوان در حوضچه ای جاری می شود .

چشمه گرادو : چشمه گرادو در غرب شهرستان مهاباد قرار دارد و از دو نقطه زمین خارج می شود .

چشمه زنبیل : در 36 کیلومتری شمال شرقی ارومیه در دامنه شرقی کوه زنبیل قرار دارد .

چشمه زارعان : در چهار کیلومتری غرب روستای زارعان در شمال شهرستان خوی قرار دارد .

رودخانه ارس ماكو : رود مرزي‌ ارس‌ از ديم‌ قشلاق‌ تا محل‌ بهم‌ پيوستن‌ آق‌ چاي‌ به‌ ارس ‌، حدود 135 كيلومتر ميان‌ آذربايجان‌ غربي و جمهوري‌ خود مختار نخجوان‌ جاريست ‌. اين‌ رود از كوههاي‌ هزار بركه‌ تركيه‌ سرچشمه ‌مي‌گيرد و سپس‌ با رودي‌ ديگر بنام‌ كورا در جمهوري‌ آذربايجان ‌، يكي‌ مي‌شود و بالاخره‌ به‌ درياي‌ خزر مي‌ريزد . اين‌ رود 1072 كيلومتر طول‌ دارد . پيرامون‌ سد ارس‌ در شرق‌ ماكو جنگل‌كاري‌ شده‌ و تفرجگاه‌ عمومي‌ است .

مهاباد رود : اين‌ رود از ميان‌ ارتفاعات‌ پيرانشهر و سردشت‌ مي‌گذرد و از بهم‌ پيوستن‌ دو شاخه‌ اصلي‌ بيطاس‌ و ده‌ بكر بوجود مي‌آيد . پس‌ از گذشتن‌ از شمال‌ غربي‌ مهاباد در غرب‌ سيمينه‌ رود و شرق‌ گدار(قادرچاي‌) وارد درياچه‌ اروميه مي‌شود . بر روي‌ اين‌ رودخانه‌ نيز سدي‌ احداث‌ گرديده‌ كه‌ علاوه‌ بر توليد برق‌ ، آب‌ مشروب‌ شهر را نيز تأمين‌ مي‌كند . سد انحرافي‌ ديگري‌ در 8 كيلومتري‌ مهاباد در محلي‌ بنام‌ يوسف‌ كندي‌ جهت‌ آبياري‌ اراضي‌ ساخته‌ شده‌ است‌ كه‌ مأمن‌ حيات‌ وحش‌ است‌ و زيبايي‌هاي‌ قابل‌ توجهي‌ دارد .

سيمينه رود ( تاتائو ) اروميه : اين‌ رودخانه‌ از ارتفاعات‌ اطراف‌ سقز (حوالي‌ زنجان‌ و ترجان‌) در جنوب‌ درياچه‌ اروميه سرچشمه‌ مي‌گيرد . شبكه‌ اصلي‌ آن‌ شتاوه‌ رود در جنوب‌ غربي‌ دهشهر كندي‌ است ‌. اين‌ رود پس‌ از عبور از بوكان و غرب‌ مياندوآب‌ و دشت‌ حاصلخيز شامات‌ به‌ باتلاق‌هاي‌ جنوب‌ شرقي‌ درياچه‌ اروميه‌ مي‌ريزد .

رودخانه زاب كوچك پيرانشهر : رود كلوي‌ (زاب‌) از گردنه‌ ميدان‌ با 2140 متر ارتفاع‌ از سطح‌ درياسرچشمه‌ مي‌گيرد و از شرق‌ به‌ غرب‌ جاري‌ مي‌شود و پس‌ از طي‌ دره‌اي‌ عريض‌ و مستقيم‌ و عبور از پيرانشهر، سردشت‌ در خاك‌ عراق‌ به‌ دجله‌ مي‌ريزد . اين‌ رودخانه‌ و دره‌ عميق‌ آن‌ يكي‌ از ديدني‌ترين‌ رودخانه‌هاي‌ استان‌ باارزش‌ها و جاذبه‌هاي‌ جهانگردي‌ است‌ .

زرينه رود(جغتوچاي) اروميه : اين‌ رودخانه‌ از كوه‌هاي‌ چهل‌ چشمه‌ كردستان‌ ، بين‌ سقز و بانه‌ سرچشمه‌ مي‌گيرد و پس‌ از عبور از شرق‌ مياندوآب‌ در جلگه‌ وسيع‌ آبرفتي‌ به‌ چند شاخه‌ تقسيم‌ مي‌شود و از گوشه‌ جنوب‌ شرقي‌ به ‌درياچه‌ اروميه‌ مي‌ريزد. طول‌ آن‌ 300 كيلومتر و حوزه‌ آن‌ بيش‌ از 1100 كيلومتر مربع‌ است ‌. بر روي‌ اين‌ رودخانه‌ يك‌ سد نسبتاً بزرگ‌ و يك‌ سد انحرافي‌ (نوروزمهر) احداث‌ شده‌ است‌ كه‌ حدود 70 كيلومتر با شهر مياندوآب‌ فاصله‌ دارد . ماهيان‌ بومي‌ رودخانه‌ عبارتند از : كپور ، سفيد ، اسپله‌ و زردماهي‌ كه‌ طول‌ برخي‌ از آنها به ‌يك‌ متر نيز مي‌رسد ، ماهيگيري‌ در اين‌ رودخانه‌ آزاد است‌ .

روى شهر چای : روى شهر چای به بکشلو چای یا بردسیر نیز معروف است و از داخل شهر ارومیه می گذرد .

رود نازلو : از کوه های ایران و ترکیه سرچشمه می گیرد .

رود چای : آب روضه چای از ارتفاعات "کانی گوزال" در کلهر سرچشمه می گیرد .

رود باراندوز چای : این رود از کوه های مرزی ایران و ترکیه و کوه های حد فاصل "کدارچای" و " باراندوز چای" سرچشمه می گیرد .

رود زولاچای : رود زولاچای از بهم پیوستن رودهای "خورخوره" ، "زولا" ،" اریک" و " ریز علی چای" به وجود می آید .

 


آبشارها

آبشار شلماش: آبشار شلماش مهم ترین و مشهورتری آبشار سراسر استان آذربایجان غربی است که در منطقه سردشت واقع شده و به شدت مورد توجه گردشگران و طبیعت دوستان است. هم جواری اين آبشار با دره ای سرسبز و زيبا و جنگل های پراكنده، ‌زيبايی ويژه ای به آن بخشيده و از دلایل اصلی شهرت آن است.

آبشار قلعه جوق ماکو : چشم انداز آبشار قلعه جوق ماکو نیز از منظره های زیبای طبیعت است که ارتفاعی حدود 80 متر دارد و فضای سبز اطراف آن یکی از جاذبه های گردشگری استان آذربایجان غربی به شمار می آید .

سایر آبشارها : آبشار سدوک ارومیه ، آبشار کوه‌های دالاپر ، فرنگی ، راندوسر ، شوند ، شهیدان ، ستاره لوند و بروینه از دیگر آبشارهای استان

[ بیستم آبان 1389 ] [ 22:4 ] [ اطلس ایران وجهان ]
دریاچه ها و تالاب ها و جزایر

درياچه‌هاي‌ سدهاي‌ استان‌ آذربايجان‌ غربي‌ عبارتند از : درياچه‌ سد بوكان‌ ، درياچه‌ سد انحرافي‌ مياندوآب ‌، درياچه‌ سد مهاباد ، درياچه‌ سد انحرافي‌ يوسف‌ كندي . پيرامون‌ اين‌ درياچه‌ها و مانداب‌هاي‌ كنار رود ارس‌ و بركه‌هاي‌ اطراف‌ درياچه‌ اروميه‌ كه‌ هر كدام‌ از آنها جلوه‌اي‌ زيبا دارد و مأمن‌ حيات‌ وحش‌ محسوب‌ مي‌شود .

درياچه اروميه: استان‌ آذربايجان‌ غربي بزرگترين‌ درياچه‌ كشور يعني‌ درياچه‌ اروميه‌ را در كنار خود جاي‌ داده‌ است ‌. اين‌ درياچه‌ در ارتفاع‌ 1267 متري‌ از سطح‌ دريا واقع‌ شده‌ است ‌. طول‌ آن‌ حدود 130 تا 140 كيلومتر وعرض‌ آن‌ بين‌ 15 تا 50 كيلومتر متغير است‌ و عمق‌ متوسط‌ درياچه‌ را 50 تا‌ 60 متر تخمين‌ زده‌اند . آب‌ درياچه ‌اروميه‌ بي‌ نهايت‌ شور و ميزان‌ نمك‌ محلول‌ آن‌ دو برابر اقيانوس‌ها است‌ و به‌ همين‌ علت‌ نيز آب‌ آن‌ هيچوقت‌ يخ ‌نمي‌زند . از زمان‌هاي‌ قديم‌ آب‌ درياچه‌ اروميه‌ به‌ علت‌ املاحي‌ كه‌ در آن‌ محلول‌ است ‌، مورد توجه‌ بيماران ‌امراض‌ جلدي‌ و اطباء محل‌ بوده‌ است ‌. گل‌هاي‌ طبي‌ در درمان‌ بيماريهاي‌ دردبندها ، پي‌ها و ماهيچه‌ها (بر اثررماتيسم‌ يا عفونت‌) و بعضي‌ از بيماريهاي‌ زنانه‌ و نيز در درمان‌ ضربه‌هاي‌ وارده‌ به‌ استخوانها ، بندها وقسمت‌هاي‌ نرم‌ اندام‌ مورد استفاده‌ قرار مي‌گيرد . فصل‌ آب‌ تني‌ معمولاً از اوايل‌ تير تا نيمه‌ دوم‌ مرداد طول‌مي‌كشد و از اين‌ زمان‌ به‌ بعد آب‌ درياچه‌ سرد مي‌شود . درياچه‌ اروميه‌ جزاير و شبه‌ جزيره‌هاي‌ متعددي‌ دارد كه‌ از اهميت‌ توريستي‌ قابل‌ توجهي‌ برخوردارند . اين‌ درياچه‌ داراي‌ 102 جزيره‌ كوچك‌ و بزرگ‌ است‌ كه‌ اهم‌ آنها عبارتند از : كبودان‌ (قويون‌ داغي‌) ، اشك ‌، اسپير و آرزو .

دریاچه طبیعی مارمیشو : با وسعت پنج هکتار در 45 کیلومتری غرب شهرستان ارومیه قرار دارد . آب این دریاچه از چشمه های طبیعی و نزولات جوی تأمین می شود و محل زیست انواع آبزیان است .

جزیره‌ كبودان ‌: يكي‌ از بزرگترين‌ جزاير درياچه‌ اروميه ‌، جزيره‌ كبودان‌ است‌ كه‌ يك‌ چشمه‌ و يك‌ قنات‌ كوچك‌دارد . قسمت‌ اعظم‌ پوشش‌ گياهي‌ آنرا علف‌هاي‌ كوتاه ‌، درختان‌ پسته‌ وحشي ‌، سرو كوهي ‌، بادام‌ وحشي ‌، شيرخشت‌ و گوجه‌ فرنگي‌ تشكيل‌ مي‌دهد . اين‌ جزيره‌ در شرق‌ اروميه‌ با وسعت‌ 3175 هكتار و در ارتفاع 1521 متري‌ قرار دارد . نوع‌ ساحل‌ آن‌ سنگي‌ و ماسه‌اي‌ است‌ و براي‌ شنا و ورزش‌هاي‌ آبي‌ امكانات‌ مناسبي‌ دارد . در جزيره‌ كبودان‌ هزاران‌ حيوان‌ از انواع‌ مختلف‌ زيست‌ مي‌كنند كه‌ عمده‌ترين‌ آنها قوچ‌ و ميش‌ است .

جزيره‌ اشك‌ : اين‌ جزيره‌ با 2115 هكتار وسعت‌ در قسمت‌ جنوبي‌ كبودان‌ و در40 كيلومتري‌ بندر گلمانخانه‌ قرار دارد . اين‌ جزيره‌ يك‌ چشمه‌ آب‌ شيرين‌ دارد و يكي‌ از زيستگاههاي‌ پرندگان‌ بومي‌ و مهاجر از جمله‌ فلامينگو و تنجه‌ به‌ حساب‌ مي‌آيد . جزيره‌ اشك‌ از نظر پوشش‌ گياهي‌ شبيه‌ جزيره‌ كبودان‌ است‌ و گوزن‌ زرد ايراني‌ كه‌ يكي‌ ازنادرترين‌ گوزن‌هاي‌ جهان‌ است‌ در آن‌ زندگي‌ مي‌كند .

جزاير اسپير : اين‌ جزيره‌ با 1151 هكتار وسعت‌ در غرب‌ كبودان‌ و در 27 كيلومتري‌ بندر گلمخانه‌ واقع‌ شده‌ است‌ . اين‌ جزيره‌ همه‌ ساله‌ پذيراي‌ پرندگاني‌ همچون‌ فلامينگو ، پليكان‌ها ، كاكايي‌ها و غازهاست ‌. امكانات‌ و تأسيسات‌ جزيره‌ محدود به‌ يك‌ اسكله‌ مي‌باشد . جزاير كبودان ‌، اشك ‌، اسپير، آرزو و جزاير نه‌گانه‌ از امكانات‌ مناسب‌ براي‌ شنا و ورزش‌هاي‌ آبي‌ برخوردار است ‌.

از دیگر دریاچه ها و جزایر این استان می توان به دریاچه سد بوکان ، رودخانه ارس ، رودخانه زاب کوچک
دریاچه سد میاندوآب ، دریاچه یوسف کندی و ... اشاره کرد .

آب‌های معدنی : آب‌های معدنی این استان نیز عبارتند از : ایستی سو ؛ در نزدیکی گردنه قوشچی ، آب گرم محال باراندوز ؛ در نزدیکی قریه هفت آباد ارومیه ، آب معدنی کوه زنبیل ؛ در کنار دریاچه ارومیه ، آب معدنی دریک ؛ که بسیار گوارا بوده و در روستای چهریق قرار دارد و آب معدنی کانی گراوان که در روستای کانی گوز در نزدیکی شهرک رَبَط واقع شده است .

تالاب‌ها : مساحت‌ تالاب‌هاي‌ استان‌ را نیز بيش‌ از 700 كيلومتر مربع‌ تخمين‌ مي‌زنند كه‌ برخي‌ از آنها داراي‌ آب‌ شيرين‌ و برخي‌ شور است ‌. اين‌ تالاب‌ها زيستگاه‌ مناسبي‌ براي‌ انواع‌ پرندگان‌ به‌ حساب‌ مي‌آيد . تالاب‌هاي‌ استان‌ عبارتند از : تالاب‌هاي‌ شيطان ‌، يادگارلو ، جهودآباد ، نيزار گرده‌ قيا و حسنلو به‌ وسعت‌ 1480 هكتار در اطراف‌ نقده ‌. تالاب‌هاي‌ آق‌ گل ‌، عشق‌ آباد ، قره‌ بلاغ‌ ، ياريم‌ قيه‌ و ساري‌ سو به‌ وسعت‌ 5966 هكتار در اطراف‌ ماكو . تالاب‌هاي ‌قره‌ گل‌ و يسريل‌آباد نیز به‌ وسعت‌ 460 هكتار در اطراف‌ مياندوآب قرار دارد ‌.

[ بیستم آبان 1389 ] [ 22:2 ] [ اطلس ایران وجهان ]
دریاچه ها

شورابيل : اين درياچه قبلاً بسيار شور بوده است ولي امروزه با افزوده شدن آب شيرين از شوري آن کاسته شده ، بطوريکه نوعي ماهي در آن پرورش داده مي شود . اين درياچه داراي امکانات تفريحي ، ورزشي و فرهنگي بسياري از جمله قايق راني ، پيست دو و ميداني ، دوچرخه سواري ، باغ وحش ، هتلهاي مجهز و زيبا، مجموعه شهر بازي براي بچه ها ، رستوران در وسط درياچه و ... است . اين درياچه در 48 کيلومتري جنوب شرقي اردبيل بطرف خلخال در يکي از دره هاي کوهستان با غيروو در ارتفاع 2500 متري از سطح دريا با مساحتي بالغ بر 210 هکتار و عمق متوسط پنج متر يکي از زيباترين و ديدني ترين درياچه هاي ايران مي باشد . در حال حاضر نوعي ماهي قزل آلاي رنگين کمان که از زمره بهترين نوع ماهيان دنيا مي باشد در آن پرورش داده مي شود که هر ساله تعداد زيادي از مردم جهت ماهيگيري و کوهنوردي و استفاده از مناظر بديع و بي نظير منطقه و هواي خنک و مطبوع آن به درياچه روي مي آورند .


چشمه ويلا دره گازدار (ويلادرق) : اين چشمه در روستاي ويلادرق و در ارتفاع 1800 متري از سطح دريا واقع شده است . دبي آن 18 ليتر در ثانيه و بصورت دائمي و سرريز در جريان است . دماي آن 18 درجه سانتيگراد و مزه اي کمي ترش و ظاهري شفاف و بي بو مي باشد . کاتيون و آنيونهاي موجود در آن بي کربنات و کلسيم است . هدايت الکتريکي آن براي 25 درجه حرارت 600 است . PH آن 2/5 و ترکيب آن بيکربنات کلسيم است . از آب اين چشمه براي مداواي سنگ کليه و تقويت اعصاب و درمان عوارض دستگاه گوارش استفاده مي شود .


درياچه نئور : اين درياچه در فاصله 42 کيلومتري جنوب شرقي اردبيل در ارتفاع 2480 متري از سطح دريا قرار دارد. راه اصلي دسترسي درياچه جاده روستائي آسفالته به طول 13 کيلومتر مي باشد که از کيلومتر 29 جاده بين شهري اردبيل – خلخال در محل قريه بودالالو بطرف شرق منشعب مي شود . اين درياچه با متوسط 257 هکتار مساحت بزرگترين درياچه آب شيرين استان مي باشد . در حال حاضر نوعي ماهي قزل آلاي رنگين کمان که از زمره بهترين نوع ماهيان دنيا مي باشد . در آن پرورش داده مي شود که هر ساله تعداد زيادي از مردم جهت ماهيگيري و کوهنوردي و استفاده از مناظر بديع و بي نظير منطقه و هواي خنک و مطبوع آن به درياچه روي مي آورند. گونه هاي جانوري آن شامل: خرس قهوه اي – گرگ – روباه – خوک – مار – مارمولک – قورباغه – اردک – خوتکا – آنقوت – کبک – چکاوک – چنگر – بلدرچين – عقاب طلايي – زاغ و انواع پرندگان گنجشک سان مي باشد .


آبشارها
آبشار گورگور خياوچاي :
اين آبشار در مسير رودخانه خياو (خيوچاي) بوده و بلندي آبشار حدود 10-12 متر مي باشد و از نظر حجم جريان قابل توجه مي باشد . حوضچه اي دايره اي شكل درمحل ريزش آب ايجاد شده است. آبشار گورگور به علت منظره جالب طبيعي و وجود ماهي قزل آلاي قرمز در رودخانه و حوضچه و برخورداري از موهبت آبگرم معدني ملك سوئي و چشم اندازي از كوهستان سبلان (ارتفاعات دلي آلي، آيتار، هرم و كسري) جذاب و ديدني است.
آبشار سردابه :
اين آبشار در نزديكي آبگرم معدني سردابه (24 كيلومتري غرب اردبيل) در دامنة شرقي كوه سبلان واقع است. ارتفاع آن حدود 20-15 متر و حجم جريان آن نسبتاً كم و محدود به خروجي چند چشمه بالادست مي باشد. شايان ذكر است حجم جريان اين آبشار در مواقع بارش و پيوستن جريانهاي سطحي حوزه آبخيز افزايش مي يابد. اين آبشار از محلهاي ديدني مجتمع آبگرم سردابه كه از نقاط گردشگري اردبيل است، مي باشد.
آبشار گورگور آلوارس :
اين چشمه در درة آلوارس يا قزل گوللر كه يكي از عريض ترين و باصفاترين دره هاي سبلان است، در ارتفاع 2420 متري از سطح دريا واقع شده است.
آبشار آقبلاغ :
اين آبشار در خلخال و در كوه آق داغ (سفيدكوه) قرار دارد. وجود گونه هاي متنوع گياهي، درختي و علفي در پيرامون اين آبشار زيبائي آن را دوچندان مي نمايد. نزديكترين راه ارتباطي به آقبلاغ از طريق يك راه پياده رو از روستاي لرد بخش شاهرود خلخال ميسر است
[ بیستم آبان 1389 ] [ 21:5 ] [ اطلس ایران وجهان ]
رودخانه هاي استان

رودخانه ابهر رود : رود شور يا ابهررود از كوه های سلطانيه قزوين سرچشمه گرفته و از به هم پيوستن دو رودخانه خزر رود و ابهر رود و برخی از رودهای كوچک فرعی ديگر تشكيل می ‌شود و با جهت كلی شمال باختری به جنوب خاوری از شش كيلومتری جنوب باختری حسن آباد (مركز بخش فشاپويه) گذشته و بر شوره‌ زار خاور حوضی سلطان جذب می ‌گردد و پس از آبياری ابهر ، قزوين ، ساوجبلاغ و تهران به رودخانه كرج می پيوندد . اين رودخانه به دليل داشتن نمک در پايين دست ، برای كشاورزی مناسب نيست ولی شاخه هايی از آن از امکانات گردشگاهی برخوردار است .
رودخانه قم رود : اين رودخانه كه به نام های گل افشان ، اناربار ، لهل رود و لعل بار نيز معروف است ، از زردكوه بختياری سرچشمه می گيرد و پس از طی 288 كيلومتر به درياچه نمک می ريزد . اين رودخانه در ابتدا به نام دربند معروف بود و در محل اخته خون در جنوب باختری گلپايگان سدی بر روی آن احداث شده است . قم رود در محدوده شهرستان های گلپايگان ، خمين ، محلات ، دليجان ‌و قم جاری است و اراضی اين نواحی را آبياری می كند .
رودخانه قره چای : رودخانه قره چای از سراب های هفت عمارت ، باغ جم ، عباس آباد و پنجه علی در منطقه سربند اراک سرچسمه می گيرد . اين رود بعد از مشروب كردن دهستان شراء از استان همدان ، وارد شهرستان اراک می شود . قره چای پس از آبياری نمودن اراضی كشاورزی شهرستان اراک ، در مسير خاوری– باختری وارد شهرستان تفرش می شود و پس از دريافت آب رودخانه های گدذار و هزلفان و با عبور از جنوب ساوه ، ‌درناحيه ای به نام پل دلاک به قم رود پيوسته و به درياچه قم می ريزد .
رودخانه دره باغ : دره باغ رودخانه ای فصلی به طول 45 كيلومتر است که در دهستان كهک ، شهرستان قم جريان دارد . سرچشمه اين رودخانه دامنه شمالی كوه های پلنگابی و قليق، 45 كيلومتری جنوب قم می باشد . اين رودخانه در طول مسير از روستاهای مسير كرميگان ، بيرهند ، ابرجس ، كهک ، سيرو و ورجان عبور می کند و رودخانه فردو به آن می ‌ريزد . رود دره باغ از ريزابه های قم رود و حوزه آن درياچه نمک قم است . شيب متوسط اين رود 5/3 درصد و مسير كلی آن شمالی است .
رودخانه شورفشاپويه : رود شور فشاپويه رودخانه ای دايمی است که 420 كيلومتر طول دارد . اين رود در شهرستان های قم ، تهران ، ساوه ، كرج ، قزوين و خدابنده لو جريان داشته و از دامنه باختری كوه قره داغ واقع در دهستان سجاس رود ، در 30 كيلومتری شمال خاوری قيدار سرچشمه می ‌گيرد و به نام خر رود از دهستان سجاس رود عبور کرده و به دهستان حومه از شهرستان قيدار (خدابنده) وارد می ‌شود و ضمن آميختن با ريزابه‌های بسيار از10 كيلومتری خاور شهر قيدار عبور می ‌كند و به نام چای خر رود به دهستان خرقان باختری از شهرستان قزوين وارد می ‌گردد . در اين دهستان با رودخانه شور خرقان مخلوط می ‌شود و پس از قطع راه اتومبيل رو قزوين ـ همدان وارد دهستان خرقان خاوری می ‌گردد و با رودخانه‌های آوج و كلنجين در هم می ‌آميزد و به سوی شمال خاوری جريان می ‌يابد. پس از عبور از روستای سكزناب از دره خاوری كوه قره قرقان عبور می ‌كند و به دهستان افشاريه وارد می ‌شود . در اين دهستان نخست با رودخانه اورونگاش مخلوط می ‌شود و سپس به صورت خشكرودی به دهستان رامند جنوبی و سپس به دهستان دشت آبی وارد می ‌گردد و پس از آميختن با ابهر رود به رود شورفشاپويه تغيير نام می ‌دهد . در اين جا به سوی جنوب متوجه می ‌شود و از باختر روستای قشلاق حسين خانی می ‌گذرد و پس از طی حدود هشت كيلومتر به خاور منحرف می ‌گردد و از ميان شوره ‌زار دامنه جنوبی ارتفاعات حلقه ور عبور می ‌كند و پس از گذشتن از دامنه خاوری كوه كردها به دهستان زرند از شهرستان ساوه داخل می ‌گردد و به سوی جنوب خاوری خط آهن تهران – قم ، همچنين راه اتومبيل رو تهران ـ ساوه را قطع می ‌كند و به دهستان فشاپويه از شهرستان تهران وارد می ‌گردد . در اين دهستان نخست با قشلاق هفت تپه با رودخانه سرود مخلوط می ‌شود و سپس به موازات رودخانه كرج و به فاصله متوسط 10 كيلومتر به سوی جنوب خاوری روان می ‌گردد و با طی يک قوس بزرگ راستگرد از دهستان فشاپويه خارج و به دهستان قمرود از شهرستان قم وارد می ‌شود و سرانجام در 75 كيلومتری خاور قم به درياچه نمک می ‌ريزد . شيب متوسط اين رود 4/0 درصد و مسير كلی آن جنوب خاوری است .
رودخانه زواريان : زواريان رودخانه ای فصلی است که در دهستان راهجرد خاوری ، شهرستان قم جريان دارد . اين رود از دامنه خاوری كوه خستک ،51 كيلومتری جنوب باختری قم سرچشمه می گيرد . اين رودخانه پس از سيراب ساختن روستاهای زواريان ، سلفچكان ، عنايت بيگ ،‌ حسين آباد به طرف جنوب منحرف می گردد و با دو پيچ نسبتاً بزرگ در دو كيلومتری شمال روستای بخشايش به تلخه رود می ‌ريزد .
رودخانه سولقان : رودخانه فصلی سولقان در شهرستان های تفرش و قم ، استان های مركزی و قم جريان دارد . اين رودخانه از ارتفاعات 19 كيلومتری خاور تفرش طی ريزابه‌های متعدد سرچشمه گرفته و ضمن عبور از دهستان قاهان با رودخانه وزوا مخلوط می ‌شود و پس از ورود به شهرستان قم در حدود روستای آوه محو و ناپديد می شود . مازاد آب اين رودخانه در فصل های پر باران به قره سو می ‌ريزد .
رودخانه شورراهجرد : رودخانه شورراهجرد يک رودخانه فصلی به طول 28 كيلومتر است که در دهستان راهجرد خاوری ، شهرستان قم جريان دارد . اين رود از دامنه كوه خستک 48 كيلومتری جنوب باختری قم سرچشمه می گيرد . شورراهجرد از ريزابه های قره سو و حوزه آن درياچه نمک قم است .‌ شيب متوسط اين رود 6/1درصد و مسير كلی آن خاوری است .
رودخانه شورقم رود : رودخانه شور قم رود رودی فصلی با طول 15 كيلومتر است . اين رود در دهستان قمرود ، شهرستان قم جريان دارد و از 16 كيلومتری شمال باختری قم سرچشمه می گيرد . شور قم رود از ريزابه های رودخانه لک شور و حوزه آن درياچه نمک قم است . شيب متوسط اين رود یک درصد و مسير كلی آن شمال خاوری است .
رودخانه سياه آب آدران : رودخانه سياه آب آدران شاخه‌ای از رودخانه كرج است . اين رودخانه در شهرستان های كرج ،‌ تهران و قم ، استان های تهران و قم جريان دارد .
رودخانه چای خر رود : اين رودخانه شاخه‌ای از رودخانه شور فشاپويه است که در شهرستان های قم ، تهران ،‌ ساوه ، كرج و قزوين جريان دارد.
رودخانه شاه چای : رودخانه شاه چای شاخه‌ای از رودخانه كرج است که در شهرستان های كرج ، تهران ، قم و در استان های تهران و قم جريان دارد

درياچه وسد هاي استان

دریاچه نمک : این دریاچه که در واقع بخشی از کویر نمک ایران است ، در شرق قم قرار دارد . دریاچه نمک تنها در فصل زمستان دارای آب است و در فصل تابستان به جای آب ، ورقه های نمک در آن جلب نظر می کند . شکل هندسی نمک های پف کرده در این دریاچه به خصوص به هنگام طلوع و غروب خورشید ، مناظر دیدنی و زیبایی را برای بازدیدکنندگان به تصویر می کشد .

دریاچه حوض سلطان : این دریاچه با مساحتی حدود 330 کیلومتر مربع ، در حاشیه بزرگراه قم- تهران و شمال استان قم قرار دارد . دریاچه حوض سلطان با مناظر گوناگون و دیدنی خاص خود در فصلهای مختلف و در ساعات روز ، مناظر بدیعی را به نمایش می گذارد . دریاچه حوض سلطان شامل دو چاله جدا از هم به نام "حوض سلطان" و "حوض مرده" است که آن دو را بیشتر حوض سلطان می نامند . آبهایی که به این دریاچه می ریزد دایمی نیست و به علت عبور از طبقات نمکی ، بی نهایت شور است . این دریاچه بعد از اسلام تا حدود قرن 19 میلادی دوره های خشک و مرطوب فراوان را گذرانده و با توجه به تغییرات مجرای رود مسیله یا رود شور ، به صورت دریاچه و باتلاق و کویر درآمده است . از زمان صوفیه به بعد به سبب بنای سدی در بالای پل دلاک ، که آب رود قره چای را به دریاچه نمک هدایت می کرد ، ارتباط بین دریاچه حوض سلطان و دریاچه نمک قطع یا ضعیف شده است . در سال 1262 ه.ق دو نیمه دریاچه حوض سلطان به هم متصل و دریاچه بزرگی را تشکیل داد .

سد پانزده خرداد : سد پانزده خرداد در مسیر جاده قم – دلیجان واقع شده و در سال 1373 افتتاح شد .

سد سنجگان : بر روی رود سلفچگان از شعبات قمرود در استان احداث شده است .

سد کبار : اين بنا در 25 كيلومتري جنوب قم ، بر روي رودخانه كبار قرار گرفته و ظاهراً از آثار دوره ايلخاني (قرن 7و8 هـ .ق) است كه در دوره هاي بعد ، از جمله در دوره اخير تعمير و باز سازي شده است . علي رغم نوشته بيشتر محققان داخلي ،" والفرام كلايس" سد كبار را ، با اطمينان ، از آثار دوره صفوي مي داند . سد كبار از نمونه هاي جالب توجه سدهاي قوسي است كه طول تاج آن به 55 متر وارتفاع آن از كف رودخانه به 24 متر مي رسد . ضخامت ديواره سد در پايين10 و در بالا حدود شش متر و مصالح مورد استفاده در آن سنگ هاي تراشيده ، لاشه سنگ و ملات ساروج است . سد داراي يك برج آبگير است كه آب از طريق آن به قسمت زير آب منتقل مي شود . دركنارحفره خروجي آب سد ، كانالي در دامنه صخره اي از كوه – در سطحي بالاتر از بستر رودخانه – كنده اند كه آب را به سطوح مرتفع تري منتقل مي كرده است . سد در كوه پي سازي شده و شالوده ديواره در شكاف به وجود آمده ، قرارگرفته كه از آب بندي مناسبي برخوردار است . انتخاب محل مناسب براي برپايي سد و همچنين شكل قوسي آن ، نشان دهنده مهارت و دانش بالاي مهندسان سازنده سد است . اين مهارت سبب شده كه ديواره سد د ر برابر فشار آب مخزني به طول و عرض 500 ×1000 متر به خوبي مقاومت كند . امروزه درياچه اين سد تا حدودي با رسوبات انباشته شده ، ليكن با اقدامات سال هاي اخير ، از جمله افزايش حدود سه متر بر ارتفاع سد و تقويت ديواره قديمي ، هنوز اين سد مورد استفاده است . تقريباً در سه كيلومتري اين سد ، كاروانسرايي وجود دارد كه داراي دو آب انبار است و به نظر مي رسد كه آب آنها از اين سد تأمين مي شده است .

سد مخزنی امامزاده اسماعیل : یکی دیگر از سدهای ارزشمند استان قم ، سد مخزنی امامزاده اسماعیل.

[ بیستم آبان 1389 ] [ 21:2 ] [ اطلس ایران وجهان ]
درياچه ها و تالاب ها

درياچه هاي استان عبارتند از : درياچه جازموريان ، باتلاق بافق ، باتلاق گاو خوني و حوزه آبريز حاشيه كوير لوت . درياچه مهم استان كرمان ، هامون جازموريان است كه ميزان آب و وسعت آن متغير است و از جمله دریاچه های دایمی محسوب نمی شود . رودخانه «هليل رود» از باختر و رود «بمپور» از جانب خاور به اين درياچه می ريزند . چاله لوت واقع در شمال خاوری كوه های كرمان را هم می توان يكی از آبگير های منطقه به شمار آورد كه از خشک ترين و كم آب ترين حوزه های آب ريز ايران است . حاشيه باختری آن به علت مجاورت با كوه های كرمان به طور نسبی مرطوب تر از ديگر حواشی آن است . رود شور در شمال بيرجند و رود شور گز در جنوب آبگير از مهم ترين رودهای چاله لوت هستند . اين درياچه در حد فاصل استان سيستان و بلوچستان و كرمان واقع شده و حوزه آب ريز بخش باختری آن ، مناطقی از استان كرمان را مشتمل بر شهرستان بافت ، كهنوج و سبزواران در بر می گيرد .

چاله لوت : واقع در شمال شرقی کوه های کرمان را می توان یکی از آبگیرهای منطقه به شمار آورد که از خشک ترین و کم آب ترین حوزه های آبریز ایران است . این دریاچه در حد فاصل استان های سیستان و بلوچستان و کرمان واقع شده و حوزه آبریز بخش غربی آن ، مناطقی از استان کرمان را مشتمل بر شهرستان بافت ،کهنوج و سبزه واران در برمی گیرد .

دریاچه جازموریان : دریاچه و تالاب هامون جازموریان که میزان آب و وسعت آن متغیر است و جزو دریاچه های دائمی به شمار نمی رود . رودخانه هلیل رود از طرف غرب و رود بمپور از جانب شرق به این دریاچه می ریزند . این دریاچه در واقع یک حوضچه تبخیری است که محل تخلیه تمامی زهکش منطقه و رودهای هلیل و بمپور ( رود بمپور در حوزه آبریز شرق جازموریان است ) و دیگر انشعابات فرعی رودهای کوچک و فصلی موجود در حوزه است .

رودخانه ها

رودهای حوزه آبریز جازموریان : مساحت این حوزه در حدود8300 کیلومتر مربع است و شامل رودخانه هایی است که به دریاچه هامون جازموریان می ریزند . مهم ترین رودخانه این حوزه هلیل رود است که شاخه های مهمی مانند زردشت از گوفر ، بافت از لاله زار ، رابر از الفتح (شاه کوه) ، طیل از کوهراز و اسفندقه از ارتفاعات اسفندقه به آن می پیوندند و پس از مشروب نمودن اراضی جیرفت و شهرستان کهنوج وارد هامون جازموریان می شود . این حوزه آبریز ، فاقد پوشش گیاهی قابل توجه است و به علت وجود دائمی برف کوه های نامبرده ، آب دائم دارد .

آبریز نمک زارهای مرکزی : از رودخانه های این حوزه می توان قهرج رود و تهرود را نام برد . شاخه های دیگر از رودخانه های این حوزه عبارتند از: لاله زار رود ، رود شور ، رفسنجان کوسک ، چاری ، ماهونگ و کسک .

سایر رودخانه ها :آب بخشا در برد سیر ، راور در منطقه راور ، خبر در منطقه خبر بافت و رودخانه تنگوئیه ( پلنگی ) در سیرجان از دیگر رودخانه های استان کرمان به شمار می روند .


چشمه ها

چشمه حسین آباد در راین : این چشمه در 33 کیلومتری شمال غربی راین- کرمان واقع شده است . این نوع آب ها در دستگاه گوارش باعث قلیایی شدن محیط معده و سپس تحریکات ترشحات آن می گردد و در سیستم کبدی و لوزالمعده به سبب تحریک لوزالمعده و بزاق اثر بهبود بخشی دارند .


چشمه قلعه عسکرا : این چشمه در 11 کیلومتری روستای سلطان آباد در جنوب کرمان واقع شده است . این دسته آب ها بیشتر مصرف خارجی دارد و در رفع بیماری های لنفاتیسم ، راشیستیسم ، برخی از بیماری های پوستی ، رماتیسمی و نیز بیماری های زنانه مؤثر است.

 
چشمه آب معدنی قاسم آباد : این چشمه به فاصله شش کیلومتری شرق رفسنجان در روستای قاسم آباد واقع شده است و در اصل قنات قدیمی است که آب آن از سال های گذشته مورد استفاده درمانی اهالی منطقه بوده است . خواص درمانی این نوع آب ها در درمان بیماری های رماتیسمی ، گوش و حلق و بینی می باشد . همچنین اثر نیرو بخش نیز دارد .


چشمه معدنی ته خاتون : چشمه معدنی ته خاتون در شرق کرمان به فاصله 13 کیلومتری روستای جوشان واقع شده است . آب این چشمه دارای اثر آرام بخش برای دردهای مفصلی و عصبی است .


چشمه معدنی قرقره (باب ترش) : این چشمه در فاصله 40 کیلومتری راین کرمان واقع شده است . این نوع آب در درمان خارجی بیماریهای لنفاتسم ، راشیتیسم و بیماری های پوستی ، رمانیسمی و همچنین بیماری های زنانه مصرف است .


چشمه آب معدنی ابارق : این چشمه در جنوب شرقی کرمان در فاصله 11 کیلومتری شمال دهکده ابارق واقع شده است . آب چشمه برای دستگاه هاضمه بدن مفید است . مصرف این دسته آب ها در درمان بیماری های مفصلی نیز توصیه می شود . از آب چشمه برای استحمام استفاده می کند

[ بیستم آبان 1389 ] [ 20:52 ] [ اطلس ایران وجهان ]
دریاچه ها
دریاچه سد شیخ حسن جوری : این دریاچه در شش کیلومتری شمال شرقی روستای فرومد واقع شده است . وجود دریاچه در محدوده کویری استان سمنان جایگاه گردشگری ویژه ای می تواند داشته باشد . در بررسی های میدانی و بازدید از دریاچه سد،امکان طراحی ویژه در این محدوده به شکلی مناسب وجود دارد . وجود کوه سنگی که به شکل سر تمساح داخل آب شده است ، جلوه ویژه ای دارد که می تواند مورد طراحی قرار گیرد . امکان شنا و نیز ماهی گیری در این دریاچه قابل توجه است .
سد شهید شاهچراغی : در 12 کیلومتری شمال شهر دامغان و در کنار تنگه ای موسوم به بز پل و مجاور کوه و چکل شیر و بر روی رودخانه چشمه علی بسته شده است . طرح ساختمان سد و انتقال آب رودخانه چشمه علی جهت آبیاری قسمتی از اراضی دشت جنوبی شهرستان و نیز کنترل و جلوگیری از سیلابهای شمالی دامغان و نیز در آینده جهت تأمین کمبود آب آشامیدنی شهر دامغان است . این سد چند منظوره علاوه بر ویژگیهای بالا آب مورد احتیاج زراعی حدود 1500 هکتار از اراضی دشت را که از نظر کشاورزی فوق العاده مستعد و حاصلخیز می باشد را نیز تنظیم می نماید . این سد از نوع شنی با هسته رسی می باشد که ارتفاع آن از کف رودخانه 57 متر و ظرفیت آبگیری آن متر مکعب است طول تاج آن 277 متر و ارتفاع آن از سطح دریا 1500 متر و طول مسیر آب پشت سد حدود شش کیلومتر است .
قنات های روستای فرومد : قنات های زیادی در محدوده داخلی و بیرونی روستای فرومد وجود دارد که تعدادی از آنها فعال بوده و آب بسیار خوبی دارند . امکان طراحی حوضچه هایی مناسب در دهانه قنات ها و ایجاد آب نما ، می تواند قابلیت گردشگری آن را ارتقا بخشد . یکی از این قنات ها که به استخری ختم می شود ، جهت مصارف کشاورزی مورد بهره برداری است . این بهره برداری می تواند ادامه پیدا کند ، اما با نما سازی و ایجاد آب نما ، فضا سازی های مناسب و امثال آن ، می توان بهره برداری از قنات را چند منظوره نمود .
رودها
رودخانه گل رودبار : اين رودخانه از ارتفاعات شمال شهميرزاد سرچشمه می گيرد و در نزديکی بند مهدی شهربا دريافت شعبه های ده صوفيان و شهميرزاد حوزه ای وسيع را مشروب مشروب مي کند . در شمال روستای درجزين شعبی ديگر به آن متصل مي شود که پس از گذشتن از غرب سمنان در دشت فرو مي‌رود . حواشی بالادست اين رودخانه گردشگاه‌های بهاری و تابستاني مناسبي دارند .
رودخانه چشمه علی دامغان : رودخانه چشمه علی دامغان از دره های جنوبی شاه کوه گرگان واقع در استان گلستان سرچشمه می گيرد و به دشت کوير منتهی می گردد .
رودخانه سفيد رود : رودخانه سفيد رود که يکی از سرشاخه های رود تجن است ، از چند رود خانه فرعی تشکيل گرديده است و به طرف شمال شرق جريان می يابد . آبراهه های اصلی تشکيل دهنده سفيد رود عبارتند از : آبرود ، سياه رودبار ، تويسن دره و آبراهه شلی . رودخانه سفيد رود پس از پيوستن به اين آبراهه ها، با جريان پايه ای معادل 900 تا 1000 ليتر توان آبی قابل توجهی پيدا می کند . اين ميزان خروجی آب پس از آبياری مزارع حاشيه رودخانه به طرف تجن جاری می شود .
رودخانه تاش يا شاهرود : رودخانه تاش يا شاهرود از کانون های آبگير شاه کوه و شاه وار حد فاصل تاش و مجن در فصول فراوانی نزولات جوی سرچشمه می گيرد . اين رود پس از دريافت چندين رشته فرعی در ناحيه کوهستانی و پس از آبياری بخشی از زمينهای بسطام و زيراستاق ، به سوی کوير نمک جاری می گردد. بالادست اين رودخانه گردشگاههای محدودی در فصل بهار و تابستان موجود می باشد .
رودخانه کال شور : رودخانه کال شور از کوههای شمال شرقی ميامی ( کوه چاه بيد ) سر چشمه می گيرد و پس از گذشتن از شمال ميامی از زير پل ابريشم وارد کوير می گردد .
رودخانه احمد آباد‌ : رودخانه احمد آباد در نود کيلومتری بيارجمند در پشت روستای احمد آباد جريان دارد . منبع آب آن چشمه های گسترده است که در کف بستر می جوشند . اين رودخانه در زمين های کم شيب جريان دارد که دشتی از ماسه های روان آن را در بر گرفته است. عمق اين رودخانه در بعضی از نقاط به حدود دو متر مي رسد و در بعضی از نقاط مسير جريان به صورت آبشار در می آيد . در کف بستر رودخانه گياهان آبزی نيز به چشم می خورد .
چشمه قلقل : چشمه دیدنی و خاطره انگیز قلقل در 60 کیلومتری شمال غربی شهرستان دامغان واقع گردیده است . برای رفتن به این چشمه با صفا ابتدا روستاهای کوهستانی صح ، دروار ، تویه و دهخدا را طی نموده سپس جاده حاشیه دفتر مخابراتی روستای دهخدا را 5/1 کیلومتر به طرف شمال غربی پیموده تا به محل چشمه برسید چشمه در میان یک تنگه کوچک اما سر سبز و زیبا واقع شده است . آب چشمه از انتهای شکاف 7 متری یک کوه سنگی قلقل کنان می جوشد و خارج می شود . بهمین مناسبت اهالی منطقه از گذشته های دور به آن چشمه قلقل یا قلقله می گویند . این چشمه با آب دهی 45 لیتر در ثانیه بالاترین حجم آبدهی را در مجموعه چشمه های تویه دروار تشکیل می دهد . آب این چشمه سرد و خوشگوار می باشد و چون در بالترین نقطعه منطقه تویه دروار واقع شده است . از چشم اندازهای طبیعی بسیار زیبایی از کوهستان منطقه برخوردار است این چشمه روح بخش همراه با درختان کهنسال و سبزه زارها و گلزارها عطر آفرین و هوای معتدل و مطبوع تنگه و نوای دلنشین شرشر آب که از بالا به پائین فرو می ریزد و آهنگ شور انگیز پرندگان در بهار و تابستان و اوایل پائیز می تواند تفرجگاهی خاطره انگیز برای عموم مردم و گردشگران باشد...... ادامه مطلب
میراث فرهنگی استان سمنان
[ بیستم آبان 1389 ] [ 20:46 ] [ اطلس ایران وجهان ]
دریاچه ها Minimize

دریاچه سد تهم : در شمال باختری شهر زنجان و پشت سد خاکی تهم يك دریاچه مصنوعی به وجود آمده است كه به تازگی و به منظور تامین آب مردم شهر زنجان تأسیس شده است که امروزه به یکی از تفریحگاه های طبیعی بزرگ و معروف منطقه تبدیل شده است .

دریاچه پری ماه نشان : دریاچه زیبای پری که در محدوده شهرستان ماه‌نشان واقع شده ، زیباترین جاذبه‌های طبیعی شهرستان ماه نشان است و تقریباً تنها دریاچه طبیعی کل استان به حساب می آيد که با چشم انداز بسیار زیبایی در میان یک دشت وسیع گسترده شده است . خرداد ماه و تیر ماه بهترین ماه های سفر به این منطقه هستند .

 

رودخانه ها Minimize
آق زوج چای طارم : یک رود فصلی به طول 20 کیلومتر و شیب متوسط 11 درصد است که در روستای دستجرده از بخش چورزق در محدوده شهرستان طارم جاری است . رودخانه آب لار از دامنه جنوبی كوه فشم و دامنه باختری كوه چیلاوی در 66 كيلومتری شمال خاوری شهر زنجان سرچشمه می گيرد و ارتفاع سرچشمه آن 2500 متر است .
ابهر رود : مهم ترين رودخانه جاری در سرتاسر شهرستان ابهر و شریان حیاتی این منطقه است . اين رود شاخه ‌ای از رودخانه شور فشاپويه بوده و در شهرستان‌های ابهر ، تاكستان ، قزوين ، كرج ، تهران و قم جريان دارد و از دو شاخه فصلی و دایمی تشکیل شده است . سرچشمه شاخه فصلی آن از كوه سرآهند در حوالی گردنه الله اكبر سلطانيه است . شاخه دایمی آن به نام كينه ورس نيز از كوه های رستم، سالارداغی و سندان سرچشمه می گيرد . اين شاخه از شعبات متعددی تشكيل شده و با جهت شمال باختری به جنوب خاوری در نزديكی ابهر به شاخه فصلی می پيوندد و با نام ابهررود جريان می يابد .
چمل گین : یک رود دایمی به طول 20 کیلومتر و شیب متوسط 4/9 درصد است که دارای مسیر جنوب باختری بوده و در محدوده شهرستان طارم جریان دارد . این رودخانه از کوه ولان در 16 کیلومتری باختر شمالی ماسوله سرچشمه می گیرد و تا محدوده شهرستان طارم ادامه پیدا می کند . ارتفاع سرچشمه رودخانه چمل گیر 2350 متر و ارتفاع ریزشگاه آن 480 متر است .
خررود : ازبلندی های خدابنده سرچشمه می گیرد و پس از گذشتن از زمین های محمودآباد و نورآباد به رود آوج می پیوندد .
سجاس رود : یک رودخانه فصلی به طول 60 کیلومتر است که در دهستان سجاس رود از بخش سجاس رود شهرستان خدابنده جريان دارد . این رودخانه از دامنه های جنوبی کوه آق داغ در 28 کیلومتری شمال خاوری خدابنده سرچشمه می گیرد و ارتفاع سرچشمه آن1900 متر است .
رود خانه شور سهرورد : یک رودخانه فصلی به طول تقریبی 45 کیلومتر و شیب متوسط 3/1 درصد است که در دهستان های حومه و سهرورد از بخش مرکزی شهرستان خدابنده جریان دارد . این رودخانه از دامنه شمالی ارتفاعات خاوری روستای حسام آباد در 25 کیلومتری جنوب قیدار سرچشمه می گیرد و ارتفاع سرچشمه آن 2050 متراست .
رود شور همدان خدابنده : یک رود فصلی به طول 120 کیلومتر و شیب متوسط 7/0 درصد است که در دهستان مهربان (شهرستان همدان) و دهستان گرماب از بخش افشار (شهرستان خدابنده) جريان دارد . این رودخانه از دامنه باختری كوه های سيد مزار و سوباشی در شش كيلومتری جنوب خاوری گل‌ تپه و در 52 كيلومتری شمال باختری همدان سرچشمه می گیرد و ارتفاع سرچشمه آن 2300 متر است ......  ادامه مطلب
منبع- میراث فرهنگی استان زنجان
[ بیستم آبان 1389 ] [ 20:37 ] [ اطلس ایران وجهان ]
دریاچه ها
دریاچه سد شیخ حسن جوری : این دریاچه در شش کیلومتری شمال شرقی روستای فرومد واقع شده است . وجود دریاچه در محدوده کویری استان سمنان جایگاه گردشگری ویژه ای می تواند داشته باشد . در بررسی های میدانی و بازدید از دریاچه سد،امکان طراحی ویژه در این محدوده به شکلی مناسب وجود دارد . وجود کوه سنگی که به شکل سر تمساح داخل آب شده است ، جلوه ویژه ای دارد که می تواند مورد طراحی قرار گیرد . امکان شنا و نیز ماهی گیری در این دریاچه قابل توجه است .
سد شهید شاهچراغی : در 12 کیلومتری شمال شهر دامغان و در کنار تنگه ای موسوم به بز پل و مجاور کوه و چکل شیر و بر روی رودخانه چشمه علی بسته شده است . طرح ساختمان سد و انتقال آب رودخانه چشمه علی جهت آبیاری قسمتی از اراضی دشت جنوبی شهرستان و نیز کنترل و جلوگیری از سیلابهای شمالی دامغان و نیز در آینده جهت تأمین کمبود آب آشامیدنی شهر دامغان است . این سد چند منظوره علاوه بر ویژگیهای بالا آب مورد احتیاج زراعی حدود 1500 هکتار از اراضی دشت را که از نظر کشاورزی فوق العاده مستعد و حاصلخیز می باشد را نیز تنظیم می نماید . این سد از نوع شنی با هسته رسی می باشد که ارتفاع آن از کف رودخانه 57 متر و ظرفیت آبگیری آن متر مکعب است طول تاج آن 277 متر و ارتفاع آن از سطح دریا 1500 متر و طول مسیر آب پشت سد حدود شش کیلومتر است .
قنات های روستای فرومد : قنات های زیادی در محدوده داخلی و بیرونی روستای فرومد وجود دارد که تعدادی از آنها فعال بوده و آب بسیار خوبی دارند . امکان طراحی حوضچه هایی مناسب در دهانه قنات ها و ایجاد آب نما ، می تواند قابلیت گردشگری آن را ارتقا بخشد . یکی از این قنات ها که به استخری ختم می شود ، جهت مصارف کشاورزی مورد بهره برداری است . این بهره برداری می تواند ادامه پیدا کند ، اما با نما سازی و ایجاد آب نما ، فضا سازی های مناسب و امثال آن ، می توان بهره برداری از قنات را چند منظوره نمود .
رودها
رودخانه گل رودبار : اين رودخانه از ارتفاعات شمال شهميرزاد سرچشمه می گيرد و در نزديکی بند مهدی شهربا دريافت شعبه های ده صوفيان و شهميرزاد حوزه ای وسيع را مشروب مشروب مي کند . در شمال روستای درجزين شعبی ديگر به آن متصل مي شود که پس از گذشتن از غرب سمنان در دشت فرو مي‌رود . حواشی بالادست اين رودخانه گردشگاه‌های بهاری و تابستاني مناسبي دارند .
رودخانه چشمه علی دامغان : رودخانه چشمه علی دامغان از دره های جنوبی شاه کوه گرگان واقع در استان گلستان سرچشمه می گيرد و به دشت کوير منتهی می گردد .
رودخانه سفيد رود : رودخانه سفيد رود که يکی از سرشاخه های رود تجن است ، از چند رود خانه فرعی تشکيل گرديده است و به طرف شمال شرق جريان می يابد . آبراهه های اصلی تشکيل دهنده سفيد رود عبارتند از : آبرود ، سياه رودبار ، تويسن دره و آبراهه شلی . رودخانه سفيد رود پس از پيوستن به اين آبراهه ها، با جريان پايه ای معادل 900 تا 1000 ليتر توان آبی قابل توجهی پيدا می کند . اين ميزان خروجی آب پس از آبياری مزارع حاشيه رودخانه به طرف تجن جاری می شود .
رودخانه تاش يا شاهرود : رودخانه تاش يا شاهرود از کانون های آبگير شاه کوه و شاه وار حد فاصل تاش و مجن در فصول فراوانی نزولات جوی سرچشمه می گيرد . اين رود پس از دريافت چندين رشته فرعی در ناحيه کوهستانی و پس از آبياری بخشی از زمينهای بسطام و زيراستاق ، به سوی کوير نمک جاری می گردد. بالادست اين رودخانه گردشگاههای محدودی در فصل بهار و تابستان موجود می باشد .
رودخانه کال شور : رودخانه کال شور از کوههای شمال شرقی ميامی ( کوه چاه بيد ) سر چشمه می گيرد و پس از گذشتن از شمال ميامی از زير پل ابريشم وارد کوير می گردد .
رودخانه احمد آباد‌ : رودخانه احمد آباد در نود کيلومتری بيارجمند در پشت روستای احمد آباد جريان دارد . منبع آب آن چشمه های گسترده است که در کف بستر می جوشند . اين رودخانه در زمين های کم شيب جريان دارد که دشتی از ماسه های روان آن را در بر گرفته است. عمق اين رودخانه در بعضی از نقاط به حدود دو متر مي رسد و در بعضی از نقاط مسير جريان به صورت آبشار در می آيد . در کف بستر رودخانه گياهان آبزی نيز به چشم می خورد .
چشمه قلقل : چشمه دیدنی و خاطره انگیز قلقل در 60 کیلومتری شمال غربی شهرستان دامغان واقع گردیده است . برای رفتن به این چشمه با صفا ابتدا روستاهای کوهستانی صح ، دروار ، تویه و دهخدا را طی نموده سپس جاده حاشیه دفتر مخابراتی روستای دهخدا را 5/1 کیلومتر به طرف شمال غربی پیموده تا به محل چشمه برسید چشمه در میان یک تنگه کوچک اما سر سبز و زیبا واقع شده است . آب چشمه از انتهای شکاف 7 متری یک کوه سنگی قلقل کنان می جوشد و خارج می شود . بهمین مناسبت اهالی منطقه از گذشته های دور به آن چشمه قلقل یا قلقله می گویند . این چشمه با آب دهی 45 لیتر در ثانیه بالاترین حجم آبدهی را در مجموعه چشمه های تویه دروار تشکیل می دهد . آب این چشمه سرد و خوشگوار می باشد و چون در بالترین نقطعه منطقه تویه دروار واقع شده است . از چشم اندازهای طبیعی بسیار زیبایی از کوهستان منطقه برخوردار است این چشمه روح بخش همراه با درختان کهنسال و سبزه زارها و گلزارها عطر آفرین و هوای معتدل و مطبوع تنگه و نوای دلنشین شرشر آب که از بالا به پائین فرو می ریزد و آهنگ شور انگیز پرندگان در بهار و تابستان و اوایل پائیز می تواند تفرجگاهی خاطره انگیز برای عموم مردم و گردشگران باشد...... ادامه مطلب
منبع- میراث فرهنگی هرمزگان
[ نهم آبان 1389 ] [ 19:34 ] [ اطلس ایران وجهان ]
رودخانه ها

رودخانه الوند : اين رودخانه از آب چشمه هاي سياوانه و سراب اسكندر در كوه دالاهو در شمال غربي كرند سرچشمه گرفته و بعد از اينكه در حدود سه كيلومتر جريان يافته فرو مي رود و پس از مسافت كوتاهي از محل ديگري به نام سراب هشتانه خارج گرديده و تشكيل آبشاري در ريجاب داده است . اين رود پس از مشروب نموده دشت ذهاب به طرف قصرشيرين جريان داشته و نهايتاً وارد خانقين عراق شده و در محل دوآب خانقين وارد دياله مي شود . اين رودخانه از لحاظ اينكه از سرپل‌ذهاب ( حلوان ) مي گذرد به نام رودخانه حلوان نيز معروف است .

رودخانه سيروان : اين رودخانه از بخش رزاب و مريوان در كردستان سرچشمه گرفته و پس از عبور از شمال غربي اورامانات ، دوآب و شمال هرتا ، رودخانه هاي ژاد رود ، قشلاق رود ، ليله ، لوشه ، زمكان ، دشت حر به آن پيوسته و سپس وارد كشور عراق مي شود .

روخانه قره‌سو : سرچشمه اصلي اين رودخانه سراب روانسر واقع در 50 كيلومتري شمال غرب كرمانشاه مي باشد . اين رودخانه با جهت شمال غربي به جنوب شرقي جريان پيدا مي كند و در 15 كيلومتري كرمانشاه رودخانه رازآور و شاخه هاي فرعي آن به قره‌سو مي پيوندد و با مسير پر پيچ و خم دار در سطح دشت جريان يافته و در نزديكي روستاي قزانچي رودخانه مرگ به آن متصل مي شود . اين رودخانه با يك شيب آرام از داخل شهر كرمانشاه عبور كرده و در نزديكي فرامان به رودخانه گاماسياب مي پيوندد . در بسياري از نقاط حاشيه اين روخانه گياهان مختلفي رشد كرده كه به زيبائي آن جلوه خاصي داده است .

رودخانه جاميشان : اين رودخانه از ارتفاعات و چشمه سارهاي اطراف سنقر كليايي سرچشمه گرفته و به طرف جنوب غربي از تنگ ميان كوه جاميشان عبور مي كند . پس از عبور از اين تنگ وارد دشت دينور شده و در تنگ دينور به رودخانه دينور آب مي ريزد .

رودخانه دينورآب : يك شاخه اين آب از روستاهاي دامنه غربي اسدآباد سرچشمه مي گيرد و شاخه دوم آن كه به آب زحماني معروف است از سر تخت كليايي سرچشمه گرفته كه در دهكده زحماني با شاخه سوم كه از سراب سنقرچاي مي آيد متصل شده و در ميان راهان با شاخه چهارم متصل مي شود . پس از عبور از پل ميان راهان در دهكده برناج آب برناج به آن اضافه شده و با پيوستن آب نوژي وران به آن ، دينور آب اصلي را شكل مي دهد . اين آب پس از مشروب كردن دشت دينور و چمچمال در جنوب بيستون به گاماسياب مي ريزد .


رودخانه رازآور : اين رودخانه از كوه هاي اطراف كندوله و كامياران سرچشمه گرفته و پس از عبور از كوه هاي جنوب شرقي كامياران ، در پاي كوه قرال به مسيرش ادامه داده و در جنوب قزانچي به رودخانه قره‌سو مي ريزد .

رودخانه گاماسياب : اين رودخانه از سراب سنگ سوراخ و چشمه سارهاي اطراف نهاوند سرچشمه گرفته و پس از اتصال با رودخانه ملاير به رودخانه گاماسياب تغيير نام داده است . به اين رودخانه در مسير خود ، رشته هاي فرعي مختلفي از جمله آب ملاير ، آب نهاوند و آب تويسركان ملحق شده است . اين رودخانه در جنوب بيستون به آب دينورآب پيوسته و به نام گاماسياب ادامه مسير داده و در نزديكي فرامان به رودخانه قره‌سو متصل شده و پس از آن به نام سيمره وارد خاك لرستان مي شود وسپس در استان خوزستان به نام كرخه جريان يافته و وارد هورالعظيم مي شود .


رودخانه مرِگ : اين رودخانه از سراب فيروز آباد واقع در جنوب غربي ماهيدشت سرچشمه گرفته و در شمال شرقي روستاي مير عزيزي به قره‌سو متصل مي شود . پس از عبور از ماهيدشت و دريافت آب سراب كاشنبه ، وارد دشت كوزران شده و در آنجا آب رودخانه زردآب به آن مي پيوندد . پس از آن در پاي كوه ويس به رودخانه قره‌سو مي ريزد .

دریاچه ها ، تالاب ها و سراب ها

تالاب هشيلان : اين تالاب در مسير جاده كرمانشاه روانسر در 26 كيلومتري شمال غربي كرمانشاه و در دهستان الهيارخاني قرار دارد . تالاب هشيلان به صورت ناوديسي است به مساحت تقريبي 450 هكتار كه در گستره دشتي و اراضي پست دامنه كوه هاي خورين و ويس قرار دارد . آب تالاب در بالا دست به صورت سراب و چشمه هاي جوشان مي باشد و در پهنه تالاب به صورت كانال‌هاي بزرگ و كوچك پخش شده است. پوشش گياهي سطح تالاب علفي است كه به صورت گياهان آبزي در داخل آب رشد كرده است . در اين تالاب حدود 110 جزيره كوچك و بزرگ با مساحت تقريبي از 100 متر مربع تا حدود يك هكتار شكل گرفته است . در داخل و حاشيه تالاب جانوراني زندگي مي كنند . بطوريكه بر اساس بررسي هاي به عمل آمده هرساله با شروع باران هاي پاييز و سرد شدن هوا پرندگان زيادي از آسياي مركزي به اين زيست بوم مي آيند و زمستان را در اين تالاب مي گذراندند . اين تالاب مأمن و مأواي مناسبي براي زمستان گذراني تعداد زيادي از پرندگان مهاجر آبزي و كنار آبزي به شمار مي رود . هر ساله گروه‌هاي پرندگان مذكور توجه شكارچيان و علاقمندان به طبيعت را به خود معطوف مي‌دارد .


سراب بيستون : اين سراب در 30 كيلومتري شمال شرقي شهر كرمانشاه و در دامنه كوه بيستون واقع شده است . اين سراب مزارع بيستون و بلوردي را مشروب مي كند .

سراب دربند : این سراب در شمال شهر صحنه و در محلی به نام دربند قرار دارد و مزارع صحنه را آبیاری می کند در کنار این سراب آبشار های زیبا دیده می شود که آب آن با فشار زیاد از شکاف کوهی بیرون می ریزد . این آبشار در فصل بهار از مکان های دیدنی و زیبا صحنه محسوب می شود .

سراب روانسر : این سراب زیبا در داخل شهر روانسر قرار دارد و سرچشمه رودخانه قره سو است . به دلیل وجود این سراب و قرار گرفتن آثار تاریخی در کنار آن و نیز سرسبزی و طبیعت زیبا این مکان یکی از مناطق تفریحی شهر روانسر به حساب می آید .

سراب سنقر : سراب سنقر در پنج کیلومتری جاده سنقر به کرمانشاه و در روستای تازه آباد قرار دارد . آب آن از زیر کوه سراب به سرعت و با فشار به صورت فواره بیرون می ریزد . آب این سراب در زمستان ها گرم و در تابستا نها سرد است . آب گوارای این سرای ، آب آشامیدنی روستا های اطراف را تامین می کند و سپس به رودخانه قره سو می ریزد .

سراب نيلوفر : اين سراب در 14 كيلومتري شمال غربي شهر كرمانشاه در ابتداي منطقه سنجابي و در دامنه كوه كماجار واقع شده است . اين سراب به صورت استخر وسيعي است كه مملو از گل هاي نيلوفر است كه در فصول گرم سال غنچه ها و برگ هاي آن سر از آب برآورده و سطح وسيعي از سراب را مي پوشاند . اين سراب ظزفيت بهره دهي آب فراوان دارد و براي پرورش ماهي نيز مناسب است . در سال هاي اخير جهت رفاه بازديدكنندگان در اطراف اين سراب تأسيسات و پاركي احداث شده است .

سراب هرسين : در داخل شهر هرسين و در دامنه كوه شيرز سراب بسيار زيبايي وجود دارد كه اراضي كشاورزي هرسين را مشروب مي كند . سراسر اين سراب پوشيده از درختان جنگلي است . عناصر طبيعي چون چشمه ، كوهستان ، فضاي سبز و آثار تاريخي ، زيبايي مضاعفي به طبيعت بكر آن داده است .

درياچه مصنوعي استان كرمانشاه : بزرگترين درياچه مصنوعي استان كرمانشاه ، در گیلانغرب است . سد مخزني گيلانغرب در شرق اين شهرستان و در ‪ ۱۶۲كيلومتري كرمانشاه ، بزرگترين درياچه مصنوعي استان كرمانشاه به حساب مي‌آيد . آب اين سد كه ارتفاع آن ‪ ۸۸۸ متر از بستر رودخانه تا سطح دريا است ، عمدتا از رودخانه كله‌شك بالا و پايين و نيز از سيلاب‌هاي فصلي در منطقه تأمين مي‌شود . سد مخزني گيلانغرب از نوع سد خاكي با هسته رسي است و وسعت درياچه ‪۹۴ هكتار با طول تاج سد۷۸۰ متر و ظرفيت ‪ ۱۹ميليون متر مكعب مي‌باشد . اين سد چهار هزار و۸۳۰ هكتار از اراضي كشاورزي حاصلخيز منطقه را زير پوشش قرار داده است و آبياري مي‌كند . بر اساس آمارهاي موجود ، سد مخزني گيلانغرب براي 2500 نفر به طور مستقيم و براي چهار هزار نفر به صورت غيرمستقيم اشتغالزايي دارد . بهبود وضعيت اقتصادي - اجتماعي منطقه ، توسعه و بهبود شبكه آبياري و زهكشي در ‪ ۴۸۳هكتار ساحل سمت چپ و راست ، ارايه الگوي كشت بهينه براي گسترش محصولات زراعي و باغات و ايجاد فرصتهاي شغلي جديد از اهداف احداث اين سد بوده است . افزايش توليد علوفه ، ترويج كشت زير پلاستيك ، اشاعه فرهنگ آبياري تحت فشار ، تأمين آب اراضي خارج از شبكه ، كاهش برق مصرفي سالانه از طريق انتقال آب و بهبود بخشيدن به وضعيت زيست محيطي ، ايجاد محيط تفريحي و توريستي ، پرورش آبزيان از ديگر اهداف احداث اين سد اعلام شده است .

منبع- سایت میراث فرهنگی کرمانشاه
[ پنجم آبان 1389 ] [ 11:42 ] [ اطلس ایران وجهان ]
رود ها ، چشمه ها و سراب ها Minimize
به طور كلي رودخانه‌هاي استان همدان از چشمه‌سارها و زهاب‌ها تغذيه مي‌شوند و معمولاً در فصل تابستان همراه با افزايش دماي هوا و نياز بيشتر نباتات به آب (به استثناي گاماسياب و سيمينه‌رود) بقيه‌ي رودها ، خشك و يا به پايين‌ترين حد آب‌دهي مي‌رسند . مهم‌ترين رودهاي استان همدان عبارتند از :
رود قره‌چاي (سياه‌رود) : از پيوستن آب‌هاي روان از دره‌هاي شمال الوند (رودك‌هاي خاكو ، الوسجرد ، زربار ، برفجين ، سيمين و ... ) تشكيل مي‌شود و در حدود شهر بهار به نام سيمينه‌رود است در عهد باستان ، كتيبه‌هاي آشوري از حوزه‌ رودك‌ها به عنوان "شانارته" و در متون اوستايي به اسم "زرمند" ياد كرده‌اند و در حدود كوريجان به نام "قره‌چاي يا قوريچاي" به سمت شرقي جريان يافته و با عبور از دشت‌هاي شرا و ساوه از استان همدان بيرون رفته و سرانجام به مثابه خشك‌رودي (در تابستان‌ها) به درياچه‌ حوض سلطان قم مي‌ريزد .
 

رود قره‌سو :
 در سمت جنوب‌غربي به اسم گاماسياب و با عبور از دشت نهاوند و در پيوند با (شهاب‌رود) اسد‌آباد (قلقل‌رود) تويسركان به مثابه يكي از شاخه‌هاي اصلي رود كرخه ، سرانجام به خليج‌فارس مي‌ريزد .

رود تلوار :
 اين رودخانه از ارتفاعات كوه سفيد در شمال استان سرچشمه مي‌گيرد و جزو شاخه‌هاي قزل‌اوزن مي‌باشد و سرانجام در ناحيه‌ي گيلان به نام سفيدرود معروف است و به درياي خزر مي‌ريزد .

 


رود سيمينه‌رود :

از دره‌هاي غربي قله‌ الوند سرچشمه مي‌گيرد بين (آرومند و روان) راه كرمانشاه را قطع مي‌كند و پس از مشروب ساختن اراضي صالح‌آباد و حسام‌آباد به رودخانه‌اي كه از گردنه‌ي اسدآباد جاري است، مي‌پيوندد و به طرف امزاجرد جاري مي‌گردد .

رود خاكو :
 از قله‌ي الوند سرچشمه مي‌گيرد و در روستاهاي مجاور امزاجرد به سيمينه‌رود منتهي مي‌شود .

 

 

 

از دامنه‌ كوه الوند سرچشمه مي‌گيرد از وسط شهر مي‌گذرد . در اراضي گراچقا به رودخانه‌ خاكو مي‌ريزد .

رود عباس‌آباد :
 از كوه‌هاي گنجنامه‌‌ الوند سرچشمه مي‌گيرد . پس از مشروب ساختن باغ‌هاي دره‌ عباس‌آباد و ديگر باغ‌هاي غربي شهر ، سيلاب آن در اراضي گراچقا به رودخانه‌ خاكو جاري مي‌شود

 


رود گردنه‌ اسدآباد :

 از گردنه مذكور سرچشمه مي‌گيرد و پس از گذشتن از كنار تاج‌آباد و اراضي گندم‌چين در اراضي بهادرآباد با رودخانه‌ همه‌كسي ، يكي مي‌شود و در اراضي حسام‌آباد به سيمينه‌رود مي‌پيوندد .

رود همه‌كسي :
 از گردنه‌ همه‌كسي سرچشمه مي‌گيرد پس از مشروب ساختن روستاهاي همه‌كسي و چند دهكده‌ ديگر به رودخانه‌ي گردنه‌ اسدآباد منتهي مي‌شود .

 


رودخانه ها و چشمه ها نهاوند :

 مهم‌ترين منبع آبي و رودخانه شهرستان نهاوند گاماسياب است كه سرچشمه اصلي و اوليه آن در شهرستان نهاوند و ارتفاعات گرين است . هم چنين منطقه نهاوند داراي سراب هاي زيادي است كه باعث رونق كشاورزي در منطقه شده است . مهم ترين سراب هاي موجود در اين منطقه عبارتند از : گاماسياب ، كنگاور ، كهنه ، بنفشه ، وشت ، فارسبان ، ماران ، كيان ، ملوسان ، بارود آب ، بابا علي ، گنبدكبود ، گردكانه و ورزانه . هم‌چنين در حدود 142 چشمه در منطقه براي مصارف كشاورزي و آشاميدني موجود است .

سایر رودخانه ها :
ديگر رودخانه‌هاي همدان عبارتند از ابوك ، ارزانفود ، وفرجين و رودهاي ديگري كه در حوزه‌ شهرهاي تابعه‌ استان جاري مي‌باشند .

سرآب فارسيان و سراب گيان نهاوند :
 اين سرآب ها از دامنه های كوه های زاگرس در جنوب نهاوند می جوشند و از گردشگاه هاي مهم استان همدان محسوب می شوند . در حواشی اين دو سرآب ها درختان كهنسال با بيش از 500 سال عمر (يادگاری از جنگل های زاگرس) هنوز هم بر جای مانده‌اند . اين دو سرچشمه شگفت آور از گردشگاه هاي مردم منطقه به شمار مي روند .

 


سرآب گاماسياب نهاوند :

 اين سرآب اولين منبع آبی رودخانه گاماسياب است . اين آب از دامنه زاگرس در شمال خاوری نهاوند سرازير می شود و از نظر ظهور و شدت جريان شگفت آور است . محوطه پيرامونی مظهر آن امکانات مطلوبی برای ايجاد تاسيسات گردشي - تفريحی دارد .

آبشار گنج نامه :
 اين آبشار كه دارای آب دايمي است ، در گردشگاه گنج نامه و در کنار كتيبه های معروف دوره هخامنشی قرار دارد . آب اين آبشار از ارتفاع حدود 12 متری سرازير می شود و آب عباس آباد را به وجود می آورد . دبی متوسط آن 200 ليتر در ثانيه است كه از دره زيبای عباس آباد و گنج نامه می گذرد . اين آبشار در مسير صعود به ارتفاعات كوه الوند و نزديك شهر تاريخی همدان واقع شده است . امكانات قابل توجه برای بهره برداری تفريحی - گردشگري و دسترسی آسان در فصل های مناسب سال ، از امتيازات ديگر اين آبشار گردشگري به شمار می آيد .


[ دوم آبان 1389 ] [ 17:23 ] [ اطلس ایران وجهان ]
رود ها ، چشمه ها و سراب ها Minimize
به طور كلي رودخانه‌هاي استان همدان از چشمه‌سارها و زهاب‌ها تغذيه مي‌شوند و معمولاً در فصل تابستان همراه با افزايش دماي هوا و نياز بيشتر نباتات به آب (به استثناي گاماسياب و سيمينه‌رود) بقيه‌ي رودها ، خشك و يا به پايين‌ترين حد آب‌دهي مي‌رسند . مهم‌ترين رودهاي استان همدان عبارتند از :
رود قره‌چاي (سياه‌رود) : از پيوستن آب‌هاي روان از دره‌هاي شمال الوند (رودك‌هاي خاكو ، الوسجرد ، زربار ، برفجين ، سيمين و ... ) تشكيل مي‌شود و در حدود شهر بهار به نام سيمينه‌رود است در عهد باستان ، كتيبه‌هاي آشوري از حوزه‌ رودك‌ها به عنوان "شانارته" و در متون اوستايي به اسم "زرمند" ياد كرده‌اند و در حدود كوريجان به نام "قره‌چاي يا قوريچاي" به سمت شرقي جريان يافته و با عبور از دشت‌هاي شرا و ساوه از استان همدان بيرون رفته و سرانجام به مثابه خشك‌رودي (در تابستان‌ها) به درياچه‌ حوض سلطان قم مي‌ريزد .
 

رود قره‌سو :
 در سمت جنوب‌غربي به اسم گاماسياب و با عبور از دشت نهاوند و در پيوند با (شهاب‌رود) اسد‌آباد (قلقل‌رود) تويسركان به مثابه يكي از شاخه‌هاي اصلي رود كرخه ، سرانجام به خليج‌فارس مي‌ريزد .

رود تلوار :
 اين رودخانه از ارتفاعات كوه سفيد در شمال استان سرچشمه مي‌گيرد و جزو شاخه‌هاي قزل‌اوزن مي‌باشد و سرانجام در ناحيه‌ي گيلان به نام سفيدرود معروف است و به درياي خزر مي‌ريزد .

 


رود سيمينه‌رود :

از دره‌هاي غربي قله‌ الوند سرچشمه مي‌گيرد بين (آرومند و روان) راه كرمانشاه را قطع مي‌كند و پس از مشروب ساختن اراضي صالح‌آباد و حسام‌آباد به رودخانه‌اي كه از گردنه‌ي اسدآباد جاري است، مي‌پيوندد و به طرف امزاجرد جاري مي‌گردد .

رود خاكو :
 از قله‌ي الوند سرچشمه مي‌گيرد و در روستاهاي مجاور امزاجرد به سيمينه‌رود منتهي مي‌شود .

 

 

 

از دامنه‌ كوه الوند سرچشمه مي‌گيرد از وسط شهر مي‌گذرد . در اراضي گراچقا به رودخانه‌ خاكو مي‌ريزد .

رود عباس‌آباد :
 از كوه‌هاي گنجنامه‌‌ الوند سرچشمه مي‌گيرد . پس از مشروب ساختن باغ‌هاي دره‌ عباس‌آباد و ديگر باغ‌هاي غربي شهر ، سيلاب آن در اراضي گراچقا به رودخانه‌ خاكو جاري مي‌شود

 


رود گردنه‌ اسدآباد :

 از گردنه مذكور سرچشمه مي‌گيرد و پس از گذشتن از كنار تاج‌آباد و اراضي گندم‌چين در اراضي بهادرآباد با رودخانه‌ همه‌كسي ، يكي مي‌شود و در اراضي حسام‌آباد به سيمينه‌رود مي‌پيوندد .

رود همه‌كسي :
 از گردنه‌ همه‌كسي سرچشمه مي‌گيرد پس از مشروب ساختن روستاهاي همه‌كسي و چند دهكده‌ ديگر به رودخانه‌ي گردنه‌ اسدآباد منتهي مي‌شود .

 


رودخانه ها و چشمه ها نهاوند :

 مهم‌ترين منبع آبي و رودخانه شهرستان نهاوند گاماسياب است كه سرچشمه اصلي و اوليه آن در شهرستان نهاوند و ارتفاعات گرين است . هم چنين منطقه نهاوند داراي سراب هاي زيادي است كه باعث رونق كشاورزي در منطقه شده است . مهم ترين سراب هاي موجود در اين منطقه عبارتند از : گاماسياب ، كنگاور ، كهنه ، بنفشه ، وشت ، فارسبان ، ماران ، كيان ، ملوسان ، بارود آب ، بابا علي ، گنبدكبود ، گردكانه و ورزانه . هم‌چنين در حدود 142 چشمه در منطقه براي مصارف كشاورزي و آشاميدني موجود است .

سایر رودخانه ها :
ديگر رودخانه‌هاي همدان عبارتند از ابوك ، ارزانفود ، وفرجين و رودهاي ديگري كه در حوزه‌ شهرهاي تابعه‌ استان جاري مي‌باشند .

سرآب فارسيان و سراب گيان نهاوند :
 اين سرآب ها از دامنه های كوه های زاگرس در جنوب نهاوند می جوشند و از گردشگاه هاي مهم استان همدان محسوب می شوند . در حواشی اين دو سرآب ها درختان كهنسال با بيش از 500 سال عمر (يادگاری از جنگل های زاگرس) هنوز هم بر جای مانده‌اند . اين دو سرچشمه شگفت آور از گردشگاه هاي مردم منطقه به شمار مي روند .

 


سرآب گاماسياب نهاوند :

 اين سرآب اولين منبع آبی رودخانه گاماسياب است . اين آب از دامنه زاگرس در شمال خاوری نهاوند سرازير می شود و از نظر ظهور و شدت جريان شگفت آور است . محوطه پيرامونی مظهر آن امکانات مطلوبی برای ايجاد تاسيسات گردشي - تفريحی دارد .

آبشار گنج نامه :
 اين آبشار كه دارای آب دايمي است ، در گردشگاه گنج نامه و در کنار كتيبه های معروف دوره هخامنشی قرار دارد . آب اين آبشار از ارتفاع حدود 12 متری سرازير می شود و آب عباس آباد را به وجود می آورد . دبی متوسط آن 200 ليتر در ثانيه است كه از دره زيبای عباس آباد و گنج نامه می گذرد . اين آبشار در مسير صعود به ارتفاعات كوه الوند و نزديك شهر تاريخی همدان واقع شده است . امكانات قابل توجه برای بهره برداری تفريحی - گردشگري و دسترسی آسان در فصل های مناسب سال ، از امتيازات ديگر اين آبشار گردشگري به شمار می آيد .


[ دوم آبان 1389 ] [ 17:23 ] [ اطلس ایران وجهان ]
رود ها ، چشمه ها و سراب ها Minimize
به طور كلي رودخانه‌هاي استان همدان از چشمه‌سارها و زهاب‌ها تغذيه مي‌شوند و معمولاً در فصل تابستان همراه با افزايش دماي هوا و نياز بيشتر نباتات به آب (به استثناي گاماسياب و سيمينه‌رود) بقيه‌ي رودها ، خشك و يا به پايين‌ترين حد آب‌دهي مي‌رسند . مهم‌ترين رودهاي استان همدان عبارتند از :
رود قره‌چاي (سياه‌رود) : از پيوستن آب‌هاي روان از دره‌هاي شمال الوند (رودك‌هاي خاكو ، الوسجرد ، زربار ، برفجين ، سيمين و ... ) تشكيل مي‌شود و در حدود شهر بهار به نام سيمينه‌رود است در عهد باستان ، كتيبه‌هاي آشوري از حوزه‌ رودك‌ها به عنوان "شانارته" و در متون اوستايي به اسم "زرمند" ياد كرده‌اند و در حدود كوريجان به نام "قره‌چاي يا قوريچاي" به سمت شرقي جريان يافته و با عبور از دشت‌هاي شرا و ساوه از استان همدان بيرون رفته و سرانجام به مثابه خشك‌رودي (در تابستان‌ها) به درياچه‌ حوض سلطان قم مي‌ريزد .
 

رود قره‌سو :
 در سمت جنوب‌غربي به اسم گاماسياب و با عبور از دشت نهاوند و در پيوند با (شهاب‌رود) اسد‌آباد (قلقل‌رود) تويسركان به مثابه يكي از شاخه‌هاي اصلي رود كرخه ، سرانجام به خليج‌فارس مي‌ريزد .

رود تلوار :
 اين رودخانه از ارتفاعات كوه سفيد در شمال استان سرچشمه مي‌گيرد و جزو شاخه‌هاي قزل‌اوزن مي‌باشد و سرانجام در ناحيه‌ي گيلان به نام سفيدرود معروف است و به درياي خزر مي‌ريزد .

 


رود سيمينه‌رود :

از دره‌هاي غربي قله‌ الوند سرچشمه مي‌گيرد بين (آرومند و روان) راه كرمانشاه را قطع مي‌كند و پس از مشروب ساختن اراضي صالح‌آباد و حسام‌آباد به رودخانه‌اي كه از گردنه‌ي اسدآباد جاري است، مي‌پيوندد و به طرف امزاجرد جاري مي‌گردد .

رود خاكو :
 از قله‌ي الوند سرچشمه مي‌گيرد و در روستاهاي مجاور امزاجرد به سيمينه‌رود منتهي مي‌شود .

 

 

 

از دامنه‌ كوه الوند سرچشمه مي‌گيرد از وسط شهر مي‌گذرد . در اراضي گراچقا به رودخانه‌ خاكو مي‌ريزد .

رود عباس‌آباد :
 از كوه‌هاي گنجنامه‌‌ الوند سرچشمه مي‌گيرد . پس از مشروب ساختن باغ‌هاي دره‌ عباس‌آباد و ديگر باغ‌هاي غربي شهر ، سيلاب آن در اراضي گراچقا به رودخانه‌ خاكو جاري مي‌شود

 


رود گردنه‌ اسدآباد :

 از گردنه مذكور سرچشمه مي‌گيرد و پس از گذشتن از كنار تاج‌آباد و اراضي گندم‌چين در اراضي بهادرآباد با رودخانه‌ همه‌كسي ، يكي مي‌شود و در اراضي حسام‌آباد به سيمينه‌رود مي‌پيوندد .

رود همه‌كسي :
 از گردنه‌ همه‌كسي سرچشمه مي‌گيرد پس از مشروب ساختن روستاهاي همه‌كسي و چند دهكده‌ ديگر به رودخانه‌ي گردنه‌ اسدآباد منتهي مي‌شود .

 


رودخانه ها و چشمه ها نهاوند :

 مهم‌ترين منبع آبي و رودخانه شهرستان نهاوند گاماسياب است كه سرچشمه اصلي و اوليه آن در شهرستان نهاوند و ارتفاعات گرين است . هم چنين منطقه نهاوند داراي سراب هاي زيادي است كه باعث رونق كشاورزي در منطقه شده است . مهم ترين سراب هاي موجود در اين منطقه عبارتند از : گاماسياب ، كنگاور ، كهنه ، بنفشه ، وشت ، فارسبان ، ماران ، كيان ، ملوسان ، بارود آب ، بابا علي ، گنبدكبود ، گردكانه و ورزانه . هم‌چنين در حدود 142 چشمه در منطقه براي مصارف كشاورزي و آشاميدني موجود است .

سایر رودخانه ها :
ديگر رودخانه‌هاي همدان عبارتند از ابوك ، ارزانفود ، وفرجين و رودهاي ديگري كه در حوزه‌ شهرهاي تابعه‌ استان جاري مي‌باشند .

سرآب فارسيان و سراب گيان نهاوند :
 اين سرآب ها از دامنه های كوه های زاگرس در جنوب نهاوند می جوشند و از گردشگاه هاي مهم استان همدان محسوب می شوند . در حواشی اين دو سرآب ها درختان كهنسال با بيش از 500 سال عمر (يادگاری از جنگل های زاگرس) هنوز هم بر جای مانده‌اند . اين دو سرچشمه شگفت آور از گردشگاه هاي مردم منطقه به شمار مي روند .

 


سرآب گاماسياب نهاوند :

 اين سرآب اولين منبع آبی رودخانه گاماسياب است . اين آب از دامنه زاگرس در شمال خاوری نهاوند سرازير می شود و از نظر ظهور و شدت جريان شگفت آور است . محوطه پيرامونی مظهر آن امکانات مطلوبی برای ايجاد تاسيسات گردشي - تفريحی دارد .

آبشار گنج نامه :
 اين آبشار كه دارای آب دايمي است ، در گردشگاه گنج نامه و در کنار كتيبه های معروف دوره هخامنشی قرار دارد . آب اين آبشار از ارتفاع حدود 12 متری سرازير می شود و آب عباس آباد را به وجود می آورد . دبی متوسط آن 200 ليتر در ثانيه است كه از دره زيبای عباس آباد و گنج نامه می گذرد . اين آبشار در مسير صعود به ارتفاعات كوه الوند و نزديك شهر تاريخی همدان واقع شده است . امكانات قابل توجه برای بهره برداری تفريحی - گردشگري و دسترسی آسان در فصل های مناسب سال ، از امتيازات ديگر اين آبشار گردشگري به شمار می آيد .


[ دوم آبان 1389 ] [ 17:23 ] [ اطلس ایران وجهان ]
رودها و چشمه ها

 رودخانه دالکی : این رود از ارتفاعات دشت اژن در غرب شیراز سرچشمه می‌گیرد و پس از دریافت آب رودخانه‌های سرخون و شیرین‌رود و اتصال به رودخانه شاپور ، در نزدیکی روستایی به نام رمله به خلیج‌فارس می‌ریزد . این رود در قسمت‌های علیا به جز در حوالی برازجان به دالکی شهرت دارد ، ولی پس از دریافت آب رود شاپور حله نامیده می‌شود .

رودخانه مند :رودخانه مند یکی از رودخانه‌های مهم ناحیة مرکزی سواحل خلیج‌فارس است و مجموعاً چهار شاخة اصلی دارد که جملگی از خطوط ساختار زمین‌شناختی منطقه تبعیت می‌کنند . این رود از ارتفاعات شمال‌شرقی کازرون (کوه انار) و ارتفاعات شمال غربی شیراز سرچشمه می‌گیرد ؛ این رود از سه شهر فسا ، جهرم و فیروزآباد می‌گذرد و بعد از پیمودن 600 کیلومتر در جنوب بندر کنگان وارد خلیج‌فارس می‌شود .

رودخانه اهرم : رودخانه اهرم از ارتفاعات کلمه و فاریاب و خائیز سرچشمه می‌گیرد و پس از آبیاری شهر اهرم از پل‌احمدی می‌گذرد و در جنوب جزیره شیف به خلیج‌فارس می‌ریزد . آب این رود در پایین‌دست شور و غیرقابل شرب است .

رودخانه شور : رودخانه شور از ارتفاعات گچ ترش و کلاه فرنگی سرچشمه می‌گیرد و از حد فاصل دهستان حیات داود شبانکاره می‌گذرد و در خور مزین وارد خلیج‌فارس می‌شود .

خائيز اهرم : چشمه هاي آب شيرين ناحيه خائيز اهرم كه تعداد آن ها نسبتاً زياد بوده و داراي كيفيت بسيار خوبي هستند . ......... ادامه مطلب

پوشش گیاهی

استان بوشهر به علت موقعيت خاص طبيعی و آب و هوايی، فاقد بيشه و جنگل های طبيعی است ، ولی ايجاد فضاهای سبز خور موج و برازجان و درخت كاری طرفين جاده بوشهر- برازجان گام های موثری در امر ايجاد جنگل های مصنوعی استان بوشهر برداشته شده است . در فضای سبز خور موج و برازجان به مساحت تقريبی 38/5 هكتار گونه های كهور ، ليپتوس ، ليموترش و در طرفين جاده بوشهر - برازجان به درازای 10 كيلومتر گونه های كهور غرس شده است . جنگل های مصنوعی استان بوشهر تفریح گاه های مناسبی برای گذران اوقات فراغت مردم در ايام تعطيل به ويژه در فصل زمستان فراهم آورده است .


حیات وحش و مناطق حفاظت شده

محدوديت پوشش گياهی و خشكی و گرمی عمومی هوا ، سبب شده تنها جانورانی بتوانند در اين ناحيه زندگی كنند كه با محيط طبيعی آن سازگار شده اند . با اين حال استان بوشهر گونه های مختلفی از حيات وحش را در خود جای داده است . در بيابان ها و كوه پايه ها و ارتفاعات داخلی به ويژه كوه سياه اطراف خور موج و اطراف چشمه ها ، تنگه ها و فضاهای سبز اين استان، حيوانات وحشی گوناگونی زندگی می كنند . گونه های جانوری اين استان شامل پستانداران ، پرندگان و آبزيان هستند . از مهم ترين جانوران اين نواحی می توان كل ، بز ، ميش ، قوچ وحشی را نام برد .

منطقه حفاظت شده مند : این منطقه در اطراف رودخانة مند قرار دارد و از نظر حفاظت و تکثیر برخی از حیوانات دارای اهمیت قابل‌توجهی است . بنابر آمار اداره حفاظت محیط‌زیست استان در حدود 600-700 رأس اَهو و تعدادی قاراکل در این منطقه زندگی می‌کنند .

منطقه حفاظت شده تالاب حله : این منطقه در محل تلاقی دو رودخانه شاپور و دالکی قرار گرفته و محل زیست انواع پرنده آبزی مهاجر است . این تالاب یکی از تالاب‌های نمونه در سراسر جنوب ایران است .

منطقه حفاظت‌شده نای بند : این منطقه از نظر تنوع جانوران وحشی منحصر به فرد است و دارای میش و قوچ ، کل ، بز وحشی ، آهو ، جبیر و پلنگ است . جبیر را آهوی هندی و آهوی کویری نیز می‌نامند .

شکارگاه کوه سیاه : شکارگاه کوه سیاه که در

[ دوم آبان 1389 ] [ 11:38 ] [ اطلس ایران وجهان ]
دریاچه ها

شورابيل : اين درياچه قبلاً بسيار شور بوده است ولي امروزه با افزوده شدن آب شيرين از شوري آن کاسته شده ، بطوريکه نوعي ماهي در آن پرورش داده مي شود . اين درياچه داراي امکانات تفريحي ، ورزشي و فرهنگي بسياري از جمله قايق راني ، پيست دو و ميداني ، دوچرخه سواري ، باغ وحش ، هتلهاي مجهز و زيبا، مجموعه شهر بازي براي بچه ها ، رستوران در وسط درياچه و ... است . اين درياچه در 48 کيلومتري جنوب شرقي اردبيل بطرف خلخال در يکي از دره هاي کوهستان با غيروو در ارتفاع 2500 متري از سطح دريا با مساحتي بالغ بر 210 هکتار و عمق متوسط پنج متر يکي از زيباترين و ديدني ترين درياچه هاي ايران مي باشد . در حال حاضر نوعي ماهي قزل آلاي رنگين کمان که از زمره بهترين نوع ماهيان دنيا مي باشد در آن پرورش داده مي شود که هر ساله تعداد زيادي از مردم جهت ماهيگيري و کوهنوردي و استفاده از مناظر بديع و بي نظير منطقه و هواي خنک و مطبوع آن به درياچه روي مي آورند .


چشمه ويلا دره گازدار (ويلادرق) : اين چشمه در روستاي ويلادرق و در ارتفاع 1800 متري از سطح دريا واقع شده است . دبي آن 18 ليتر در ثانيه و بصورت دائمي و سرريز در جريان است . دماي آن 18 درجه سانتيگراد و مزه اي کمي ترش و ظاهري شفاف و بي بو مي باشد . کاتيون و آنيونهاي موجود در آن بي کربنات و کلسيم است . هدايت الکتريکي آن براي 25 درجه حرارت 600 است . PH آن 2/5 و ترکيب آن بيکربنات کلسيم است . از آب اين چشمه براي مداواي سنگ کليه و تقويت اعصاب و درمان عوارض دستگاه گوارش استفاده مي شود .


درياچه نئور : اين درياچه در فاصله 42 کيلومتري جنوب شرقي اردبيل در ارتفاع 2480 متري از سطح دريا قرار دارد. راه اصلي دسترسي درياچه جاده روستائي آسفالته به طول 13 کيلومتر مي باشد که از کيلومتر 29 جاده بين شهري اردبيل – خلخال در محل قريه بودالالو بطرف شرق منشعب مي شود . اين درياچه با متوسط 257 هکتار مساحت بزرگترين درياچه آب شيرين استان مي باشد . در حال حاضر نوعي ماهي قزل آلاي رنگين کمان که از زمره بهترين نوع ماهيان دنيا مي باشد . در آن پرورش داده مي شود که هر ساله تعداد زيادي از مردم جهت ماهيگيري و کوهنوردي و استفاده از مناظر بديع و بي نظير منطقه و هواي خنک و مطبوع آن به درياچه روي مي آورند. گونه هاي جانوري آن شامل: خرس قهوه اي – گرگ – روباه – خوک – مار – مارمولک – قورباغه – اردک – خوتکا – آنقوت – کبک – چکاوک – چنگر – بلدرچين – عقاب طلايي – زاغ و انواع پرندگان گنجشک سان مي باشد .


آبشارها
آبشار گورگور خياوچاي :
اين آبشار در مسير رودخانه خياو (خيوچاي) بوده و بلندي آبشار حدود 10-12 متر مي باشد و از نظر حجم جريان قابل توجه مي باشد . حوضچه اي دايره اي شكل درمحل ريزش آب ايجاد شده است. آبشار گورگور به علت منظره جالب طبيعي و وجود ماهي قزل آلاي قرمز در رودخانه و حوضچه و برخورداري از موهبت آبگرم معدني ملك سوئي و چشم اندازي از كوهستان سبلان (ارتفاعات دلي آلي، آيتار، هرم و كسري) جذاب و ديدني است.
آبشار سردابه :
اين آبشار در نزديكي آبگرم معدني سردابه (24 كيلومتري غرب اردبيل) در دامنة شرقي كوه سبلان واقع است. ارتفاع آن حدود 20-15 متر و حجم جريان آن نسبتاً كم و محدود به خروجي چند چشمه بالادست مي باشد. شايان ذكر است حجم جريان اين آبشار در مواقع بارش و پيوستن جريانهاي سطحي حوزه آبخيز افزايش مي يابد. اين آبشار از محلهاي ديدني مجتمع آبگرم سردابه كه از نقاط گردشگري اردبيل است، مي باشد.
آبشار گورگور آلوارس :
اين چشمه در درة آلوارس يا قزل گوللر كه يكي از عريض ترين و باصفاترين دره هاي سبلان است، در ارتفاع 2420 متري از سطح دريا واقع شده است.
آبشار آقبلاغ :
اين آبشار در خلخال و در كوه آق داغ (سفيدكوه) قرار دارد. وجود گونه هاي متنوع گياهي، درختي و علفي در پيرامون اين آبشار زيبائي آن را دوچندان مي نمايد. نزديكترين راه ارتباطي به آقبلاغ از طريق يك راه پياده رو از روستاي لرد بخش شاهرود خلخال ميسر است
[ بیست و نهم مهر 1389 ] [ 21:12 ] [ اطلس ایران وجهان ]
درياچه ها

تالاب ها از پدیده های جالب طبیعی هستند ، در خوزستان تالاب ، «هور» می گویند . تالاب چاله هائی هستند که از آبهای سطحی یا زیرزمینی اشباع شده است . تالاب ها به دلیل ذخیره آبی و آرامش موجود در آنها ، همواره زیستگاه های مناسبی برای حیات وحش اند . تالاب ها از نظر کنترل سیلاب ، تغذیه آبهای زیرزمینی ، امکانات تفریحگاهی ، زمینه های تحقیقاتی و صید پرندگان از اهمیت ویژه ای برخوردارند . مهمترین تالاب های خوزستان عبارتند از : تالاب هورالعظیم ، شادگان ، بامدژ ، شاهور ، بندون ، تمبی و برمه شور . دریاچه های معروف و متعددی نیز در این منطقه وجود دارد . دریاچه سد دز ؛ دریاچه پشت سد نیز امكانات فراوانی برای بهره برداری های گردشگری فراهم خواهد آورد . دریاچه سد کرخه نیز از دیگر جاذبه های آبی این منطقه است که امکانات زیادی برای بهره برداری های جهانگردی فراهم آورده است . سد کارون یا سد شهید عباس پور نیز دارای دریاچه بزرگی است که از قابلیت های جهانگردی برخوردار است .


تالاب شادگان : تالاب دیدنی شادگان با مساحتی بالغ بر 400 هزار هکتار دارد و از رودخانه‌های جراحی و کارون همچنین جزر و مد خلیج فارس تغذیه می‌کند . این تالاب از شمال به شادگان و خور دورق و از جنوب به رودخانه بهمن شیر آبادان و از غرب به داخوبن و از شرق به آبهای خورموسی محدود می‌شود . نقش این تالاب در عرصه‌های اجتماعی و اقتصادی منطقه بسیار مهم است . این تالاب به عنوان پناهگاه بین‌المللی حیات وحش شادگان منطقه حفاظت شده محسوب می‌شود . پوشش گیاهی درون تالاب چراگاه و منبع تأمین علوفه دام 132 روستای اطراف است . دو گونه از دوزیستان و پنج گونه از خزندگان و حدود 154 گونه پرنده در این تالاب زندگی می‌کنند . از مهمترین پرندگان می‌توان به پلیکان زرد ، فلامینگو و سبز قبای هندی اشاره کرد . 36 گونه نیز در این تالاب زندگی می‌کنند . تالاب شادگان 38 درصد تالابهای بین‌المللی ایران و 66 درصد تالابهای جهان را تشکیل می‌دهد . تالاب شادگان از لحاظ رتبه‌های ثبت شده در یونسکو در گذشته در رتبه پنجم جهانی قرار داشتن ولی متأسفانه به علت ورود آلاینده‌های صنعتی به این تالاب و دخل و تصرفات مصنوعی در اکوسیستم آن ، مرتبه بین‌المللی آن تا رده بیست ‌و دوم نزول کرد .

رودها و ابشارها

خوزستان عظمت خود را به رودخانه های متعددی كه در این سرزمین جاری اند ، مدیون است . خوزستان علاوه بر دارا بودن زمین های حاصلخیز و رسوبی نظام آبیاری منظمی نیز دارد به طوری كه این سرزمین از دیر باز به واسطه ی وجود این رودخانه ها موقعیت مهم و بزرگی داشته است . رودخانه هایی كه در دشت خوزستان جریان دارند ؛ نه تنها از نظر اقتصادی بلکه به لحاظ گردشگری نیز دارای اهمیت بسیار اند . این رودخانه ها که منشأ آن ها كوهستان های بختیاری ، لرستان و فارس هستند ، از شمال و خاور به سوی جنوب باختری سرازیر شده و جلگه خوزستان را به منطقه حاصلخیز و آبادی تبدیل كرده اند .

رودخانه کارون : کارون بزرگ ، رودی که درسنگ نوشته های باستانی کرن ، کرنک وکوهرنگ نامیده شده و اولین تمدن های بشری درکنار آن شکل گرفته است ، با طول حدود 850کیلومتر و عرضی متفاوت ، از دره های تنگ وعمیق سرچشمه خود در ارتفاعات زاگرس میانی تا بستر پهن و گسترده در مصب ، جریان یافته و بزرگترین و طویل ترین رود ایران و خاورمیانه است . رودخانه ابتدا در جهت عمومی شمال غرب و سپس در جهت جنوبی از میان بلندی و پستی های زاگرس به سمت جلگه خوزستان حرکت کرده و پس از خروج از کوهستان و اتصال تعداد زیادی رود به آن ، در شمال شوشتر به دو شعبه تقسیم می شود . شعبه خاوری گرگر یا دودانگه و شعبه باختری که بزرگ تراست شطیط یا چهاردانگه نامیده می شود . دو رود منشعب شطیط و گرگر و رودخانه دز که بزرگترین ریزآب های کارونند در حوالی محلی به نام بند قیر در نزدیکی شوشتر بهم متصل می شوند و کارون بزرگ و حیات بخش را می سازند . پس از آن رودخانه وارد اهواز می شود و با مشروب ساختن نواحی حاشیه ای شهر ، از وسط آن عبور کرده و از سمت جنوب شهرستان به سمت خرمشهر جریان می یابد . در شرق شهر خرمشهر به دوشاخه تقسیم می شود . شاخه غربی به نام بهمنشیر به جنوب غربی جریان یافته و از طریق خورموسی به خلیج فارس راه می یابد و شاخه شرقی از جنوب خرمشهر گذشته و به اروند رود می ریزد . داستان حیات ، قصه ای جدانشدنی از نام کارون است . براساس مطالعات انجام شده ، در رودکارون 32 گونه ماهی زندگی می کند که تقریباً شامل18% گونه های آب شیرین ایران است . شیربت ، توینی ، لوتک ، حمری ، برزم ، نازک ، اتره ، شلج ، کپور ، گاراء نا ، بنی ، کتان ، سلیمانی ، بیاح ، مارماهی ، اسیله ، چمو و ... شماری از ماهیان ساکن در رودخانه اند . از گیاهان غوطه ور و برآمده از آب کارون می توان به نی ، گرز ، هفت بند ، آب تره (بولاغ اوتی) ، سازو (تنجدصوف) ، اویارسلام ، نخل مردابی و تیزک اشاره کرد که ضمن تامین اکسیژن آب به عنوان منبع سرشار از مواد غذایی مورد استفاده آبزیان قرار می گیرند . قورباغه هایی با خصوصیات ظاهری و جثه های متفاوت و انواع لاک پشت از دیگر جانداران رود به شمار می روند که معمولاً در کانال ها وشبکه های آبیاری قابل مشاهده اند . بیشه زارهای پوشیده ازپده ، گز و جاز ، در دوسوی کارون که تا زمانی نه چندان دور جولانگاه گوزن زرد ، یوزپلنگ و گربه وحشی خوزستان بود و ساحل زیبای کارون امروزه زیستگاه ده ها نوع پرنده بومی مانند حواصیل ، گاوچرانک ، اردک مرمری ، دال ، کبک ، تیهو ، دراج ، یلوه ، فاخته ، سبز قبا ، ماهی خورک ، هدهد چکاوک ، دم جنبانک ، چلچله ، سار ، توکا ، گنجشک و ... است . این بیشه زارها همه ساله در فصول سرد پذیرای صدها هزار مرغ مهاجر مانند کشیم ، پلیکان ، بالکان ، بوتیمار ، حواصیل ، کفچه ، لک لک ، فلامینگو ، غاز ، آنقوت ، تنجه ، کله سبز ، اردک ، بلدرچین ، درنا ، هوبره ، صدف خوار ، پرستو ، سینه سرخ ، بلبل وحتی عقاب وشاهین و کرکس است که با توجه به اقلیم خاص استان و به امید هوایی مطبوع و غذای کافی در قالب دسته های بزرگ به مهمانی زمستانه دشت بخشنده خوزستان و رود پرآب کارون می آیند . عرض زیاد و بستر نسبتاً عمیق رودخانه ، امکان کشتیرانی درآن را مهیا نموده است به طوری که تا اوایل قرن جاری این رودخانه تا اهواز ، بخشی از مسیر آبی حمل کالا به شمار می رفت. اما امروزه در محدوده شهر اهواز به دلیل عدم لایروبی بستر رود و احداث پلهای متعدد امکان کشتیرانی

[ بیست و نهم مهر 1389 ] [ 16:13 ] [ اطلس ایران وجهان ]
آب و هوا :

عوامل متعددي از جمله كمي ارتفاع قرار گرفتن در محدوده عرض هاي جغرافيايي پايين ، مجاورت با دريا، وزش بادهاي گرم جنوب غربي و بادهاي گرم و مرطوب دريايي و عبور پاييزي زمستاني سيكلون هاي سوداني و مديترانه اي از عوامل عمده تعيين كننده وضعيت اقليمي منطقه مي باشند.

اين منطقه به دليل نزديكي به خط استوا و كمي ارتفاع به طور كلي داراي آب و هواي گرم ( نوع بيايان كناري ) است كه در داخل استان گرم و خشك و در سواحل گرم و نمناك است. حداكثر مطلق دماي استان 5/52 درجه سانتيگراد و حداقل مطلق درجه حرارت به 1- درجه سانتيگراد مي رسد ميانگين دماي سالانه بوشهر 7/25 درجه سانتيگراد است . تغييرات فصلي درجه حرارت نيز تابع تغيير تابش خورشيد در طول سال است اختلاف درجه حرارت در ماه هاي زمستان و تابستان نسبتا" زياد و حدود 2/19 درجه سانتيگراد است بين فصول زمستان و پاييز و بهار و تابستان اختلاف كم تري مشاهده مي شود.

ميانگين بارش سالانه استان بوشهر 220 ميليمتر است اين بارندگي ها در فصول پاييز و زمستان روي مي دهد، به طور كلي استان بوشهر 6 ماه از سال گرم، دو ماه تقريبا" معتدل تا سرد و حدود چهار ماه از سال معتدل تا گرم مي باشد. نم موجود در ساحل دما را تا حدودي متعادل مي كند اما در صد رطوبت در برخي از ماه ها چنان بالا مي رود كه به حد اشباع مي رسد. در اين حالت هوا از فعل انفعالات مي افتد و يك هوا دم كرده و كم تحركي به وجود مي آورد كه اصطلاحا" به آن شرجي مي گويند.

چشمه ها :

در اين استان تعدادي چشمه هاي گوگردي و آب شيرين وجود دارد كه مهم ترين آن ها عبارتند از :

1- چشمه هاي گوگردي دامنه هاي شرقي دشت برازجان ( چشمه آب گرم دالكي ) كه آب آن ها داراي تركيبات گوگردي است . اين چشمه ها به رودخانه دالكي مي ريزند.

2- چشمه هاي آب گرم منطقه اهرم از جمله چشمه آب گرم آقا ميراحمد كه به علت عمق زياد براي معالجه بيماري هاي پوستي بسيار مورد توجه است.

3- چشمه آب اباد اهرم

4- چشمه هاي آب شيرين ناحيه خائيز اهرم كه تعداد آن ها نسبتا" زياد بوده و داراي كيفيت بسيار خوبي هستند، چشمه زيباي بنيان پر آب ترين چشمه اين ناحيه مي باشد.

5- چشمه هاي منطقه فارياب كه از به هم پيوستن آب ان ها رود فارياب و آبشار زيباي فارياب تشكيل مي شود مهم ترين چشمه اين منطقه چشمه تنگ فارياب سات كه اهالي روستاي فارياب براي آبياري باغ هاي خود از ان استفاده مي كنند .

علاوه بر چشمه هاي فوق چشمه كوچك تر و كم آب تر در نواحي دشتستان و جم و ريز وجود دارد همچنين در نزديكي روستاي زيراه سعد آباد آثار يك رشته قنات قديمي كه به صورت يك آبشار حداكثر دو متري در دره حاصلخيز و زيبا كه خود ايجاد كرده سقوط مي كند . همراه با پوشش گياهي آن منظره زيبايي را به وجود آورده است.

جنگل ها و مراتع :

وسعت پوشش جنگلي استان بوشهر 334200 هكتاراست كه 94/18 در صد از كل وسعت منابع طبيعي استان را تشكيل مي دهد. با در نظر گرفتن شرايط اقليمي حاكم بر منطقه در حال حاضر جنگل هاي استان عموما" جنبه حفاظت شده داشته و اصولا" مورد بهره برداري قرار نمي گيرند.

مراتع :

وسعت كل مراتع استان بوشهر در حدود 1/1 ميليون هكتار مي باشد كه شامل مراتع دشتي و كوهستاني است. قريب 600 هزار هكتار از اين مراتع در حاشيه خليج فارس قرار دارد كه به علت شوري شديد خاك و وجود گياهان نامرغوب ( از لحاظ تعذيه دام ) قابليت استفاده چنداني ندارند ولي در فصول زمستان و اوايل بهار چشم اندازي خيره كننده در بسياري از نقاط استان ايجاد مي كنند.

بقيه مراتع استان كه حدود 1/1 ميليون هكتار مي باشد از نظر عوارض طبيعي به دو قسمت تقسيم مي گردد. يكي مراتع دشتي حاشيه خليج فارس تا ارتفاع 70 متر كه داراي شيب كم و بسيار يك نواخت مي باشد. در بخش ساحلي، به دليل بالا بودن سطح سآب هاي زيرزميني گياهان شور پسند سالسولا پوشش عمده را تشكيل مي دهد و به تدريج كه به طرف ارتفاعات كم پيش مي رويم گياهان ديگري مانند اتريپلكس و سالكورنيا جاي گزين مي گردند. ناحيه شمالي و شرقي استان از ارتفاع تقريبي 70 بالاتر كه داراي آب و هواي ملايم تر مي باشد، از تنوع گياهي بهرتي برخوردار است پوشش گياهي اين مراتع را عمدتا" گياهان علفي با گونه غالب بهمن و انواع لگم هاي گرمسيري از قبيل يونجه، شبدر، ماشك گل خوشه اي نوعي اسپرس و غيره همراه با گونه هاي بوته اي خانواده بقولات مانند:

گون، اتنگرس و نوعي درمنه و گونه هاي درختي و درختچه اي مانند : كنار، بنه، بادام كوهي و كلخنگ تشكيل مي دهد.

چشم اندازهاي كوهپايه اي :

در استان بوشهر رويش گياه همزمان است با فصل مرطوب ( فصل بارندگي ) به همين جهت در كوهپايه هاي منطقه دشتستان، تنگستان دشتي و جم و ريز در فصول پاييز، زمستان و اوايل بهار پهنه هاي وسيعي از گل هاي رنگارنگ و مراتع سرسبز و زيبايي به وجود مي آيد كه در نوع خود بي نظير است اين مناظر را مي توان در مسير جاده اهرم، برازجان ن كوهپايه هاي خورموج، پشتكوه، اطراف زيارت و محدوده كوهستاني شهرستان گناوه با كهكيلويه مشاهده كرد.

بادهاي محلي :

در واقع قسمتي از همان توفان هاي خليج فارس هستند كه در اثر اختلاف فشار بين بيابان عربستان و ارتفاعات جنوب ايران ( زاگرس) در ايران در فصول مختلف پديد مي آيد اين بادها تقريبا" در تمام سواحل خليج فارس مي وزند و درنقاط مختلف فارس داراي اسامي متفاوت هستند بنا به مقتضيات زماني يعني فصول وقوع آنان و تصور ذهني دريانوردي در خليج فارس انجام مي شده و خطرات ناشي از آن به نام هاي گوناگون معروف است كه مهم ترين آنان ها عبارتند از :

ليمو ( يا لحيمر ) لچيزب، باد شمال، باد سهيلي ، باد غبوب، باد تريه، باد سبعه، باد پيرزن و ... وقوع بيشتر اين بادها در فصل پاييز و زمستان است.

در استان بوشهر تعدادي رودخانه هاي دائمي و فصلي وجود دارد علاوه بر آب هاي سطحي تعدادي چشمه هاي گوگردي و آب شيرين در اطراف برازجان و اهرم وجود دارد كه برخي از آن عبارتند از چشمه هاي گوگردي دامنه هاي شرقي دشت برازجان ( اطراف دالكي ) چشمه هاي آب گرم منطقه اهرم، چشمه هاي آب شيرين خائيز كه تعداد آن ها نسبتا" زياد و داراي كيفيت بسيار خوبي هستند ، چشمه هاي منطقه فارياب كه از به هم پيوستن آن ها رود فارياب تشكيل مي شود و مهم ترين چشمه اين منطقه چشمه تنگ فارياب است.

[ بیست و نهم مهر 1389 ] [ 12:47 ] [ اطلس ایران وجهان ]
درياچه‌ كوه‌ گل : درياچه‌ كوه‌ گل‌ در شمال‌ شهرستان‌ بويراحمد و در شمال‌ شرقي‌ شهرتوريستي‌ سي‌ سخت‌ در دهانه‌ انبري‌ گردنه‌ مشهور بيژن‌ و در كنار تپه‌هاي‌ كوه‌ گل‌ واقع‌ شده‌ است ‌. محل‌ استقراردرياچه‌ يكي‌ از زيباترين‌ نواحي‌ استان‌ است‌ كه‌ در فصل‌ بهار و تابستان‌ از انواع‌ گل‌هاي‌ شقايق‌ و گياهان‌ وحشي‌ وهمچنين‌ آويشن‌ خوش‌ عطر كوهستاني‌ مملو مي‌شود . در فصل‌ تابستان‌ ، تجمع‌ پرندگان‌ مهاجر همراه‌ با پرندگان‌ بومي‌ در سواحل‌ و كنار درياچه‌ ، زيبايي‌ حيرت‌انگيزي‌ پديد مي‌آورد . از پرندگان‌ مهاجري‌ كه‌ در دامن‌ اين‌ درياچه ‌اتراق‌ مي‌كنند ، مي‌توان‌ به‌ انواع‌ مرغابي‌ و اردك‌ كله‌ سبز ، لك‌ لك ‌، حواصيل ‌، درنا ، خروس‌ كولي‌ و چنگر اشاره ‌كرد .
دریاچه مور زرد زیلایی : در 135كیلومتری شمال غرب یاسوج و در ارتفاعات 2180 متری از سطح دریا قرار دارد . مساحت این دریاچه 14 هكتار است . حداقل عمق آن هفت متر و حداكثر آن 14 متر است . این دریاچه در تنگی واقع شده كه اطراف آن را كوه هایی با سنگ آهكی پوشانده است . تعدادی آبزیان در این دریاچه به حیات خود ادامه می دهند كه ماهی كپور معمولی از مهمترین آنهاست .
تالاب برم الوان : در40 كیلومتری شهر لیكك بهمئی ، دهستان سرآسیاب یوسفی واقع شده است . آب آن دائمی است و ارتفاع آن از سطح دریا 1100 متر می باشد . مساحت این دریاچه 15 هكتار و حداقل عمق آب آن 12 متر و حداكثر 30 متر می باشد . برم های كوچك و فصلی دیگری همچون برم علی داد ، دره صحه در زیلایی ، برم مداب در شرق یاسوج در دهستان كاكان ، برم كوه گل سی سخت و برم دلی پیروزك در شهرستان بویراحمد و برم گراب دیشموك ، برم كهكزك ، برم شرابگروه در سرفاریاب در شهرستان كهگیلویه و برم خونی شاه بهرام در شهرستان گچساران وجود دارند كه مجموعاً به همراه 160 چشمه و16 قنات و تعدادی چاه عمیق و نیمه عمیق منابع آب استان را تأمین می كنند .
تالاب‌ برم‌شير : اين‌ تالاب‌ با 5000 متر مربع‌ مساحت ‌، در دره‌ تنگ‌ شير بويراحمد واقع‌ شده‌ است ‌. اين‌ ناحيه‌ از قابليت‌ تفرجگاهي‌ جالبي‌ برخوردار است‌ و مي‌تواند به‌ محيطي‌ مناسب‌ براي‌ گذران‌ اوقات‌ فراغت ‌تبديل‌ شود . چشم ‌انداز و پيرامون‌ تالاب‌ جذاب‌ و بسيار ديدني‌ است
استان كهگيلويه و بويراحمد به علت فراواني مناطق مرتفع و بادهاي مربوط در هر دو منطقه سردسير و گرمسير از ميزان بارندگي نسبتاً خوبي برخوردار است . ‌اين بارندگي موجب پيدايش رودهاي متعددي چون مارون ، خرسان ، زهره ، بشار ، نازمكان ، ماربر ، ياسوچ ، دره آجم ، گرد آوه ، آب شور ، تغار ، قلات ، خير آباد و ... در استان شده است . در مسير رودخانه‌هاي استان ، تندآب‌ها و گاهي آبشارهاي زيبايي به وجود آمده است و چون اين رودها اغلب از قعر دره‌ها و داخل ارتفاعات عبور مي‌كنند علي رغم قابليت‌هاي مختلف توريستي كمتر مورد استفاده قرار مي‌گيرند . از سوی دیگر در این استان چه در ناحيه سردسير و چه در گرمسير، چشمه‌ها و سراب‌هاي بزرگي وجود دارد كه مهمترين آن‌ها ، چشمه ميشي ، هفت چشمه ، خاركلون دخاك لدون ، باغ چشمه بلقيس چرام ، آب گرمو و چشمه‌هاي ديگر است و امكان احداث كمپينگ ، اردگاه و تاسيسات تفريحي نيز در اين مناطق وجود دارد ولي تاكنون از تمام ظرفيت هاي موجود استفاده قابل توجهي نشده است .
رود مارون : رود مارون که در تنگ تکاب از مرز استان خارج می شود واز کنار بهبهان گذشته و به نام رود جراحی وارد خلیج فارس می شود .
رودخانه تغار : طول اين رودخانه 40 کيلومتر و ارتفاع آن از سطح دريا 2000 متر است . اين رودخانه از دامنه شمالي کوه چست خوار در 37 کيلومتري شرق دهدشت سرچشمه مي‏گيرد و به نام آب اسبکي رو به شمال غربي جريان مي‏يابد و پس از مخلوط شدن با دو ريزابة جنوب شرقي ، از کنار روستاهاي عزيزي بالا و خليفه و دلياسير مي‏گذرد و با ورود به دره جنوبي کوه سياه به رود تغار تغيير نام مي‏دهد . پس از عبور از جنوب روستاي دلي پير محمود از شرق القچين بالا گذشته و به سوي روستاهاي شيراز و اسکندري روان مي‏گردد . در روستاي شيراز با يک ريزابه بزرگ شرقي درهم مي‏آميزد و در 5/2 کيلومتري شمال غربي روستاي گرداب با يک ريزابه بزرگ که از شرق دهدشت عبور مي‏کند ، مخلوط مي‏شود و در يک کيلومتري جنوب روستاي مزبور به رودخانه خيرآباد مي‏پيوندد .
رودخانه آب شور : طول اين رودخانه 45 کيلومتر و ارتفاع سرچشمه آن از سطح دريا 2050 متر است . اين رودخانه از دامنه کوه‏هاي «دل مهتو» و «تنگ يا سيلوم» ، در 40 کيلومتري شمال شرقي دهدشت سرچشمه مي‏گيرد و از طريق دره لاش به سوي شمال غربي روان مي‏شود . پس از طي حدود 15 کيلومتر ، کوه سيلوم را دور زده و از طريق دره جنوبي کوه باسوري و دره شمالي کوه پنبه به سوي روستاي کان مسي روان مي‏گردد . در اين روستا ، اين رودخانه با يک ريزابه کوچک شمالي مخلوط مي‏شود و به نام رودخانه سوررو به جنوب سرازير مي‏شود و ضمن عبور از منطقه لاش ، روستاي دلي‏يک را سيراب مي‏سازد و از دره شرقي کوه سيل سيلک به سوي جنوب شرقي روان مي‏شود و بالاخره در غرب روستاي اندرون به رودخانة مارون مي‏پيوندد .
رودخانه گردآوه : طول رودخانه گرد آوه 30 کيلومتر و ارتفاع سرچشمه آن از سطح دريا 2500 متر است . اين رودخانه از چشمه‏سارهاي دامنة شمالي کوه‏هاي سفيد و مورندون در 48 کيلومتري شمال غربي ياسوج سرچشمه مي‏گيرد و به نام رود چنار به سوي جنوب شرقي روان مي‏شود و در سر راه روستاهاي سرچنار ، ميان چنار و دم چنار بالا و پايين را مشروب مي‏کند . اين رودخانه در دامنه جنوبي کوه دوگوش با يک ريزابه کوچک جنوبي مخلوط مي‏شود و به نام رود گردآوه در روستاي دروهان به رود معروف بشار مي‏ريزد ....... ادامه مطلب
[ بیست و نهم مهر 1389 ] [ 12:44 ] [ اطلس ایران وجهان ]
درياچه‌ كوه‌ گل : درياچه‌ كوه‌ گل‌ در شمال‌ شهرستان‌ بويراحمد و در شمال‌ شرقي‌ شهرتوريستي‌ سي‌ سخت‌ در دهانه‌ انبري‌ گردنه‌ مشهور بيژن‌ و در كنار تپه‌هاي‌ كوه‌ گل‌ واقع‌ شده‌ است ‌. محل‌ استقراردرياچه‌ يكي‌ از زيباترين‌ نواحي‌ استان‌ است‌ كه‌ در فصل‌ بهار و تابستان‌ از انواع‌ گل‌هاي‌ شقايق‌ و گياهان‌ وحشي‌ وهمچنين‌ آويشن‌ خوش‌ عطر كوهستاني‌ مملو مي‌شود . در فصل‌ تابستان‌ ، تجمع‌ پرندگان‌ مهاجر همراه‌ با پرندگان‌ بومي‌ در سواحل‌ و كنار درياچه‌ ، زيبايي‌ حيرت‌انگيزي‌ پديد مي‌آورد . از پرندگان‌ مهاجري‌ كه‌ در دامن‌ اين‌ درياچه ‌اتراق‌ مي‌كنند ، مي‌توان‌ به‌ انواع‌ مرغابي‌ و اردك‌ كله‌ سبز ، لك‌ لك ‌، حواصيل ‌، درنا ، خروس‌ كولي‌ و چنگر اشاره ‌كرد .
دریاچه مور زرد زیلایی : در 135كیلومتری شمال غرب یاسوج و در ارتفاعات 2180 متری از سطح دریا قرار دارد . مساحت این دریاچه 14 هكتار است . حداقل عمق آن هفت متر و حداكثر آن 14 متر است . این دریاچه در تنگی واقع شده كه اطراف آن را كوه هایی با سنگ آهكی پوشانده است . تعدادی آبزیان در این دریاچه به حیات خود ادامه می دهند كه ماهی كپور معمولی از مهمترین آنهاست .
تالاب برم الوان : در40 كیلومتری شهر لیكك بهمئی ، دهستان سرآسیاب یوسفی واقع شده است . آب آن دائمی است و ارتفاع آن از سطح دریا 1100 متر می باشد . مساحت این دریاچه 15 هكتار و حداقل عمق آب آن 12 متر و حداكثر 30 متر می باشد . برم های كوچك و فصلی دیگری همچون برم علی داد ، دره صحه در زیلایی ، برم مداب در شرق یاسوج در دهستان كاكان ، برم كوه گل سی سخت و برم دلی پیروزك در شهرستان بویراحمد و برم گراب دیشموك ، برم كهكزك ، برم شرابگروه در سرفاریاب در شهرستان كهگیلویه و برم خونی شاه بهرام در شهرستان گچساران وجود دارند كه مجموعاً به همراه 160 چشمه و16 قنات و تعدادی چاه عمیق و نیمه عمیق منابع آب استان را تأمین می كنند .
تالاب‌ برم‌شير : اين‌ تالاب‌ با 5000 متر مربع‌ مساحت ‌، در دره‌ تنگ‌ شير بويراحمد واقع‌ شده‌ است ‌. اين‌ ناحيه‌ از قابليت‌ تفرجگاهي‌ جالبي‌ برخوردار است‌ و مي‌تواند به‌ محيطي‌ مناسب‌ براي‌ گذران‌ اوقات‌ فراغت ‌تبديل‌ شود . چشم ‌انداز و پيرامون‌ تالاب‌ جذاب‌ و بسيار ديدني‌ است
[ بیست و نهم مهر 1389 ] [ 12:22 ] [ اطلس ایران وجهان ]
 طور كلي رودخانه‌هاي استان همدان از چشمه‌سارها و زهاب‌ها تغذيه مي‌شوند و معمولاً در فصل تابستان همراه با افزايش دماي هوا و نياز بيشتر نباتات به آب (به استثناي گاماسياب و سيمينه‌رود) بقيه‌ي رودها ، خشك و يا به پايين‌ترين حد آب‌دهي مي‌رسند . مهم‌ترين رودهاي استان همدان عبارتند از :
رود قره‌چاي (سياه‌رود) : از پيوستن آب‌هاي روان از دره‌هاي شمال الوند (رودك‌هاي خاكو ، الوسجرد ، زربار ، برفجين ، سيمين و ... ) تشكيل مي‌شود و در حدود شهر بهار به نام سيمينه‌رود است در عهد باستان ، كتيبه‌هاي آشوري از حوزه‌ رودك‌ها به عنوان "شانارته" و در متون اوستايي به اسم "زرمند" ياد كرده‌اند و در حدود كوريجان به نام "قره‌چاي يا قوريچاي" به سمت شرقي جريان يافته و با عبور از دشت‌هاي شرا و ساوه از استان همدان بيرون رفته و سرانجام به مثابه خشك‌رودي (در تابستان‌ها) به درياچه‌ حوض سلطان قم مي‌ريزد .
 

رود قره‌سو :
 در سمت جنوب‌غربي به اسم گاماسياب و با عبور از دشت نهاوند و در پيوند با (شهاب‌رود) اسد‌آباد (قلقل‌رود) تويسركان به مثابه يكي از شاخه‌هاي اصلي رود كرخه ، سرانجام به خليج‌فارس مي‌ريزد .

رود تلوار :
 اين رودخانه از ارتفاعات كوه سفيد در شمال استان سرچشمه مي‌گيرد و جزو شاخه‌هاي قزل‌اوزن مي‌باشد و سرانجام در ناحيه‌ي گيلان به نام سفيدرود معروف است و به درياي خزر مي‌ريزد .

 


رود سيمينه‌رود :

از دره‌هاي غربي قله‌ الوند سرچشمه مي‌گيرد بين (آرومند و روان) راه كرمانشاه را قطع مي‌كند و پس از مشروب ساختن اراضي صالح‌آباد و حسام‌آباد به رودخانه‌اي كه از گردنه‌ي اسدآباد جاري است، مي‌پيوندد و به طرف امزاجرد جاري مي‌گردد .

رود خاكو :
 از قله‌ي الوند سرچشمه مي‌گيرد و در روستاهاي مجاور امزاجرد به سيمينه‌رود منتهي مي‌شود .

 

 

 

از دامنه‌ كوه الوند سرچشمه مي‌گيرد از وسط شهر مي‌گذرد . در اراضي گراچقا به رودخانه‌ خاكو مي‌ريزد .

رود عباس‌آباد :
 از كوه‌هاي گنجنامه‌‌ الوند سرچشمه مي‌گيرد . پس از مشروب ساختن باغ‌هاي دره‌ عباس‌آباد و ديگر باغ‌هاي غربي شهر ، سيلاب آن در اراضي گراچقا به رودخانه‌ خاكو جاري مي‌شود

 


رود گردنه‌ اسدآباد :

 از گردنه مذكور سرچشمه مي‌گيرد و پس از گذشتن از كنار تاج‌آباد و اراضي گندم‌چين در اراضي بهادرآباد با رودخانه‌ همه‌كسي ، يكي مي‌شود و در اراضي حسام‌آباد به سيمينه‌رود مي‌پيوندد .

رود همه‌كسي :
 از گردنه‌ همه‌كسي سرچشمه مي‌گيرد پس از مشروب ساختن روستاهاي همه‌كسي و چند دهكده‌ ديگر به رودخانه‌ي گردنه‌ اسدآباد منتهي مي‌شود .

 


رودخانه ها و چشمه ها نهاوند :

 مهم‌ترين منبع آبي و رودخانه شهرستان نهاوند گاماسياب است كه سرچشمه اصلي و اوليه آن در شهرستان نهاوند و ارتفاعات گرين است . هم چنين منطقه نهاوند داراي سراب هاي زيادي است كه باعث رونق كشاورزي در منطقه شده است . مهم ترين سراب هاي موجود در اين منطقه عبارتند از : گاماسياب ، كنگاور ، كهنه ، بنفشه ، وشت ، فارسبان ، ماران ، كيان ، ملوسان ، بارود آب ، بابا علي ، گنبدكبود ، گردكانه و ورزانه . هم‌چنين در حدود 142 چشمه در منطقه براي مصارف كشاورزي و آشاميدني موجود است .

سایر رودخانه ها :
ديگر رودخانه‌هاي همدان عبارتند از ابوك ، ارزانفود ، وفرجين و رودهاي ديگري كه در حوزه‌ شهرهاي تابعه‌ استان جاري مي‌باشند .

سرآب فارسيان و سراب گيان نهاوند :
 اين سرآب ها از دامنه های كوه های زاگرس در جنوب نهاوند می جوشند و از گردشگاه هاي مهم استان همدان محسوب می شوند . در حواشی اين دو سرآب ها درختان كهنسال با بيش از 500 سال عمر (يادگاری از جنگل های زاگرس) هنوز هم بر جای مانده‌اند . اين دو سرچشمه شگفت آور از گردشگاه هاي مردم منطقه به شمار مي روند .

 


سرآب گاماسياب نهاوند :

 اين سرآب اولين منبع آبی رودخانه گاماسياب است . اين آب از دامنه زاگرس در شمال خاوری نهاوند سرازير می شود و از نظر ظهور و شدت جريان شگفت آور است . محوطه پيرامونی مظهر آن امکانات مطلوبی برای ايجاد تاسيسات گردشي - تفريحی دارد .

آبشار گنج نامه :
 اين آبشار كه دارای آب دايمي است ، در گردشگاه گنج نامه و در کنار كتيبه های معروف دوره هخامنشی قرار دارد . آب اين آبشار از ارتفاع حدود 12 متری سرازير می شود و آب عباس آباد را به وجود می آورد . دبی متوسط آن 200 ليتر در ثانيه است كه از دره زيبای عباس آباد و گنج نامه می گذرد . اين آبشار در مسير صعود به ارتفاعات كوه الوند و نزديك شهر تاريخی همدان واقع شده است . امكانات قابل توجه برای بهره برداری تفريحی - گردشگري و دسترسی آسان در فصل های مناسب سال ، از امتيازات ديگر اين آبشار گردشگري به شمار می آيد .

منبع-سایت سازمان ایرانگردی وگردشگری

[ هفتم مرداد 1389 ] [ 21:32 ] [ اطلس ایران وجهان ]

دریاچه طشک 

 دریاچه طشک

درياچه‎ هاي بختگان و طشك دو فرونشست ميان‎كوهي هستند كه ارتفاع آنها از سطح درياي آزاد حدود 1558 متر است. درياچة بختگان كه در باختر نيريز قرار داردو به صورت يك فروافتادگي كشيده به طول تقريبي 70 تا 100 كيلومتر است كه روند شمال باختر – جنوب خاور دارد و سطح زير پوشش آن حدود 2000 كيلومترمربع است. سواحل اين درياچه با رسوبات سفيدرنگ تبخيري پوشيده شده‎اند ولي در سواحل نزديك به سنگ‎هاي افيوليتي، رنگ تيره‎تر است. درياچة طَشك با وسعت تقريبي 800 كيلومترمربع در شمال باختري درياچة بختگان و 160 كيلومتري خاور شيراز قرار دارد. تنها راه ارتباطي اين دو درياچه، از طريق دلتاي رودكُر است كه بخشي از آن به درياچة بختگان و بخش ديگر به درياچة طشك مي‎ريزد. تعدادي جزيره و شبه جزيرة كوچك و بزرگ از جنس راديولاريت، سنگ‎هاي پلاژيك و آهك‎هاي سروك در اين دو درياچه وجود دارند كه مهم‎ترين آنها جزاير نرگس و گنبان (در درياچة طشك) و جزيرة مناك در درياچة بختگان است كه مساحت آنها، تابع شرايط بارندگي سالانه است. بلندترين نقطة جزيرة گنبان 1734 متر از سطح دريا است كه از سطح درياچه حدود 185 متر بلندتر است. درياچة طشك ژرفايي كمتر از بختگان دارد و در فصول خشك، ارتباط آن با بختگان قطع مي‎شود.
دریاچه طشک


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 22:23 ] [ اطلس ایران وجهان ]

انگلیسی :  mour-zard-zeilaey lake    

نام فارسی :  درياچه مور زرد زيلايى 

 

 

موقعیت جغرافیایی

درياچه مور زرد زيلايى

اين درياچه در حدود 180 کيلومترى شمال باخترى ياسوج و جنوب لردگان  در ارتفاع 2180 مترى از سطح دريا قرار دارد. برم‎مورزرد زيلايى و برم‎دلي‎بو نام‎هاى ديگر اين درياچه است. به نظر مي‎رسد که اين درياچه از انواع کارستى باشد و آب آن از چشمه‎هاى کارستى و روان آب‎هاى سطحى تأمين ‎شود. اين درياچه در نقشهٔ جغرافيايى به نام برم مور زرد ثبت شده است. آب اين درياچه از ارتفاعات تنگ سيب و کوه‌هاى داربرى سرچشمه مى‌‌گيرد و پس از طى مسافتى حدود ۱۰ تا ۱۵ کيلومتر به درياچهٔ برم مور زرد سرازير مى‌شود. چشمه‌‌هاى متعددى نيز در اطراف درياچه مى‌جوشند. درياچهٔ زيلايى بيش از ۳۵ هکتار وسعت دارد. حداکثر و متوسط عمق درياچه به ترتيب ۱۴ و ۸ متر

[ دهم تیر 1389 ] [ 22:23 ] [ اطلس ایران وجهان ]

انگلیسی :  mour-zard-zeilaey lake    

نام فارسی :  درياچه مور زرد زيلايى 

 

 

موقعیت جغرافیایی

درياچه مور زرد زيلايى

اين درياچه در حدود 180 کيلومترى شمال باخترى ياسوج و جنوب لردگان  در ارتفاع 2180 مترى از سطح دريا قرار دارد. برم‎مورزرد زيلايى و برم‎دلي‎بو نام‎هاى ديگر اين درياچه است. به نظر مي‎رسد که اين درياچه از انواع کارستى باشد و آب آن از چشمه‎هاى کارستى و روان آب‎هاى سطحى تأمين ‎شود. اين درياچه در نقشهٔ جغرافيايى به نام برم مور زرد ثبت شده است. آب اين درياچه از ارتفاعات تنگ سيب و کوه‌هاى داربرى سرچشمه مى‌‌گيرد و پس از طى مسافتى حدود ۱۰ تا ۱۵ کيلومتر به درياچهٔ برم مور زرد سرازير مى‌شود. چشمه‌‌هاى متعددى نيز در اطراف درياچه مى‌جوشند. درياچهٔ زيلايى بيش از ۳۵ هکتار وسعت دارد. حداکثر و متوسط عمق درياچه به ترتيب ۱۴ و ۸ متر

[ دهم تیر 1389 ] [ 22:23 ] [ اطلس ایران وجهان ]
دریاچه بختگاندریاچه بختگاندو فرونشست ميان‎كوهي هستند كه ارتفاع آنها از سطح درياي آزاد حدود 1558 متر است. درياچة بختگان كه در باختر نيريز قرار داردو به صورت يك فروافتادگي كشيده به طول تقريبي 70 تا 100 كيلومتر است كه روند شمال باختر – جنوب خاور دارد و سطح زير پوشش آن حدود 2000 كيلومترمربع است. سواحل اين درياچه با رسوبات سفيدرنگ تبخيري پوشيده شده‎اند ولي در سواحل نزديك به سنگ‎هاي افيوليتي، رنگ تيره‎تر است. درياچة طَشك با وسعت تقريبي 800 كيلومترمربع در شمال باختري درياچة بختگان و 160 كيلومتري خاور شيراز قرار دارد. تنها راه ارتباطي اين دو درياچه، از طريق دلتاي رودكُر است كه بخشي از آن به درياچة بختگان و بخش ديگر به درياچة طشك مي‎ريزد. تعدادي جزيره و شبه جزيرة كوچك و بزرگ از جنس راديولاريت، سنگ‎هاي پلاژيك و آهك‎هاي سروك در اين دو درياچه وجود دارند كه مهم‎ترين آنها جزاير نرگس و گنبان (در درياچة طشك) و جزيرة مناك در درياچة بختگان است كه مساحت آنها، تابع شرايط بارندگي سالانه است. بلندترين نقطة جزيرة گنبان 1734 متر از سطح دريا است كه از سطح درياچه حدود 185 متر بلندتر است. درياچة طشك ژرفايي كمتر از بختگان دارد و در فصول خشك، ارتباط آن با بختگان قطع مي‎شود.


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 22:22 ] [ اطلس ایران وجهان ]
هامون جازموریان ما بین كوه های مكران و شاهسواران قرار دارد كه از خاور به باختر تقریبا به درازای 300 كیلومتر و از شمال به جنوب به پهنای 100 كیلومتر گسترده شده است. در اصطلاح محلی پوشش گیاهی را جاز می نامند و انبوهی و كثرت آن را موریان می گویند. به همین سبب، این ناحیه به جازموریان معروف شده است. این دریاچه فصلی، در باختر بلوچستان قرار دارد و نیمی از آن در استان كرمان واقع شده است. مساحت حوزه ی آب ریز آن 69000 كیلومتر مربع و ارتفاع آن از سطح دریا 300 متر است. محدوده آب گیر كامل دریاچه در مواقع پر آبی 3300 كیلومتر مربع و در مواقع كم آبی به طور متوسط 2500 كیلومتر مربع است.
دریاچه نمک هامون جازموریان
رود های هلیل رود و بمپور به این هامون می ریزند. بر خلاف تمام هامون های بسته درونی ایران، خاک های هامون جازموریان چندان شور نیست و زمین آن از قلوه سنگ ها و لایه های شنی و آهكی تشكیل شده است. هامون جازموریان در دوره های اخیر زمین شناسی مسدود شده است و در گذشته رودهای هلیل رود و بمپور در جنوب باختری آن به دریای عمان می ریختند. چین خوردگی زمین، دره را مسدود ساخته و آن را به صورت هامون كنونی درآورده است. هامون جازموریان بر خلاف هامون های دیگر ، آب شیرین دارد و شوری آن بسیار كم است. علت شیرینی این است كه آب در آن ساكن نیست و زهكش طبیعی دارد. در فصول بارانی در قسمت های عمیق این دریاچه آب مشاهده می شود ولی در سایر مواقع به شكل مرداب و باتلاق در می آید.

ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 22:21 ] [ اطلس ایران وجهان ]
دریاچه نمک خور

دریاچه نمک خور واقع در موقعیت جغرافیایی 15/55 درجه  تا 15/56 درجه شرقی و 30/33 تا 30/34 درجه شمالی بزرگترین دریاچه فصلی  نمک جهان (پلایا) می باشد . این دریاچه در قسمت مرکزی تا جنوبی کویر مرکزی ایران گسترش دارد . ارتفاع این دریاچه از سطح آبهای آزاد به طور متوسط 707 متر می باشد. و جزو کم ارتفاعترین نقاط در فلات ایران محسوب می شود .عمق نمک در این دریاچه بر خلاف سایر دریاچه های نمک مشابه در فلات مرکزی ایران بسیار نازک بوده که از 5 سانتیمتر تا 10 متر متغیر است . علت این تفاوت حرکت دائمی سفره های آبهای شور زیرزمینی و لجن های سیاه لایه های زیرین می باشد که از شکل گیری و تراکم پلتفرمهای نمکی جلوگیری میکند (کتاب کویرهای ایران). زمینهای اطراف این دریاچه در مناطق غربی , شرقی و شمالی بشدت باتلاقی با درصد چسبندگی زیاد و در مناطق جنوبی به صورت زمینهای پف کرده می باشد .

کویر طبقه - دریاچه نمک خور
ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 22:21 ] [ اطلس ایران وجهان ]
دریاچه نمک مهارلو دریاچه نمک مهارلو درياچة مهارلو در حدود 18 کيلومترى جنوب خاورى شيراز قرار دارد. ارتفاع اين درياچه، 1460 متر از سطح دريا و بيشينة ژرفاى آن 3 مترگودى است. به همين دليل ميزان تبخير بالاست و بخشى از بستر آن را لايه‎اى از نمک مي‎پوشاند و فقط در بخش‎هاى شمالى و مرکزى آن، آن هم با ژرفاى خيلى کم (حداکثر 50 سانتيمتر) و شورى زياد،آب وجود دارد. تأمين کنندة اصلى آب اين درياچه رودها و آبراهه‎هايى هستند که از شمال باخترى و جنوب خاورى در آن تخليه مي‎شوند. مساحت آن در فصول مختلف متفاوت و تابع بارش‎هاى جوى است. جدا از تبخير زياد، نهشته‎هاى گچى سازند ساچون و دو گنبد نمکى واقع در خاور اين درياچه، در شورى بي‎اندازة آن تأثير به سزايى دارند.

ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 22:21 ] [ اطلس ایران وجهان ]

این دریاچه در منتهی شمال شرق منطقه زیرکوه واقع شده که بخش عمده آن از سمت شرق بدرون افغانستان امتداد می یابد. موقعیت آندر 60 درجه و 30 دقیقه تا 60 درجه و 40 دقیقه طول شرقی و 33 درجه و 47 دقیقه و 34 درجه و 3 دقیقه عرض شمالی واقع می شود. در افغانستان به این دریاچه کول نمکزار می گویند.
این نمکزار آبریز کال سیرخند، کال چاه تلخ وکال زلزله، کال پنج چاهی وکال چاه قوری می باشد. این گودال بسیار مسطح بوده و به دریاچه نمکزار موسوم است. علاوه بر این دریاچه نمکزارهای کوچک دیگری در منطقه پراکنده می باشد که بزرگترین آنها دق زرد در جنوب غرب چاه سرگدار است در فصل سیلابی پر آب شده و سایر فصول می خشکند.

 

در حاشیه شما غربی دریاچه نوار باتلاقی وسیعی پیرامون دریاچه را فرا گرفته است. سطح دریاچه در نواحی شمالی دارای بلورهای نمکی بدون شکل خاص و در نواحی جنوبی به صورت پلتفرمهای نمکی می باشد


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 22:21 ] [ اطلس ایران وجهان ]

باتلاق حوض قیلوقه -   

باتلاق حوض قیلوقه در قسمت شرقی دریاچه نمک آران و بیدگل قرار دارد . ارتفاع این باتلاق از سطح دریا 880 متر و درصد چسبندگی گل در مناطق شمالی باتلاق نسبتا زیاد و در مناطق جنوبی از رطوبت و چسبندگی گل آن کاسته می شود . این باتلاق رطوبت خود را از آبراهه های سطحی و زیر زمینی که از ارتفاعات سیاه کوه سرچشمه می گیرند دریافت می کند . مرطوب بودن خاک آن در اکثر ماه های سال حکایت از بالا بودن سطح آبهای زیرزمینی در این منطقه دارد . باتلاق قیلوقه یک نوار مرزی بین زمینهای استپی پارک ملی کویر در مشرق و نمکزار آران و بیدگل در مغرب به عرض تقریبی 5 کیلومتر و طول 40 کیلومتر ایجاد کرده است .


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 22:18 ] [ اطلس ایران وجهان ]

باتلاق حوض قیلوقه -   

باتلاق حوض قیلوقه در قسمت شرقی دریاچه نمک آران و بیدگل قرار دارد . ارتفاع این باتلاق از سطح دریا 880 متر و درصد چسبندگی گل در مناطق شمالی باتلاق نسبتا زیاد و در مناطق جنوبی از رطوبت و چسبندگی گل آن کاسته می شود . این باتلاق رطوبت خود را از آبراهه های سطحی و زیر زمینی که از ارتفاعات سیاه کوه سرچشمه می گیرند دریافت می کند . مرطوب بودن خاک آن در اکثر ماه های سال حکایت از بالا بودن سطح آبهای زیرزمینی در این منطقه دارد . باتلاق قیلوقه یک نوار مرزی بین زمینهای استپی پارک ملی کویر در مشرق و نمکزار آران و بیدگل در مغرب به عرض تقریبی 5 کیلومتر و طول 40 کیلومتر ایجاد کرده است .


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 22:18 ] [ اطلس ایران وجهان ]

دریاچه نمک سلکنون در موقعیت  887 07/ 34    شمالی و   874 47/ 54   شرقی در استان اصفهان، در جنوب کویر بزرگ مرکزی ایران و در شمال شرقی روستای مصر واقع شده است. منبع تامین آب نمک این دریاچه ،پسابهای کشاورزی روستای امیرآباد در جنوب روستای مصر است که در نزدیکی روستای مصر وارد زمین می شود و به صورت چشمه آب در نیزار مصر از زمین خارج شده و مجددا وارد زمین می شود ور در نزدیکی دریاچه از زمین خارج شده و پس از عبور از خاکهای شور وارد این دریاچه می شود.دریاچه نمک سلکنون - کویر مرکزی


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 22:18 ] [ اطلس ایران وجهان ]
دریاچه نمک حوض سلطان در 40 کیلومتری شمال شهرستان قم و 85 کیلومتری جنوب تهران و در حاشیه بزرگراه تهران قم قرار دارد .اين درياچه که به درياچه ساوه قم ودرياچه شاهی هم معروف است به مساحت تقريبی 240 کيلومتر مربع درشمال شرق شهرستان قم واقع شده است ورشته کوههای البرز درشمال ان قرار دارد وسعت وشکل درياچه متناسب باورود آب وميزان بارندگی آن درفصول مختلف سال متفاوت است . درمواقع بارندگی وذوب برف های ارتفاعات اطراف چون برميزان آب ورودی افزوده می شود ، وسعت آن زياد ودرغيرازاين ايام وسعت آن کاهش می يابد . بدين ترتيب سطح آب درياچه پيوسته درنوسان است.

درموقع پرآبی سطح درياچه گسترش می يابد وآب آن اراضی پست وشوره زار باتلاقی پيرامون را می پوشاند ودرياچه بزرگی به طول 18 وعرض 16 کيلومتر تشکيل می دهد که به نام درياچه حوض سلطان يا کويرنمک مشهور است. رودهای متعددی به اين درياچه وارد می شوند که عموما" از اراضی شوره زار ونمکی اطراف عبور مدریاچه نمک حوض سلطانی کنند

ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 22:18 ] [ اطلس ایران وجهان ]
 فاصله 35 کیلومتری شمال شرقی شهرستان آران و بیدگل واقع است . این دریاچه از غرب به کوههای سفیدآب و سیاه کوه و منطقه پارک ملی کویر , از شمال و غرب بخ کویر مسیله و از جنوب به کویر مرنجاب و بند ریگ محدود است .
وسعت این دریاچه در حدود 647 کیلومتر مربع می باشد . این دریاچه شکلی شبیه به یک مثلث دارد که راس آن به سمت شمال است . طول قاعده این مثلث 35 کیلومتر و ارتفاع آن 38 کیلومتر می باشد .
زمین این دریاچه پوشیده از رسوبات نمک است که بر اثر انباشته شدن سیلابها و ابهای سطحی در طول قرنها پدید آمده است . عمق نمک این دریاچه بین 5 تا 54 متر متغیر است که توسط لایه های خاک رس از یکدیگر جدا شده اند .
با هر بار بارش و تبخیر آب در این دریاچه , نمکهای موجود کرت بندی های زیبایی به شکل پلی گن تشکیل می دهند که دیدن مناظر آن خالی از لطف نیست .
زمینهای اطراف این دریاچه بشدت باتلاقی می باشند که وسعت باتلاقها در منطقه غرب دریاچه به مراتب وسیعتر از مناطق دیگر آن است . از جمله مناطق باتلاقی این دریاچه می توان به حوض قیلوقه در شرق و یا باتلاق دو کویری در منطقه جنوب
ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 22:17 ] [ اطلس ایران وجهان ]
تالاب بند علیخان

بندعلي‌خان با اردك، غاز، آبچليك و چنگرهايش هنوز مي‌تواند فرصتي براي تجربه تماشاي پرندگان باشد.
اين تالاب در 35 كيلومتري جنوب شهرستان ورامين واقع شده است. گفتن اينكه بندعلي‌خان به كلي ويران شده اغراق است اما آلودگي آب (كه از فاضلاب كارخانه چرم‌سازي ناشي مي‌شود) و شكار بي‌رويه پرندگان روي آب‌زي در اين منطقه حفاظت شده (كه شكار تنها با مجوز مجاز است) نگراني دوستداران محيط زيست را منجر شده است.
طرح‌هاي زيادي براي جلوگيري از آلودگي بندعلي‌خان اجرا شده است. كارخانه چرم‌سازي ملزم شده است فاضلاب خود را تصفيه كند اما با اين حال آبي كه وارد تالاب مي‌شود آلوده است. يكي از شگفتي‌هاي اين تالاب تصفيه خود به خود آب آن است. به طوري كه در ابتداي تالاب باكتري‌ها به تصفيه آب مشغول‌اند و پس از چند متر نيزار به چشم مي‌خورد. ني تنها در محيط آب شيرين رشد مي‌كند و وجود ني‌زار در اين تالاب نشان دهنده تصفيه
خود به خود آب در آن است


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 22:17 ] [ اطلس ایران وجهان ]

تالاب ليپار

بعد از روستاي رمين در 15 كيلومتري چابهار، در مسير جاده ساحلي چابهار ـ گواتر، تنگه‌اي صخره‌اي مشرف به دره‌اي سرسبز و زيبا قرار دارد كه از بالاي آن روستاي ليپار در ميان سبزه‌زارها پيداست. در ميان دو كوه كه فاصلة چنداني با هم ندارند، آب‌بندي ايجاد شده كه آبهاي سرگردان اطراف را در خود جمع كرده و به آبگيري به طول 14 كيلومتر تبديل شده است. در اين آبگير انواع بوته‌ها و درخچه‌هاي «گز» و «چش» با چشم‌اندازي زيبا، منطقه‌اي بكر با اكوسيستم خاصي را به وجود آورده است. پرندگاني چون چنگر، فلامينگو، كشيم، حواصيل‌هاي سفيد و خاكستري، طاووسكن، باقرقره، تيهو، جيرفتي، عقاب

دشتي، خوتكا و دلينجه زيبايي زايدالوصفتالاب لیپار

ي در منطقه به وجود آورده‌اند

                                                             تالاب لیپار


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 22:16 ] [ اطلس ایران وجهان ]

تالاب ليپار

بعد از روستاي رمين در 15 كيلومتري چابهار، در مسير جاده ساحلي چابهار ـ گواتر، تنگه‌اي صخره‌اي مشرف به دره‌اي سرسبز و زيبا قرار دارد كه از بالاي آن روستاي ليپار در ميان سبزه‌زارها پيداست. در ميان دو كوه كه فاصلة چنداني با هم ندارند، آب‌بندي ايجاد شده كه آبهاي سرگردان اطراف را در خود جمع كرده و به آبگيري به طول 14 كيلومتر تبديل شده است. در اين آبگير انواع بوته‌ها و درخچه‌هاي «گز» و «چش» با چشم‌اندازي زيبا، منطقه‌اي بكر با اكوسيستم خاصي را به وجود آورده است. پرندگاني چون چنگر، فلامينگو، كشيم، حواصيل‌هاي سفيد و خاكستري، طاووسكن، باقرقره، تيهو، جيرفتي، عقاب

دشتي، خوتكا و دلينجه زيبايي زايدالوصفتالاب لیپار

ي در منطقه به وجود آورده‌اند

                                                             تالاب لیپار


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 22:16 ] [ اطلس ایران وجهان ]

تالاب شادگان

این تالاب در جنوب غربی ایران در جنوب شهر شادگان در استان خوزستان واقع شده‌است. در همایش تالاب‌های جهان که در رامسر برگزار شد تصمیم گرفته شد که سه تالاب شادگان، خورموسی و خور الامیه با عنوان تالاب شادگان شناخته شود.

مشخصاتتالاب شادگانتالاب شادگان
پهناوری: حدود ۴۰۰ هزار هکتار
پناهگاه حیات وحش: 327765 هکتار
محل: واقع در جنوب غربی ایران و جنوب جلگه خوزستان حد فاصل شهرستان های شادگان ، آبادان ، ماهشهر از 48 درجه و 17 دقیقه تا 48 درجه و 50 دقیقه و 30 درجه و17 دقیقه تا 30 درجه و 58 دقیقه
را ه های دسترسی : اتوبان اهواز به آبادان در ضلع غربی تالاب و پناهگاه حیات وحش شادگان از محل سه راه دارخوین تا ابتدای ورودی شهر شادگان و از سه راه دارخوین تا ابتدای ورودی شهر آبادان- جاده آسفالته آبادان ماهشهر که از وسط تالاب و پناهگاه عبور می کند


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 22:0 ] [ اطلس ایران وجهان ]

دریاچه شش پیر

به راستي كه قدرت لايتناهي خداوند را مي توان در پايه كوهي بزرگ در قالب چشمه اي پرآب مشاهده كرد. «شش پير»، نامي است قديمي برچشمه اي زيبا با آبي زلال و گوارا كه از مهترين و پر آب ترين منابع آب سطحي دائمي در استان فارس محسوب مي شود. دریاچه شش پیر

اين چشمه كه در ۸ كيلومتري شمال روستاي «برشنه» از توابع بخش همايجان قرار دارد، از ميان شكاف هاي كوه به طور معجزه آسايي به آرامي بيرون مي آيد چندمتر پايين تر از سرچشمه رودخانه اي خروشان به راه مي افتد كه هر تازه واردي را انگشت به دهان از اين نعمت خداوند شاكر مي نمايد.
درباره «شش پير» چنين سخن آغاز كنيم كه جذابيت و زيبايي آن باعث شده است كه در فصل هاي بهار و تابستان افراد زيادي از روستاها و شهرهاي دور و نزديك براي گشت وگذار به اين منطقه مي آيند. آب «شش پير» از جنوب شرقي سپيدان در مسير كوهستاني به سوي دشت همايجان جريان مي يابد و با استفاده از نهرهاي سنتي به اراضي و باغ هاي همايجان انتقال داده مي شود. رودخانه شش پير پس از عبور از تنگ شش پير و پيمودن راهي كوتاه وارد رودخانه شهر اردكان مي شود. قسمتي از آب هاي شش پير بعد از گذر از بند انحرافي شهيد طالبي كارخانه توربين برقي منطقه را به كار مي اندازد.


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:59 ] [ اطلس ایران وجهان ]

درياچه  سياه ‌گاو،  آبدانان

درياچهٔ دوگانه سياه‌گاو در فاصلهٔ ۸ کيلومترى سراب باغ آبدانان واقع شده است. اطراف اين درياچه را دشت‌ها و کوه‌هاى نسبتاً مرتفع فرا گرفته است. جلوه‌‌هاى بهارى و پاييزى اين درياچه جذاب و ديدنى است. گلزارهاى حاشيهٔ درياچه و پرندگان وحشى آن، گردشگاه جالب توجهى را به وجود آورده‌اند.  

 درياچه  سياه ‌گاو،  آبدانان


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:59 ] [ اطلس ایران وجهان ]

دریاچه شورابیل

 

دریاچه زیبای شورابیل یکی از قشنگترین و دیدنی ترین دریاچه های ایران است که در 2 کیلومتری جنوب شرقی اردبیل به طرف خلخال قرار گرفته. پلیکان های خاکستری. اردک چشم طلایی. اردک تاجدار. غاز خاکستری. غاز زنگوله بار. لک لک سیاه و... از پرندگان مهاجر و دراج. قرقاول. مرغابی. خوتکا. چنگر. حواسیل. آنگوت و...از جمله پرندگان بومی هستند که در این دریاچه زیبا و در استان اربیل به چشم میخورند.تالاب یا دریاچه شورابیل در اردبیل که لجن های آن روزگاری بیماران را شفا میداد اکنون به یکی از زیستگاههای مهم پرندگان مهاجر تبدیل شده و همه ساله پذیرای تعداد زیادی از گردشگران از سراسر ایران میباشد.علت نامگذاری این دریاچه به این علت بوده که قبلا آب این دریاچه بسیار شور بوده ولی امروزه با افزودن مقداری آب شیرین از شوری آن کاسته شده به طوریکه در آن نوعی ماهی هم پرورش میدهند و در حال حاضر نیز نوعی ماهی قزل آلای رنگین کمان که از زمره بهترین نوع ماهیان دنیا محسوب میشود در آن پرورش داده میشود.

دریاچه شورابیل


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:59 ] [ اطلس ایران وجهان ]

درياچه  سياه ‌گاو،  آبدانان

درياچهٔ دوگانه سياه‌گاو در فاصلهٔ ۸ کيلومترى سراب باغ آبدانان واقع شده است. اطراف اين درياچه را دشت‌ها و کوه‌هاى نسبتاً مرتفع فرا گرفته است. جلوه‌‌هاى بهارى و پاييزى اين درياچه جذاب و ديدنى است. گلزارهاى حاشيهٔ درياچه و پرندگان وحشى آن، گردشگاه جالب توجهى را به وجود آورده‌اند.  

 درياچه  سياه ‌گاو،  آبدانان


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:58 ] [ اطلس ایران وجهان ]
دریاچه امامزاده علی(ع) در نزدیکی آب اسک در جاده هرازو حدود 80 km تهران واقع شده . برای رسیدن به آن از مسیر جاجرود ، آبعلی ، پلور و آب اسک می بایستی عبور کرد . سالها پیش محل فعلی دریاچه همانند سایر نقاط رودخانه هراز،تقریبا رودخانه ای کم عمق و کم عرض بود .( لیکن در بهار سال 1377 یکی از بزرگترین زمینلغزشهای جاده هراز به وقوع پیوست. خوشبختانه با تخلیه بموقع کلیه اماکن مسکونی-تجاری اطراف محل، این حادثه تلفات جانی در بر نداشت. لیکن 600 متر از جاده هراز، یک روستای ییلاقی 15 خانواری خالی از سکنه بنام پشتک، زائر سرا و بقعه سه امامزاده و ... تخریب شدند.) این دریاچه محل زندگی ماهی قزل آلای خال قرمز و رنگین کمان است. کف دریاچه پر از درختان و گیاهان باقی مانده از آثار قبل ازرانش کوه می باشد .
دریاچه امامزاده علی آب اسک

ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:58 ] [ اطلس ایران وجهان ]
درياچه در بلندي‎هاى کپه‎داغ و در 130 کيلومترى جادة مشهد – سرخس قرار دارد. مساحت اين درياچة آب شيرين، حدود 80 هکتار  است.

درياچه بزنگان تنها ابگیر طبیعی مي باشد كه در استان خراسان وجود دارد . اين درياچه حدود هشتاد هكتار وسعت وعمق ان حد اکثر دوازده مترو حد اقل نه متر می باشد و در جنوب رشته كوههاي هزار مسجد در فاصلة حدود يكصدوسي كيلومتري جاده مشهد به سمت سرخس قرار دارد.آب اين درياچه از بارندگي هاي سالانه و چشمه هاي كوچك حاشیه و کف دریاچه تامين مي شود و تاکنون ۳۳ گونه فيتو پلانکتون جلبکی در درياچه بزنگان شناسايی شده است

دریاچه بزنگان

ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:53 ] [ اطلس ایران وجهان ]
دریاچه ارومیه بزرگ‌ترین آبگیر دائمی آسیای غربی است که در غرب پشته (فلات) ایران قرار گرفته. پارک ملی دریاچه ارومیه پس از مرداب انزلی از جالب‌ترین و نغزترین زیستگاه‌های طبیعی جانوران در ایران بشمار می‌رود. این دریاچه در حال حاضر ۲۷ گونه پستاندار ،۲۱۲ گونه پرنده ،۴۱ گونه خزنده ،۷ گونه دوزیست و ۲۶ گونه ماهی حیات وحش کویر این دریچه را تشکیل داده است.

دریاچه ارومیه دارای ۱۰۲ جزیره است که همه آنها از سوی سازمان یونسکو به عنوان اندوخته طبیعی جهان به ثبت رسیده است. جزیره اِشک زیستگاه پرندگان زیبای کوچگر از جمله مرغ آتش و تنجه و نیز گوزن زرد ایرانی است. گِل کرانه دریاچه خاصیت درمان برای دردهای بندگاهی (مَفصلی) و بیماری‌های زنان را دارد. برای گشت و گذار در دریاچه و جزیره‌های آن می‌توان از دو کشتی سهند و نوح یا قایق‌های گوناگون در بندر گلمانخانه بهره گرفت. دریاچه ارومیهدریاچه ارومیه

 


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:52 ] [ اطلس ایران وجهان ]

بزرگترین وزیبا ترین دریاچه منطقه قزوین دریاچه اوان نام دارد که به فاصله هفتاد وپنج کیلومتری شهر قزوین در جاده قزوین ، معلم کلایه قرارگرفته است . این دریاچه با مساحتی کمتر از شش هکتار دارای آب شیرین است . طول آن در طویل ترین قسمت 325 متر وعرض آن 275 متر وعمق آن از یک تا بیست متر در نوسان است .
 

آب در یاچه از طریق چشمه های کف دریاچه ونزولات آسمانی تامین می شود وغلیان دایمی آن باعث صافی و زلالی آب دریاچه شده است . از سرریز آب دریاچه نیز رود کوچکی تشکیل می شود که آب آن مورد استفاده کشاورزان روستاهای کوشک وآیین است. در تابستان این دریاچه محل ماهی گیری ،آب تنی وقایق سواری و در پاییز مامن پرندگان مهاجر مانند قو ، غاز، مرغابی و در زمستان با توجه به برودت هوا و یخ زدن سطح آن قابل اسکی رانی است .

 دریاچه اوان


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:52 ] [ اطلس ایران وجهان ]

 

درياچه آب بوندار

اين درياچه در حدود 60 کيلومترى باختر تا شمال باخترى شهرستان دهدز قرار دارد و از جمله درياچه‎هاى آب شيرين کوهستانى ايران است که در يک فروافتادگى زمين‎ساختى قرار گرفته و از سطح دريا حدود 850 متر بلندى دارد. بيشينة درازاى آن 2 کيلومتر و پهناى ميانگين، 6/1 کيلومتر است. آب اين درياچه، به طور عمده از چشمه‎هاى کارستى زير درياچه و به مقدار کم از نهرهاى کوچکى که در فصول پر باران آب دارند، تأمين مي‎شود.


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:51 ] [ اطلس ایران وجهان ]

درياچه سه ‌دريا

اين درياچه از سه درياچهٔ کوچک در قلل کوه تفتان تشکيل شده است که عمق دو درياچهٔ قسمت شمالى کم و اغلب داراى آب گوارا است و درياچه ديگرى که نسبتاً بزرگتر است، آب دائمى و شور دارد. اين پديده از جاذبه‌هاى طبيعى ويژهٔ ناحيه بلوچستان است. 

درياچه سه ‌دريا
ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:51 ] [ اطلس ایران وجهان ]

دریاچه ‎هاى تار و هویر

دریاچه‎هاى زمین‎ساختى تار و هویر در 30 کیلومترى خاور شهرستان دماوند، از جمله دریاچه‎هاى آب شیرین کوهستانى هستند که در ارتفاع بیش از 2900 متر از سطح دریا قرار دارند و راه ارتباطى آنها، جاده ماشین روى دماوند – دریاچة تار است. این دو دریاچه در فاصله حدود 500 مترى از یکدیگر قرار دارند. بیشترین درازاى دریاچه تار 3/1 کیلومتر و میانگین پهناى آن 400 متر و درازى دریاچه هویر حدود 900 متر و میانگین پهناى آن 150 متر است. دو دریاچه بر روى هم نزدیک به 7/0 کیلومترمربع وسعت دارند. سرشاخه آب‎هایى که به این دریاچه‎ها می‎ریزند، چشمه‎ساران کوه‎هاى قره‎داغ، سیاه‎چال و شاه‎نشین در شمال و آبراهه‎هاى فصلى از جنوب است که قسمتى ازآب آنها وارد دریاچه‎ها می‎شود و قسمتى دیگر، آب رود‎هاى تار و هویر را تأمین می‎کنند.
دریاچه ‎هاى تار و هویر
در باره چگونگى تشکیل این دو دریاچه، زمین‎شناسان (اشتال، 1897، آلنباخ، 1972، شهرابى، 1373) دیدگاه یکسانی دارند. شواهد زمین‎شناسى پیرامون دو دریاچه سبب شده تا آنها بر این باور باشند که در شکل‎گیرى دو دریاچه، عملکرد توأم راندگى مُشا – فشم (آبیک، فیروزکوه، شاهرود) و کوه لغز پهلوى جنوبى دریاچه (زرین‎کوه) نقش اساسى داشته‎اند. بدین‎سان که حرکات جوان این راندگى در زمان کواترنر، سبب رانش به نسبت بزرگى از زرین‎کوه (رشته کوه‎هاى جنوب دریاچه) شده و با ایجاد پشته‎اى به بلنداى بیش از 50 متر، سدى طبیعى در برابر روان آب‎هاى سطحى ایجاد و شرایط لازم براى انباشت آب فراهم آمده است. تیپ شیمیایى آب دریاچه تار، بر اساس مطالعات (لوفلروین، 1950) از نوع کلسیم، منیزیم، کربنات )3 –MgCO 3 (CaCOاست


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:50 ] [ اطلس ایران وجهان ]
دریاچه گهردریاچه گهر

درياچه گهر در ميان رشته كوه اشترانكوه در استان لرستان و در ارتفاع 2350 متري از سطح دريا قرار دارد. اين درياچه كه به نگين اشترانكوه معروف است يكي از زيباترين درياچه هاي طبيعي ايران به شمار مي‌رود.
اين درياچه از لحاظ زيست بوم و محيط طبيعي اهميت زيادي دارد و به علت نداشتن را ماشين رو تا حد زيادي از خرابي و آلودگي به دست انسان به دور مانده است.
دسترسي به اين درياچه از طريق شهر دورود امكان‌پذير است. از راه بريرورد در اليگودرز هم مي‌توان به اين درياچه سفر كرد. البته مسيري كه از اليگودرز به گهر مي رسد زيباتر ولي مشكل‌تر است. كوهنورداني كه به قله هاي اشترانكوه صعود مي‌كنند معمولا براي رسيدن به گهر از مسير آبادي تيان حركت مي‌كنند. براي رفتن از مسير تيان مي‌توان از راه آهن تهران – خرمشهر استفاده كرد و در ايستگاه دربند از قطار پياده شد. گهر يكي از زيباترين درياچه‌هاي ايران است كه با حدود يك و نيم كيلومتر طول و 400 تا 800 متر عرض و 4 تا 28 متر عمق در 33 كيلومتري جنوب شرقي دورود با ارتفاع 2350 متر از سطح دريا در ميان منطقه حفاظت شده اشترانكوه واقع شده است. طبيعت اين منطقه به خصوص در بهار و تابستان بسيار زيبا است. گهر به احتمال زياد در اثر وقوع يك زمين لرزه بزرگ به وجود آمده است. اين درياچه بر روي گسل اصلي امروزي زاگرس قرار دارد. بنابراين اين درياچه احتمالا در اثر جنبش گسل دورود و رويداد يك زمين لغزش – سنگ ريزش تشكيل شده استو


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:49 ] [ اطلس ایران وجهان ]

تالاب آلمالو گلي سهند

 

تالاب آلمالوگلي سهند كه ازنوع تالاب هاي درياچه اي است درارتفاع دوهزارو400متري جنوب شرق ارتفاعات سهند وبا 30هكتاروسعت دربالاي قله اي واقع شده است. اين تالاب به دليل ارتفاع بالاي محل استقرارخود ازحوزه آبريزچنداني برخوردارنبوده وبه علت عدم ارتباط به چشمه اي خاص، تنها ازبارش برف وباران تغذيه مي شود. تمام سطح درياچه وتالاب آلمالوگلي، پوشيده از انواع گياهان آبزي بوده وفضاهاي خالي بسياركمي درگوشه وكنارآن ديده مي شود. گياهان آبزي تالاب مزبور، محيط مناسبي براي لانه گزيني وتخم گذاري انواع پرندگان فراهم كرده به طوري كه درفصول بهاروتابستان، تعدادي پرنده آبزي همچون كله سبزوچنگررا مي توان درآنجا مشاهده كرد. به دليل رشد زياد گياهان آبزي وبروز پديده ديفتريكاسيون، امكان زندگي براي ماهيان درتالاب فراهم نيست. اراضي محدوده تالاب آلمالوگلي، محل اطراق گله هاي بزرگ احشام اهلي است كه ازجمله منابع آلاينده تالاب زيباي گسترده دردامن سهند، عروس كوهستان هاي ايران، محسوب مي شود. دراثرتردد بيش ازحد دام ها،خاك زمين هاي اطراف درياچه طبيعي آلمالوگلي به شدت كوبيده شده وبازدهي خود را براي رويش گونه هاي گياهي ازدست داده است.

 


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:43 ] [ اطلس ایران وجهان ]

تالاب کاني برازان  
 

تالاب کاني برازان مهاباد از جمله تالاب هاي مهم آذربايجان غربي است که طرح احياي آن اخيرا به اتمام رسيده است. اين تالاب بزودی به عنوان پناهگاه حيات وحش معرفي مي شود که در صورت انجام اين کار تالاب کاني برازان جزو مناطق چهارگانه کشور خواهد بود که جايگاه قانوني و تعريف شده ديگري پيدا ميکند. با توجه به وجود پتانسيل هاي موجود اين تالاب به عنوان نخستين سايت پرنده نگري کشور نيز انتخاب شده است.
تالاب کاني برازان در قسمت شمالي حوزه آبريز رودخانه هاي مهابادچاي و سيمينه رود واقع است که در شمال و شرق روستاي قره داغ گستره شده و تا تالاب گروس امتداد مي يابد
احداث زهکشي اصلي ساحل راست شبکه آبياري مهاباد ،تالاب کاني برازان را از بقيه اراضي تالابي مجاور جدا کرده است.
تالاب کاني برازان يکي از مهم ترين تالاب هاي اقماري جنوب درياچه اروميه است که زيستگاه پرارزشي را براي پرندگان آبزي فراهم کرده است.

 


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:42 ] [ اطلس ایران وجهان ]
اين تالاب در ۲۴ كيلومترى غرب شهرستان هشترود، بين روستاهاى ذولبين، قوپوز و قلعه جوق، واقع شده و در اراضى زراعى ديم زار روستاى ذولبين محصور است.
مساحت اين تالاب حدود ۱۰ هكتار است كه در سال هاى كم باران به مقدار قابل توجهى از وسعت آن كاسته شده و اغلب به مانداب، تبديل مى شود.
ارتفاع اين تالاب بيضى شكل از سطح دريا كه بستر آن در ضلع شرقى، عمق چندانى ندارد، يك هزار و ۶۵۰ متر است.
كمى عمق تالاب ذولبين در قسمت شرقى آن، فرصت را براى رشد گياهان ريشه در آب همچون نى و لويى فراهم كرده و نيزارهاى انبوهى در ناحيه شرق و جنوب تالاب به وجود آمده كه پناهگاهى امن براى پرندگان و تخمگذارى آنان است.
عمق آب تالاب در مناطق رويش نى به طور متوسط بين ۱‎/۵ تا ۲ متر بوده و در قسمت شمال غربى آن منطقه عميقى وجود دارد كه زهكش هاى آب هاى زيرزمينى از اين قسمت تالاب ذولبين به صورت چشمه، تراوش مى كند.
حوزه آبريز تالاب ذولبين حدود ۵۰۰ هكتار وسعت دارد كه جريان آب سطحى قابل توجهى به آن واريز نمى شود.
عمده ترين منابع تأمين كننده آب تالاب ذولبين را حفره هاى زيرزمينى و جريانات مختصر قشرى ناشى از ريزش هاى جوى در فصول مختلف سال، تشكيل داده در سال هاى كم آبى و يا خشكسالى، سطح آب تالاب بشدت افت كرده و با عقب نشينى خط ساحلى، نيزارهاى بخش شرقى از آب بيرون مى مانند.


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:42 ] [ اطلس ایران وجهان ]
سیستان دریاچه و رودخانه ی فصلی هامون و ذخایر چاه نیمه، از اهمیت ویژه ای برخوردار است.حوزه هامون هیرمند، دارای وسعت 34273 کیلومتر مربع است كه 5/74% سطح حوزه آب ریز در سطح استان است.رودخانه هیرمند و چاه نیمه، منبع اصلی تامین آب دشت سیستان و در حقیقت شاهرگ حیاتی منطقه سیستان است كه از كوه های هندوكش و ارتفاعات بابایغما در چهل کیلومتری غرب کابل، در افغانستان، سرچشمه می گیرد و پس از طی مسافت 1050 کیلومتر، وارد خاك ایران می شود.این رودخانه در مرز جریات پیدا می كند و پس از انشعاب شاخه های شیردل و نیاتك از آن، وارد خاك افغانستان می شود، شاخه دیگر در ناحیه جنوب شرقی خاك سیستان پس از انشعاب از طریق سد كوهك در جهت شرقی غربی، مستقیماً وارد خاك این منطقه می گردد و در محل سد زهك دو شاخه اصلی، در همان جهت ادامه مسیر می دهد.سد سیستان و پل نهر آب بر این شاخه ]كه از طریق چاه نیمه تامین می شود.[ تعبیه شده است.این رودخانه، نهایتا در محل لورگ باغ وارد دریاچه هامون می گردد.دریاچه هاموندریاچه خشک شده هامون

 


ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:36 ] [ اطلس ایران وجهان ]
ارومیه
دریاچه‌ی ارومیه 4870کیلومتر مربع وسعت دارد. از شمال به جنوب 140 کیلومتر درازا دارد وپهنای متوسط آن 35کیلومتر است. املاح آن حدود 190گرم در لیتر است. 102 جزیره در دریاچه‌ی ارومیه وجود دارد. به عنوان تالاب بین المللی در کنوانسیون سال 1349 خورشیدی در رامسر به ثبت رسیده است.
بختگاندریاچه شورمست/م.کابلی
750 کیلومتر مربع وسعت و 1558متر از سطح دریا فرازا دارد. در استان فارس و 14 کیلومتری شمال استهبان قرار دارد. به آن نی ریز هم گفته می شود. به عنوان تالاب بین المللی در کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده است.

ادامه مطلب
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:35 ] [ اطلس ایران وجهان ]
آشنايي با درياها و درياچه‌هاي ايران
آب-
دريا در معني كلي، به آب بسیار که محوطه وسیعی را فرا گیرد و به اقیانوس راه دارد اطلاق مي‌شود

دریا، پهنه بزرگی از آب شور است که با اقیانوس یا به عبارتی به آب‌های آزاد راه داشته ‌باشد. واژۀ دریا همچنین به برخی از دریاچه‌های بزرگ نیز اطلاق شده است مانند دریای خزر و دریای مرده (بحرالمیت).

در گویش فارسی دری افغانستان و تاجیکستان و دیگر نقاط آسیای‌ میانه واژه دریا به معنای رود بکار می‌رود. عمق دریاها مختلف و تغییر پذیر است و در بعضی نقاط بین 12،000 تا 15،000 متر می‌باشد.

ته دریاها مانند سطح زمین ناصاف و غیرمسطح است و در زیر آب دره‌هایی موجود است شبیه به دره‌هایی در کوه‌های بسیار مرتفع است و جزیره‌های کوچک و کم وسعت نیز قله‌های کوه‌های مرتفع زیر دریا هستند.

عنوان دریا معمولاً برای دریاچه‌های شور هم که فاقد مجرای خروجی طبیعی‌اند نیز استفاده می‌شود، مانند دریای خزر که دریاچه‌ای بزرگ است و دریاچه گالیله که یک دریاچه کوچک با آب شیرین و مجرای خروجی طبیعی است.

دریای خزر، بزرگ‌ترین دریاچه جهان و خلیج فارس و دریای عمان مهم‌ترین دریاهای ایران، هستند.

ارتباط دریایی ایران با سایر کشورها از این دریاها انجام می‌گیرد. طول سواحل خلیج فارس و دریای عمان که از طریق تنگه هرمز به یکدیگر متصل می‌شوند 2530 کیلومتر است.

تعداد دریاچه‌های ایران به دلیل وضعیت خاص تکتونیک آن تقریباً زیاد است. برخی از آنها دائمی و بعضی از آنها در بیش‌تر روزهای سال خشک و بی‌آب هستند.

از دریاچه‌های مهم دائمی می‌توان به خزر، ارومیه، بختگان، جازموریان، پریشان، مهارلو، زیریوار و هامون اشاره کرد.

منبع- سایت همشهری انلاین

[ دهم تیر 1389 ] [ 21:35 ] [ اطلس ایران وجهان ]
دریاچه شورمست در 6 کیلومتری شهرپل سفید قرار دارد

اين دریاچه، تنها دریاچه طبیعی شهرستان سواد کوه با وسعت ۱۵ هزار متر مربع و عمق ۵ متر است.

دریاچهٔ طبیعی شهرستان سوادكوه، در ۶ كیلومتری غرب شهر پل سفید و در ارتفاعات مشرف به این شهر در مجاورت روستای شورمست واقع شده‌است.

 منظره این دریاچه با جنگل اطراف آن كه از درختان كهنسال و بلند قامت توسكا پوشیده شده، آن را به یكی از زیباترین اماكن موجود در شهرستان سوادكوه تبدیل ساخته‌است.

 دریاچه شورمست به دلیل قرار گرفتن در شاهراه تهران - شمال و وجود دو محور جاده آسفالته و راه آهن از موقعیت بسیار مناسبي برخوردار است.

روستا و دریاچه شورمست در ناحیه جنوبی استان مازندران و در جنوب غربی شهرستان سوادکوه، شهر پل سفید قرار دارد.

در اطراف اين دریاچه، تاسیسات عظیم استخراج زغال سنگ، پل ورسک، امامزاده عبدالحق زيرآب، برج تاریخی لاجیم، قلعه کنگ لو، امامزاده شابالوفلورد، امامزاده سامولا ارفع‌ده، کوه‌های صخره‌ای خروا و نروا و بسیاری از مکان‌ها و چشم اندازهای زیبای طبیعی قرار دارند.

[ دهم تیر 1389 ] [ 21:23 ] [ اطلس ایران وجهان ]
آشنايي با خلیج فارس
 
خلیج فارس با وسعت حدود 232850 کیلومتر مربع در جنوب و میان ایران و شبه جزیره عربستان واقع شده و با دریای عمان از طریق تنگه هرمز مربوط است

کشورهای ایران، عمان، عراق، عربستان سعودی، کویت، امارات متحده عربی، قطر و بحرين در کناره خلیج فارس قرار دارند.

طول آن از دهانه اروندرود در شمال غربی تا تنگه هرمز در جنوب شرقی حدود 805 کیلومتر است و عرض میان 56 تا 288 کیلومتر متفاوت است.

آشنايي با جزاير ايراني خليج فارس

آشنايي با تنگه هرمز

خلیج فارس نامی است به جای مانده از کهن‌ترین منابع، زیرا که از سده‌های پیش از میلاد سر بر آورده‌است و با پارس  و فارس - نام سرزمین ملت ایران - گره خورده‌ است.

حداکثر ژرفای آن 182 متر در رأس المسندم و حداقل 30 متر در دهانه اروندرود است.

سراسر ضلع شمالی آن را سواحل ایران دربرگرفته و در مساحت کمی از گوشه شمال غربی آن کشورهای کویت و عراق قرار دارند.

در کف خلیج فارس برآمدگی‌های سنگی و مرجانی وجود دارد که محل صید مروارید است.

در فلات قاره و در اعماق آب‌های خلیج فارس مخازن و میدان‌های وسیع نفتی قرار دارد که بر اثر استخراج نفت در پیرامون آن، از اهمیت بازرگانی خاصی برخوردار شده است.

خلیج فارس دریایی است آزاد که ایران را به وسیله راه تنگه هرمز و از طریق آب‌های اقیانوس هند،‌ با سایر آب‌ها و کشورهای دنیا مربوط می‌کند.

این خلیج از آن‌جا که سر راه خطوط دریایی خاورمیانه واقع شده از نظر استراتژیکی نیز اهمیت دارد.

به موازات ساحل دریا، رشته کوه‌هایی قرار دارند که در بعضی نقاط این ارتفاعات به دریا منتهی می‌شوند و گاهی هم از دریا دور شده دشت‌هایی میان دریا و ارتفاعات قرار می‌گیرد.

بخش عمده صید ماهی کشور در سواحل جنوبی ایران صورت می‌گیرد.

حدود 78 درصد صید منابع آبزی کشور در سواحل جنوبی انجام می‌شود. مهم‌ترین انواع ماهیان دریاهای جنوب عبارتند از: حلوا، شیرماهی، شوریده، قباد، سرخو، سنگسر.

خلیج فارس و سواحل آن معادن سرشار نفت و گاز دارد و مسیر انتقال نفت کشورهای ایران، عراق، کویت، عربستان و امارات متحده عربی است و به همین سبب، منطقه‌ای مهم و راهبردی به شمار می‌آید.

این خلیج توسط تنگه هرمز به دریای عمان و از طریق آن به دریاهای آزاد مرتبط مي‌شود

منبع- سایت همشهری انلاین

[ دهم تیر 1389 ] [ 21:23 ] [ اطلس ایران وجهان ]
آشنايي با دریای عمان
آب-
دریای عمان پهنه آبی است که خلیج فارس را به اقیانوس هند متصل می‌کند

دریای عمان، پیشروی آب اقیانوس هند است به داخل خشکی در جنوب غربی آسیا.

كشورهاي ایران و پاکستان در شمال آن و كشورهاي عمان و امارات در جنوب آن قرار دارند.

دریای عمان از سمت غرب توسط تنگه هرمز به خلیج فارس و از سمت شرق و جنوب شرقی به دریای عرب و اقیانوس هند وصل می‌شود.

در جنوب دریای عمان کشور عمان قرار دارد. طول ساحل ایران در امتداد دریای عمان، از خلیج گواتر تا بندر عباس، 784 کیلومتر است.

سواحل جنوبی ایران از تنگه هرمز تا بندر گواتر مجاور آن است و این مسافت نیمی از سواحل جنوبی ایران را تشکیل می‌دهد.

مدار رأس‌السرطان از شمال آن عبور می‌کند و از این رو این دريا در منطقه گرم کره زمین واقع است.

حداکثر درجه حرارت سطح آب در مرداد ماه 33 درجه و در دی ماه دست کم 19.8 درجه است. طول آن از تنگه هرمز تا دکن حدود 610 کیلومتر و عرض آن کمتر از عرض آب‌های خلیج فارس است.

مساحت آن 903 هزار کیلومتر مربع است در مقابل عمق آن از خلیج فارس بیشتر است.

عمق این دريا در اطراف چاه‌بهار حدود 3398 متر است. هرچه به سوی غرب پیش برویم، عمق آن به سرعت کم می‌شود تا جایی که در نزدیکی تنگه هرمز به 73 متر می‌رسد.

بنادر کوچکی چون جاسک، چاه‌بهار، گواتر در کنار این دريا‌ دیده می‌شوند که بیانگر بازرگانی و دریانوردی آن است.

شهرهای مهم حاشیه این دریا در ایران چابهار و جاسک و در کشور عمان مسقط (پایتخت عمان) هستند.

 منبع- سایت همشهری انلاین

[ دهم تیر 1389 ] [ 21:22 ] [ اطلس ایران وجهان ]
آشنايي با رودخانه‌هاي ايران
:
رشته‌كوه‌هاي اصلي و وضع توپوگرافي آنها نقش مؤثري در مقدار بارندگي و پيدايش منابع آب‌هاي سطحي بر عهده دارند.

 كوه‌هاي البرز و زاگرس كه عمده‌ترين رشته‌كوه‌هاي ايرانند و از نظر جهت و گسترش، عامل تعيين‌كننده ريزش‌هاي كشور به شمار مي‌آيند.

ريزش‌هاي جوي كه در ارتفاعات مزبور متمركز است و بيشتر به صورت برف مي‌باشد، منبع اصلي آب رودخانه‌ها بوده و سرچشمه رودخانه‌هاي مهم كشور را تشكيل مي‌دهند.

عامل اصلي ريزش‌هاي جوي، جريان هوايي است كه از غرب و حوضه مديترانه به سوي فلات ايران حركت مي‌كند و بيشتر رطوبت خود را در برخورد با كوه‌هاي زاگرس و البرز از دست مي‌دهد و به ريزش باران و برف در فصل‌هاي پائيز و زمستان مي‌انجامد.

بخشي از اين آب‌ها درون شكاف‌هاي آهكي كوه‌هاي زاگرس نفوذ مي‌كند و چشمه‌سارهاي فراواني را پديد مي‌آورد و آب رودخانه‌ها را بخصوص در فصل خشك تابستان تأمين مي‌كند.

غالباً باران‌ها و رگبارهايي كه در فصل بهار در كوهپايه‌هاي البرز و زاگرس و ديگر كوه‌هاي كشور ريزش مي‌كنند، به جاري شدن سيل‌هاي شديد و كوتاه‌مدت مي‌انجامد و طبيعتا بخشي از آب‌هاي سطحي كشور را نيز تأمين مي‌كنند.

نياز انسان به آب باعث شده تا اكثر تمدن‌هاي بشري در كنار رودخانه‌ها شكل بگيرند.

انسان‌هاي اوليه با زندگي در كنار رودخانه‌ها به طور فطري و تجربي آموخته بودند كه جهت استفاده بهينه از اين منابع خدادادي، مي‌بايد رودخانه‌ها را دوست داشت و حتي در بعضي از فرهنگ‌هاي كهن آب و رودخانه به عنوان موجودي مقدس و حيات بخش مورد ستايش و احترام  بود.

با توسعه شهرنشيني و اجراي طرح هاي عمراني و دور شدن انسان‌ها از رودخانه اين دوستي گسسته شد و انسان با برداشت بي‌رويه شن و ماسه از بستر رودخانه، خانه و شهرك سازي در حريم و بستر رودخانه، احداث سازه هاي تقاطعي و غيره اقدام به تعرض  به رودخانه و بر هم زدن رژيم متعادل و پايدار آن نمود.

رودخانه‌ها به مثابه موجودات زنده‌اي هستند كه در مقابل اين تعارض اقدام متقابل نموده و لذا رژيم هيدروليكي آن در يك روند براي رسيدن به تعادل مجدد قرار مي‌گيرد.

رودخانه‌ها شريان‌هاي اصلي حيات كليه سازه‌هاي آبي محسوب مي‌شوند و حفاظت و بهره‌برداري بهينه از آنها و همچنين حراست از  بستر و حريم آنها از مهم‌ترين  مسئوليت‌هاي وزارت نيرو مي‌باشد.

حفاظت از رودخانه‌ها به عنوان سرمايه‌اي ملي و يكي از منابع مهم آبي كشور در زمينه‌هاي كشاورزي، اقتصادي، صنعتي، ترابري، بهداشتي، شرب و تفريحي يك ضرورت است.

ايجاد تاسيسات آبي در مجاورت رودخانه‌ها از قبيل ايستگاه‌هاي تامين آب كشاورزي، شرب و تاسيسات حفاظت، ساحل سازي، ديوارهاي ساحلي، پل‌ها و بناهاي آبي، ايجاب مي‌كند كه اطلاعات لازم با بررسي‌هاي پژوهشي و علمي تهيه گردد و با رعايت آن به سرمايه‌گذاري اقدام شود.

بروز سيلاب‌هاي متعدد در سال‌هاي متمادي از مناطق كوهستاني، كوهپايه‌اي و گستره‌هاي درون دشت‌ها و همزماني آن با فرسايش سواحل و تغيير مسير رودخانه‌ها باعث وارد آمدن خسارات فني و حقوقي در زمينه اراضي و حقابه برآن مي‌شود و مناطق عظيم و حاصلخيز كشاورزي را از بهره‌دهي بازداشته و سرمايه گذاري زيادي را در تجديد آنها مي‌طلبد.

از طرفي، تغيير كيفيت طبيعي آب رودخانه‌‌ها به دليل تخليه بي رويه زهكشي‌هاي مسموم به انواع مواد شيميايي كشاورزي، فاضلاب‌هاي صنعتي و شهري و انواع دخل و تصرف‌ها در اين ماده حياتي كه در طول مسير رودخانه به وجود مي‌آيد، ضرورت آگاهي از اطلاعات و آمار و دانش سنجش عوامل علمي مربوط را توجيه مي‌كند.

با توجه به اينكه هر نوع دخل و تصرف در رودخانه اعم از كمي و كيفي واكنش‌هاي مختلفي را بروز مي‌دهد و چنانجه تغييرات ايجاد شده در جهت قانونمندي آب و بستر رودخانه نباشد در اثر گذشت زمان مقابله پرخسارت و پرهزينه‌اي را مي‌طلبد و از اين رو لازم است تا كليه طرح‌هاي مهندسي رودخانه مبتني بر پايه‌اي علمي و صحيح ارائه شود.

[ دهم تیر 1389 ] [ 21:18 ] [ اطلس ایران وجهان ]
آشنايي با رود اترك
 
رود اترك از كوه‌هاي هزار مسجد در خراسان سرچشمه مي‌گيرد و در خليج حسنقلي در كشور تركمنستان به درياي خزر مي‌ريزد.

اترک رودی خروشان و سیل‌گیر با بستر گلی است و با داشتن ۶۶۹ کیلومتر طول پنجمین رودخانه بلند ایران و طولانی‌ترین رودخانه ترکمنستان به شمار مي‌آيد.

این رود حدود ۲۷،۳۰۰ کیلومتر از اراضي را آبیاری می‌کند، اما به جهت مصرف زیاد آب آن فقط در مواقع سیل تا دریا ادامه می‌یابد.

بخشی از رود اترک در ناحیه چات، پس از اینچه برون به موجب قرارداد آخال در سال ۱۸۸۱ مرز رسمی ایران قاجاری و امپراتوری روسیه شد.

در سال ۱۹۲۶ به موجب قراردادی میان ایران و شوروی قرار شد که حداقل 50 درصد از آب این رودخانه وارد خاک ترکمنستان شود.

منطقه مراوه‌تپه با دارا بودن 5 هزار هكتار مزارع گندم و جو آبي در حاشيه رودخانه اترك، به دليل شرايط آب و هوايي خاص و استفاده از آب رودخانه اترك براي آبياري مزارع گندم نقش مهمي در توليد گندم شهرستان كلاله دارد.

منبع- همشهری انلاین

[ دهم تیر 1389 ] [ 21:17 ] [ اطلس ایران وجهان ]
آشنايي با رود ارس
 
:
رود ارس، رودخانه‌ای نسبتاً پرآب و خروشان است که از منطقه آرپا چای در آناتولی ترکیه سرچشمه مي‌گيرد.

اين رودخانه از مرز ترکیه، نخجوان جلفا و ارمنستان گذشته و پس از گذر از مرز ایران و وارد جمهوری آذربایجان شده و به رودخانه کورا می‌ریزد.

رودخانه ارس در سال ۱۸۱۳ میلادی در پی عهدنامه گلستان به عنوان مرز ایران و روسیه انتخاب و تمامی مناطق شمال این رود از ایران جدا و به خاک روسیه افزوده شد.

بعدها ایران و اتحاد شوروی با هم سدی در ناحیه پلدشت به نام سد ارس بنا كردند. سد خداآفرین و سد قیزقعله‌سی به صورت مشترک با ارمنستان روی ارس احداث می‌شود.

رودخانه ارس از ارتفاعات مين ‏گول به ارتفاع 3152 متر در جنوب ارزروم در تركيه سرچشمه مى‌‌گيرد.

اين روخانه پس از پيوستن به آرپاچاى؛ مرز مشترك ايران و جمهورى ‏ارمنستان و جمهورى ‏آذربايجان را تا محلى به نام بهرام ‏تپه تشكيل مى‌‏دهد و بعد از طى حدود 10072 كيلومتر مسافت به درياى خزر مى‌‏ريزد.

حوضه آبريز ارس در كشورهاى ايران، تركيه، ارمنستان و جمهورى آذربايجان قرار دارد. وسعت آن تقربياً 10320 كيلومتر مربع بوده و حدود 39% (39000) كيلومتر مربع آن را اراضى ايران تشكيل مى‏دهد.

در طوال مسير طى شده آن تغييراتى مشاهده مى‏شود، از جمله از سرچشمه تا جلفا مناطق صاف و كمى كوهستانى و از جلفا تا اصلاندوز كاملاً كوهستانى و صعب‌‏العبور بوده و عرض و عمق اين رودخانه در مسير حركت متفاوت است.

در فاصله بين جلفا تا اصلاندوز كه ارس بين كوه‌هاى قره ‏داغ و كوه‌هاى کشور آذربایجان در جريان است در بعضى نقاط (نزديكى های روستاى قولان) عرض آن از 20 متر هم كمتر مى‌‏شود؛ در حدود جلفا عرض آن حدود 30 متر و عمق آن 4 متر است ولی در نزديكى پلدشت عرض آن در حدود 90 تا 100 متر و عمق آن 2 متر مى‌‏باشد.

رود ارس از مهمترين رودهاي ايران است كه علاوه بر جذابيت ويژه گردشگري و تأثيرات مثبت اكوسيستمي، قابليت مهمي از نظر ماهي‌هاي قابل صيد دارد.

ماهي‌هاي اين رود حدود ده گونه مي‌باشند كه حدود 6 نوع آنها نسبت به ديگر ماهي‌هاي بومي اين رود بزرگتر و داراي مقاومت بيشتري نسبت به ساير ماهي‌ها هستند. به همين جهت صيد اين ماهي‌ها بين ورزشكاران و ماهيگيران از ارزش بالايي برخوردار است.

 رودخانه ارس در منابع و اصطلاحات يونانيان و اروپائيان، آراكس ( ARAX ) و اركساس و آراكسس ( ARAKSS ) بوده و از قديم اِراسك و آراسك ناميده شده.

در منابع عربى الّرس و در فارسى ارس و اَرس و در تركى آراز و آراس و اَراز و اَرَز نام گرفته است.

منبع- همشهری انلاین

[ دهم تیر 1389 ] [ 21:17 ] [ اطلس ایران وجهان ]
آشنايي با اروند رود

اروندرود، رودخانه پهناوری است در جنوب غربی ایران و در مرز ایران و عراق.

اجزاي متشكله رودخانه مرزي بين ايران و عراق (اروند رود)، عبارتند از: فرات، دجله و كارون.

رودخانه فرات از بلندي‎هاي سرزميني قفقاز (ارمنستان)، سرچشمه مي‎گيرد. اين رودخانه از پيوستن رودهايي كه از فلات ايران و كشور كنوني تركيه، سرچشمه مي‎گيرند، تشكيل مي‌شود.

كمابيش 60 درصد از آب‎ رودخانه‎ دجله از كوه‎هاي زاگروس (ايران) سرچشمه مي‎گيرد با توجه به آبدهي دجله و فرات، حدود 40 درصد از آب رودخانه‎اي كه از پيوستن اين دو رودخانه‎ تشكيل مي‎گردد، از سرزمين كنوني ايران تامين مي‎شود.

ميزان زيادي از آب رودخانه‎هاي فرات و دجله، در اثر سد ‎سازي‌هاي زياد بر روي آن‎ها، كاهش يافته است. اما، اروندرود هنگامي ارزش واقعي كشتي‎راني پيدا مي‎كند كه رودخانه‎ كارون، يعني بزرگ‎ترين رودخانه‌ي‎ ايران، بدان مي‎پيوندد.

سرزمين ميان‌رودان (بين‎النهرين) كه پس از جنگ جهاني اول و متلاشي‌شدن امپراتوري عثماني، حكومت جديد‎الولاده‎ عراق بر پايه برنامه‎ريزي‎ها و سياست استعماري؛ كشورسازي انگلستان، بر پهنه‎ آن زاده شد، ميان دو رودخانه‎ بزرگ غرب آسيا، يعني دجله و فرات، قراردارد.

اين رود از همریزش رودهای دجله، فرات و سپس کارون تشكيل شده است. دجله و فرات پیش از پیوستن به کارون در شهر قرنه در ۳۷۵ کیلومتری جنوب بغداد به هم می‌پیوندند.

درازای اروند رود از قرنه تا ریزشگاه آن در خلیج فارس ۱۹۰ کیلومتر است. ریزشگاه اروند رود در میان شهر ایرانی اروندکنار و شهر عراقی فاو است.

ایران و عراق در ۱۵ اسفند سال ۱۳۵۳ طی معاهده ۱۹۷۵ الجزایر ژرفگاه اروندرود را به عنوان خط مرزی میان دو کشور تعیین کردند.

منبع- همشهری انلاین

[ دهم تیر 1389 ] [ 21:17 ] [ اطلس ایران وجهان ]
آشنايي با رود دز
رود دز از زردکوه بختیاری سرچشمه می‌گیرد.

این رود پس از گذشتن از شمال استان خوزستان و شهر دزفول در منطقه‌ای به نام گرگر در شرق شوشتر به رود کارون می‌پیوندد.

شهرت خاص این رودخانه به آب زلال و تمیز آن است که در گرمای سوزان دزفول جاذبه‌ای منحصر به فرد برای گردشگری ایرانیان است.

همین امر موجب شده است تا شنا در این رودخانه به یکی از خطرناکترین سرگرمی‌های اهالی این شهر تبدیل شود.

نام این رودخانه در فهرستی به عنوان زلال‌ترین رود جهان آمده است.

رودخانه دز يكي از شريان‌هاي مهم سيستم رودخانه كارون بزرگ در استان خوزستان است كه علاوه بر ايفاي نقش مهم در وضعيت كيفي و هيدروليكي اين سيستم، منبع تأمين آب بسياري از كارخانجات صنعتي و طرح‌هاي بزرگ كشاورزي منطقه است.

در طرح ساماندهي آبراهه كارون اين رودخانه يكي از بازه هاي چهارگانه طرح بوده است.

كاهش آبدهي رودخانه بر اثر برداشت‌هاي روزافزون آب از يك سو و تخليه پساب‌هاي شهري، صنعتي و بخصوص كشاورزي به رودخانه از سوي ديگر، وضعيت كيفي آب رودخانه را تهديد مي‌كند.

اين مطالعات با هدف بررسي تأثير ورود فاضلاب‌هاي مختلف (با تأكيد بر پساب‌هاي كشاورزي) به رودخانه دز به منظور ايجاد يك ديدگاه مناسب براي ارائه راهكارهاي فني و مديريتي صورت گرفته است.

 منبع- همشهری انلاین

[ دهم تیر 1389 ] [ 21:17 ] [ اطلس ایران وجهان ]
آشنايي با سفیدرود

سفیدرود دومین رود بلند ایران است. سفیدرود را در باستان رود آمارد مي‌ناميدند.

اين رود از ترکیب 2 رود شاهرود و قزل اوزن در شهر منجیل شکل می‌گیرد و تا ورود به دریای خزر عرض استان گیلان را می‌پیماید.

سرچشمه سفیدرود در کوه چهل چشمه کردستان است و به‌ طرف مشرق رفته داخل ناحیه گروس می‌شود و در این محل شعبه دیگری به همین اسم که از کوه‌های پنجه‌علی در شمال‌غربی همدان جاری است، ضمیمه آن می‌شود.

در كتب قديم سپيد رود را با نام هاي گوناگون از جمله: سپیدرود، اسفیدرود، اسبیذروذ، سپیذروذ و سفیدرود خوانده‌اند.

بخشی از سپيدرود را که از آذربایجان می‌گذرد به ترکی قزل‌ایرماق به معنای رود سرخ می‌خوانند.

نام این رود در روزگار هخامنشیان و سلوکیان و اشکانیان و ساسانیان به نام قوم ایرانی که در کنارش می‌زیستند و آمارد خوانده می‌شده‌است.

سد سفیدرود، یا سد منجیل در محل پیوستن دو رود قزل‌اوزن و شاهرود و در نزدیکی شهر منجیل ساخته شده و برای تنظیم آب این دو رود برای کشاورزی در دشت گیلان و نیز تولید برق به کار می‌رود.

این سد در هنگام ساخت و اوایل دوره بهره‌برداری به سد سفیدرود معروف بود و از سال ۱۳۵۷ تاکنون به سد منجیل معروف است.

[ دهم تیر 1389 ] [ 21:16 ] [ اطلس ایران وجهان ]
آشنايي با رود تجن

رود تجن یا گرماب رود، در استان مازندران جاري است.

رودخانه تجن، رودی است که در شرق شهرستان سرخس جاری است. این رود از تلاقی دو رود کشف رود و هریرود بوجود آمده است.

این رودخانه مانند دیگر رودهای منطقه دائمی نیستند و در فصول سال با تغییرات میزان ریزش باران، دارای نوسانات زیادی می‌باشد.

رودخانه تجن بزرگ‌ترین منبع آب سطحی دشت سرخس می‌باشد.

رود تجن به طول حدود 140 کیلومتر از کوه‌های علی خانی، داراب کوه و سرکوه از ناحیه کوهستانی هزار جریب در دامنه‌های شمالی رشته کوه البرز سرچشمه می‌گیرد و با گذشتن از شرق شهر ساری، نزدیک آبادی خزرآباد، در 25 متری پایین‌تر از سطح آب‌های آزاد به دریای خزر می‌ریزد.

قسمت علیای تجن در بخش هزار جریب در شهرستان نکا و بخش چهاردانگه و دودانگه در شهرستان ساری، جهت عمومی جنوب شرقی ـ شمال غربی و بستری سنگلاخی دارد و ریزابه‌های ببرچشمه و آبتیرچای از ساحل راست و شیرین رود و سفیدرود و لاجیم از ساحل چپ به آن می‌پیوندند.

همچنین رود دایمی زارِم رود- ظالم‌رود به طول حدود 100 کیلومتر با جهت عمومی شرقی ـ غربی از ریزابه‌های سمت راست تجن است و در حدود 16کیلومتری جنوب شهر ساری به آن می‌پیوندد.

قسمت سفلای تجن که از حدود 8 کیلومتری جنوب شهر ساری (نزدیک آبادی تنگه لته) آغاز می‌شود، در بخش مرکزی شهرستان ساری با جهت عمومی جنوبی ـ شمالی جریان دارد و بستر آن ماسه‌ای است.

پوشش گیاهی حاشیه تجن در قسمت علیا، درختان جنگلی پهن برگ مانند مازو، توسکا، سفیدار، لیکی، آزاد و انجیلی و در قسمت سفلا، انواع گیاهان آبزی حاشیه‌ای است.

تجن در منطقه زلزله خیز البرز قرار دارد. در زمین لرزه سال 1314 پانصدمتر از مسیر تجن در نزدیکی محل دوسله، در حدود 33 کیلومتری جنوب شرقی شهر ساری، بسته شد.

تاریخ درج: 31 فروردین 1388 ساعت 16:11 تاریخ تایید: 1 اردیبهشت 1388 ساعت 20:21 تاریخ به روز رسانی: 1 اردیبهشت 1388 ساعت 20:25
منبع- همشهری انلاین
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:16 ] [ اطلس ایران وجهان ]
آشنايي با رودخانه جاجرود
 
رودخانه جاجرود در ۳۰ کیلومتری شمال شرق تهران واقع است.

اين رودخانه از شمال‌غرب به طرف جنوب شرق جاری است و از منطقه منشا (کوه‌های البرز) به ارتفاعات پایین‌تر جریان داشته و وارد سد لتیان می‌شود.

رودخانه جاجرود داراي ۴۰ کیلومتر طول و ۷۱۰ کیلومتر مربع مساحت حوضه آبریز است.

این رودخانه یکی از مهم‌ترین رودخانه‌های استان تهران است که مانند رودخانه کرج از کوه‌های کلون بستک، در بلندی‌های خرسنگ کوه، سرچشمه می‌گیرد.

شعبه‌های فشم، میگون، دماوند و آهار به این رود می‌ریزند. روی این رودخانه، سدی به نام لتیان ساخته شده و مانند رودخانه کرج از گردشگاه‌های زیبای استان تهران است.

اين حوضه آبريز از سمت شمال و غرب به حوضه آبريز  کرج، از سمت شمال و شرق به حوضه آبريز لار، از سمت جنوب به حوضه  آبريز ايوانکى و از سمت جنوب غرب به حوضه آبريز سولقان محدود مى‌گردد.

با توجه به اينکه رودخانه جاجرود تامين کننده  بخشى از آب شرب  و نيروى برق تهران است، مطالعه رسوبشناسى آن اهميت خاصى دارد.

رودخانه جاجرود در شمال شرق تهران با روند شمال غربى- جنوب شرقى جريان  داشته و به درياچه سد لتيان مى‌ريزد.

منبع- همشهری انلاین

[ دهم تیر 1389 ] [ 21:16 ] [ اطلس ایران وجهان ]
آشنايي با رود كرخه
 
کرخه نام رودخانه‌ای است كه در جنوب غربي ایران در استان خوزستان جريان دارد.

رودخانه كرخه از مناطق مياني و جنوب‌غربي رشته كوه‌هاي زاگرس در نواحي غرب و شمال غرب كشور سرچشمه گرفته و پس از طي مسافتي در حدود 900 كيلومتر در امتداد شمال به جنوب، سرانجام در مرز مشترك ايران و عراق به مرداب هورالعظيم مي‌رسد.

رودخانه كرخه پس از رودخانه‌هاي كارون و دز سومين رودخانه بزرگ ايران از نقطه نظر آبدهي محسوب مي‌شود.

حوزه آبريز رودخانه كرخه به وسعت حدود 43 هزار كيلومتر مربع، بين 46 درجه و 57 دقيقه تا 49 درجه و 10 دقيقه طول شرقي و 31 درجه و 48 دقيقه تا 34 درجه و 58 دقيقه عرض شمالي واقع شده و شامل استان‌هاي همدان، كرمانشاه، كردستان، ايلام، لرستان و خوزستان است.

رودخانه کرخه از شمال به سوی جنوب جریان دارد و پس از گذر از کنار آثار شوش باستان به سوی غرب تغییر مسیر می‌دهد. در 40 کیلومتری شمال اهواز مسیر آن دوباره تغییر کرده و وارد عراق می‌شود.

كرخه در عراق به رودخانه‌ای که از پیوستن دجله و فرات پدید آمده می‌پیوندد.

بزرگ‌ترین سد ایران روی رود کرخه ساخته شده و سد کرخه نام دارد. نام کرخه نامی بسیار باستانی است و نام منطقه و حکومتی کهن در جنوب خوزستان بوده‌است.

سد کرخه یکی از بزرگ‌ترین سدهای خاکی دنیا و بزرگ‌ترین سد خاکی ایران و خاورمیانه است. این سد بر رودخانه کرخه در ۲۲ کیلومتری شمال غربی شهرستان اندیمشک در استان خوزستان ساخته شده است.

منبع- همشهری انلاین
[ دهم تیر 1389 ] [ 21:16 ] [ اطلس ایران وجهان ]
آشنايي با زاينده رود

زاینده‌رود یكی از بزرگترین رودخانه‌های ایران است كه در مركز كشور و از مغرب به مشرق جریان دارد.

این رودخانه در كتب تاریخ و جغرافیا به نام‌های زاینده‌رود، زنده‌رود، زندرود، زرین‌رود، زرینه‌رود، زن رود و زندك‌رود آمده است.

علت نامگذاری این رود بدین جهت است که درطول مسیر خود باغات و کشتزارهای فراوانی را آباد و زنده می‌کند. به همین خاطر به این رود زنده رود نیز می‌گویند.

بخش اعظم آب زاینده رود وارد اصفهان می‌شود و براي انتقال آب کوهرنگ به اصفهان اقدامات زیادی انجام شده ‌است.

روی زاینده رود چندین پل تاریخی از زمان صفویان و قبل از آن برجا مانده‌است. چندین پل در استان چهارمحال بختیاری که مشهورترین آن پل سامان است. در اصفهان سی و سه پل یا پل الله وردی خان و پل خواجو.

حاشیه‌سازی این رودخانه در شهر اصفهان و بوستان‌ها و بیشه‌های پیرامون این رودخانه در فصل تابستان گردشگاه مناسبی برای اهالی شهر، ایرانگردان و جهانگردان است.

زاینده‌رود رگ حیاتی و عامل اصلی سرسبزی و حاصلخیزی اصفهان محسوب می‌شود.

سرچشمه این رودخانه، دامنه‌های زردكوه بختیاری است كه در حد فاصل بین اصفهان و لرستان قرار دارد.

سرچشمه زاینده‌رود به شكل حوضی مدور با مساحتی در حدود 300 زرع می‌باشد كه به چشمه جانان معروف است. چشمه مذكور در این ناحیه می‌جوشد و به طرف مشرق سرازیر می‌شود.

پس از طی سه فرسنگ، به چشمه دیگری به نام «چهل چشمه» می‌رسد. همچنین از سمت شمال این منطقه، یعنی ناحیه فریدن، دو چشمه بزرگ دیگر به نام «خُرِسنگ» و «كودَنگ» به جانانه‌رود ملحق می‌شود.

انشعاب دیگری نیز به نام زرین‌رود از طرف جنوب یعنی چهارمحال به این رودخانه اضافه می‌شود. منبع اصلی اين انشعاب‌ زیر كوهی قرار دارد كه زردكوه نامیده می‌شود

[ دهم تیر 1389 ] [ 21:15 ] [ اطلس ایران وجهان ]
آشنايي با رود كارون
رود کارون پرآب‌ترین و بزرگ‌ترین رودخانه ایران است.

این رود با طول ۹۵۰ کیلومتر طولانی‌ترین رودی ا‌ست که تنها در داخل ایران قرار دارد و در عین حال تنها رودخانه ایرانی است که به آبهای بین‌المللی و اقیانوس‌های جهان ارتباط دارد.

كارون تنها رود ایران است که بخشی از آن قابل کشتیرانی است و آب آشامیدنی ‌شهر اهواز از رودخانه کارون تامین می‌شود.

كارون از یک طرف در خرمشهر از طريق مصب خود به اروند رود که رودخانه‌های دجله و فرات از کشور عراق نیز به آن می‌ریزند وصل می‌شود و از طرف دیگر به خلیج فارس و اقیانوس هند مرتبط می‌شود.

ایران از طریق اروند رود و کارون مي‌تواند کالاهای تجارتی را از طریق کشتی و به وسیله حمل و نقل دریایی که ارزانترین وسیله حمل و نقل کالاست تا شهرستان اهواز و حتی شهرستان شوشتر برساند و در عین حال کالاهای ایرانی را به جهت صادرات از این شهرستان‌ها تا بنادر بین‌المللی خرمشهر و آبادان و بندر امام (ره) منتقل کند.

رودخانه کارون رودخانه‌ای است که از نظر ارتفاع سطح آب و عرض و طول و از نظر جریان و گذر آب و عرض و طول مناسب آبخور جهت عبور کشتی‌های کوچک به نام لبخ یا مرکب در حد و اندازه رودخانه‌های دجله و فرات و برای عبور این قبیل کشتی‌های کوچک کاملا مناسب است.

اين رودخانه در زمان قاجار به شدت مورد توجه انگلیس قرار گرفت و آنها که قبلا در رودخانه دجله و فرات سرویس کشتیرانی دایر کرده بودند این سرویس حمل و نقل دریایی را از دجله و فرات از طريق رودخانه کارون تا شهرستان اهواز و حتی تا شهرستان شوشتر نیز برقرار كردند.

آن قسمت از رودخانه کارون که بین بند قیر تا خرمشهر واقع شده و شامل مجموعه آب رودخانه‌های کارون و دزاست كه کارون بزرگ خوانده می‌شود و کشتیرانی فقط تقریبا در همین محدوده از کارون امکان پذیر است. طول این مسیر حدود 190 کیلومتر است.

در حاشیه این رود تمدن‌های بزرگی از ایران شکل گرفته‌است. سرچشمه شاخه‌های اصلی کارون (ارمند و بازفت)، زردکوه بختیاری در استان چهار محال و بختیاری است ولی شاخه‌های فرعی آن از کوه‌های مختلف سرچشمه می‌گیرند مانند خرسان از دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد و دز از ارتفاعات لرستان.

این رود، پس از عبور از مناطق کوهستانی و پر پیچ و خم، در منطقه‌ای به نام گتوند وارد دشت خوزستان می‌شود.

رود کارون در شمال شوشتر به دو شاخه تقسیم می‌شود که در جنوب شوشتر به یکدیگر متصل می‌شوند. مهم‌ترین شاخهٔ فرعی کارون، رود دز است که در شمال اهواز به کارون ملحق می‌شود.

رود کارون در مرز ایران و عراق، به اروندرود پیوسته و روانه خلیج فارس می‌شود.

منبع- همشهری انلاین

[ دهم تیر 1389 ] [ 21:15 ] [ اطلس ایران وجهان ]
جهت اشنای با اطلاعات بیشتر در زمینه دریاچه ها وتالابهای ایران به وبلاگ۱  ا شنای با شهرهای ایران وکشورهای جهان به ادرس http://beharziba2.blogfa.comبروید
[ یکم خرداد 1389 ] [ 19:57 ] [ اطلس ایران وجهان ]
.: Weblog Themes By SibTheme :.

درباره وبلاگ

این سایت درسال1389با هدف ارائه مقالات ومطالب مختلف در زمینه اقلیم وطبیعت ابران اغاز به کارکرد ودرابتدا سعی وافری شد که مقالات مختلف وکاملی درمورد شهرستانهای مختلف ایران از لحاض طبیعت وفرهنگ واداب ورسوم و جمعیت -اثار باستانی-وقابلیتهای اقتصادی وصنعتی وکشاورزی ارائه دهد بدنبال ان در ادامه کار به بررسی کشورهای مختلف جهان پرداخت وطی مقالات مختلف کلیه کشورهای جهان از لحاض طبیعت وفرهنگ واقتصاد و.. . موردبررسی قرار گرفت وشناخت کلی از کشورهای جهان وحتی شهرهای مهم ان به ما ارائه دهد دراین میان سعی شد که با ارائه مقالات مستند وقابل اعتماد کشورهای مختلف وایران را از لحاض صنعتی واقتصادی واموزش و... مورد برسی قرار گیرد واخرین امار مقایسه ای از این کشورها ارائه شود بدنبال ان تاریخ پرافتخار ایران از دوران مادها تا عصرحاضر مورد برسی قرارگرفت دربخشی دیگر از مطالب سایت مطالب کاملی درزمینه مذهب وزندگی پیامبران وامامان وحوداث مربوط به عصر ان بزرگوران ارائه شد دربخشهای دیگر سایت صدها مقاله درزمینه اشنایی با شرکتهای صنعتی ایران وجهان واخرین اختراعات واکتشافات جهان درحوزهای مختلف علم واخرین رکوردهای ورزشی وبرترین های جهان پرداخته است دراین میان باید از مطالب زیبایی دیگر مانند روزشمار حوادث جنگ تحمیلی نام برد بهرحال امید ان است که مطالب سایت که بازحمات فراوان درسالهای اخیر از طریق جمع اوری از صدها سایت دیگر تهیه شده بتواند بخشی از نیاز خوانندگان را رفع کند دراینجا جادارد ازسایتهای مانند همشهری انلاین تیبان- ایران تراول- ویکی بدیا- مرجع شهرهای ایران- کویرها وبیابانها- تاریخ معاصر-پورتال جهاد کشاورزی- ایران اکتور- میراث فرهنگی استانها- پورتال استانها- سایت مرکز امار ایران- وسایت هواشناسی استانها - وسایتهای خبری عصر ایران-انتخاب - خبرانلاین اشاره کرد که از مطالب زیبا ومستند انها استفاده شده واز انان سپاسگزارم دراینجا باید گفت کلیه مطالب سایت بدون هیچگون تحریفی یا تغییری دران ارایه شود واینجانب مسولیتی درزمینه مطالب ارایه شده سایت از لحاض صحت یا کذب بودن ان ندارم وبا توجه موثق بودن منابع باید به ان اعتمادکرد
موضوعات وب
امکانات وب
.gigfa.com/zibasaz/2.js'> WebGozar.com Counter code -->