دانستنیها ی تاریخ وجغرافیایی ایران وجهان
اشنایی کامل با شهرهای ایران وجهان- تاریخ ایران وجهان وهزاران جدول اماری 
قالب وبلاگ
شهرستان سواد كوه به منطقه جاذبه های طبیعی مشهور است . وجود جنگلهای زیبا و دشتهای و شالیزارهای دامنه كوهستان ، آبشارها ، دریاچه ها و وجود خط آهن با پلهای زیبا و تونلهای متعدد بویژه سه خط طلا در گردنه گدوك زیبائیهای منحصر به فردی را بای گردشگران به نمایش گذارده است . این شهرستان برای برنامه ریزی جهت اجرای تورهای یك روزه و دو روزه مناسب می باشد . اردو زدن در منطقه گدوك در ارتفاع 2500متری از سطح دریا به سبب آب و هوای خنك و سرد كوهستانی همراه با سایر پدیده های طبیعی شرایط رویایی و فراموش نشدنی را برای تور ایجاد می كندسواد كوه
پارك جنگلی جوارم پارك جنگلی جوارم (سایر)   شهر سواد كوه استان مازندران
توضیحات:  محوطه زیبا و پهناور جوارن در شمال شهر زیر آب در جانب شرقی سواد كوه و رودخانه تلار رود قرار دارد و مسیر دسترسی به آن با یك پل و یك مسیر فرعی خاكی از جاده اصلی منشعب می...
بيشتر...

دریاچه شور مست دریاچه شور مست (تاریخی)   شهر سواد كوه استان مازندران
توضیحات:  تنها دریاچه طبیعی شهرستان سواد كوه است . در ورودی جنوبی پل سفید پلی مشاهده می شود كه راهی از محور اصلی سواد كوه جدا می شود. پس از عبور پل و ادامه مسیر آسفالته فرعی و...
بيشتر...

آلاشت آلاشت (سایر)   شهر سواد كوه استان مازندران
توضیحات:  این منطقه با بافت طبیعی و سنتی و آب و هوای مناسب می باشد . مسیر دسترسی به آن از پلیس راه زیر آب با نام دو راهی آزادمهر از جاده اصلی سواد كوه محور ارتباطی تهران به...
بيشتر...

برج لاجیم برج لاجیم (سیاحتی)   شهر سواد كوه استان مازندران
توضیحات:  از بهترین و زیباترین آثار تاریخی مازندران به شمار می رود.مسیر زیبا و آسفالته آن از وسط شهر زیر آب به طرف شرق كشیده شده و بعد از طی مسافت مذكور در روستای لاجیم به سر...
بيشتر...

دراسله دراسله (سایر)   شهر سواد كوه استان مازندران
توضیحات:  این منطقه زیبا A? خوش آب وهوا با چشمه و ابشارهای فراوان A? آب گوارا در شمال ایران دارای شهرت فراوانی است . مسیر دسترسی به آن از پلیس راه زیر آب آغاز می شود كه به دو راهی...
بيشتر...

پل شاهپور پل شاهپور (سیاحتی)   شهر سواد كوه استان مازندران
توضیحات:  این پل در محور سواد كوه و در مجاورت و حاشیه شرقی جاده بر روی رود اوتجون در اراضی چاب باغ و در دوران قاجاریه این پل زیبا احداث گردیده است .مصالح اصلی آن آجر و لاشه سنگ و...
بيشتر...

 قلعه كنگ لو قلعه كنگ لو (سیاحتی)   شهر سواد كوه استان مازندران
توضیحات:  مسیر دسترسی این بنا بعد از طی مسافت 20 كیلومتر از شهر پل سفید در جاده سواد كوه به طرف ورسك در محور ارتباطی تهران به قائمشهر د ر دو آب از جاده اصلی به طرف شرق منشعب می...
بيشتر...

پل ورسك پل ورسك (تاریخی)   شهر سواد كوه استان مازندران
توضیحات:  پل ورسك كه از شاهكارهای معماری جهان به شمار میرود و در جانب شرقی ارتفاعات مشرف به آبادی ورسك ساخته شده و راه آهن سراسری تهران - شمال را به هم وصل می كند A? این پل در دهه...
بيشتر...

غار اسپهبد خورشید غار اسپهبد خورشید (تاریخی)   شهر سواد كوه استان مازندران
توضیحات:  برای رسیدن به این غار كه از شهرت جهانی برخوردار است صعود از ارتفاعات حاشیه شرقی جاده سواد كوه مقابل آبادی دو اب و ابتدای دو راهی خطیر كوه لازم می باشد. دو آب و دو راهی...
بيشتر...

سه خط طلا سه خط طلا (تاریخی)   شهر سواد كوه استان مازندران
توضیحات:  در ادامه مسیر به طرف تهران جاده سواد كوه از تونل ورسك عبور كرده و تقریبا در فاصله 2 الی 3 كیلومتربعد از تونل در جانب شرق جاده و در ارتفاعات مشرف بر مسیر پلها A? تونلها...
منبع-سایت تاب ایران  تراول
[ یازدهم آبان 1389 ] [ 18:17 ] [ اطلس ایران وجهان ]

منطقه لفور و آلاشت

 

 

مسير جاده ي بابل:

     از مسير جاده هراز بعد از رسيدن به شهر بابل، جاده گنج افروز به لفور و از آنجا در مسير جاده كارسنگ در پشت سد البرز، تا قلب كوهاي البرزمي توان تاخت. در جاده اي كه از زمان احداث آن در حدود سي سال پيش تا كنون خاكي است. در مسير آن رستوران و اقامت گاهي براي پذيرايي وجود ندارد. اما مسافر با حركت در اين جاده آنچنان محو زيبايي هاي طبيعت مي شود كه نه تنها به فكر رستوران و اقامت گاه نيست بلكه فكر مبداء و مقصد نيز از يادش مي رود و فراموش ميكند از كجا آمده است و به كجا خواهد رفت. مسافر در هركجاي جاده تمايل به توقف دارد، ولي نه براي ديزي‌هاي رستوران «چهل چشمه» و نه قزل‌آلاهاي «نمرود»،  و  يا هيچ‌يك از اينها، بلكه براي تماشاي زيبايي  سحر اميز طبيعت سرسبز و درختان سربفلك كشيده، رودهاي هميشه روان و  جنگل ها و بوته زار هاي زيباي حاشيه جاده لفور و كارسنگ.

  لفور در 40 كيلومتري بابل در سرچشمه هاي بابلرود يا همان رودخانه لفور واقع شده است. اگر در روستا هاي لفور توقفي داشتيد، به ياد داشته باشيد كه مردم لفور فوق العاده نجيب و در مواجهه با افراد غريبه در روستاهايشان محتات و در عين حال مهمان نوازند. به غريبه ها توصيه مي شود به هر زن و مردي كه رسند آرام سرشان را پايين بياندازند و سلام كنند و احترام متقابل و در خور تحسين آنها را  شاهد باشند، آنها زيركانه رفتار هر مسافر غريب را زيردارند. هر گردشگري بايد بداند، گردشگري بدون رفتن ميان مردم بومي، حرف زدن با آنها، شنيدن لهجه ها و درد دلشان و حس فرهنگشان كامل نمي شود.

    براي رسيدن به ييلاقات لفور از مسير جاده كارسنگ بايد از جاده‌اي كوهستاني و جنگلي كه گاهي هم پيچ‌ و‌خمهايي دارد، گذشت. با ادامه مسير به جلوتر، كوه‌ها و تپه هاي اطراف جاده نمايان تر و سبزتر از قبل خود نمايي مي‌كنند. علت اين همه سرسبزي نعمت خداداد بارش زياد باران و برف در طول سال است.

    بعد از گذشتن از روستاي لفورك و اسبوكلا، افق به يكباره تغيير مي‌كند. كوه است وجنگل است و رود است و آسمان. و اگر روز ابري باشد كوه است وجنگل است و مه است و ورود است و آسمان.

    با ادامه سفر در مسير جاده كارسنگ به لرزنه دو طرف جاده سبز و بوته زار است. بوي نم و باران با عطر گل و بوته هاي اطراف جاده در هم آميخته و تنفس هواي تازه فقط در اينجا مفهوم و واقعيت پيدا مي كند. در طول مسير همواره رود است و درخت و پونه‌ي وحشي و چشمه‌هايي كه در كنار جاده از دل كوه و جنگل و از ميان سنگ ها سر برآورده‌اند.

   با ادامه مسير به سمت بالادست و نقاط مرتفع، كم كم درختان انبوه و جنگل‌هاي سرسبز و درختان مرتفع بتدريج محو و درختان كم ارتفاع و بوته هاي زرشك و ... پديدار مي‌شوند. تا جايي كه بوته ها هم پراكنده و بكلي محو مي شوند.

  اينجا  ‌كرك تاجننون در حومه روستاي ييلاقي «لرزنه» است. «لرزنه»  نيمي از روزهاي سال مه‌آلود است. لرزنه  در گرم‌ترين روزهاي سال، حتي درانجيرپزان مازني‌ها اگرمه‌آلودباشد  سرد است  و آدم در آن لرزان. اينجا هرلحظه دسته هاي جديدي  از  مه  به استقبالت مي‌آيند. گويي ابرها براي تماشاي نزديك زمينيان امدند. آرام و سنگين، درهم ميپيچند و مي‌روند تا در انتهاي ذهن و جانت خانه کنند. 

 با ادامه مسير و در ارتفاعات بالاتر و  نقاط مرتفع مه غليظ تر مي شود. در ميان مه، به سركو مي رسي كه سمت راست جاده، دوشاخسنگ معروف لاكومي ها قرار دارد. در دوشاخسنگ در دو مكان جداگانه  و با فاصله اي اندك از يكديگر روي تپه هاي ازجنس خاك، تخته سنگ هاي بسيار بزرگي بر روي خاك و در كنار هم قرار گرفتند كه گويي از جاي ديگر به آنجا حمل شدند. بروي يكي از اين تخته سنگ ها نقش پاي بزرگي قرار دارد كه به اعتقاد لاكومي ها نقش پاي رستم است.

  با عبور از جاده تقريبا كفي در مسير سربالايي به كنگلو مي‌رسي. اگر هوا آفتابي باشد. در بالادست كل منطقه مازندران در آن نقطه از ارتفاعات  هم‌چون عروسي كه رو گرفته باشد، به يكباره  رو به رهگذران مي نماياند.

 روستا هاي  ييلاقي لفوري ها  به تازگي با ساخت و سازهاي بي‌رويه تغيير چهره داده‌است. خانه‌هايي ويلايي و يك طبقه  با چوب و گل و  بعضي هم  با گچ و سيمان  از دل تپه ماهورها بيرون زده‌ و نماي كوه را  جلوه اي خاص داده است. در روزهاي تابستان كه فصل اقامت در ييلاق است.  در حاشيه اين روستا ها   دختران و پسران جوان و نوجوان زيادي براي  كوهنوردي استفاده از طبيعت در اينسو و انسو پرسه مي زنند. و بالاخره با ادامه مسير به روستاي امام زاده حسن ميرسي كه  مراسم كشتي آن معروف است. 

ميسير جاده ي فيروزكوه

از مسير جاده فيروزكوه بعد از ورسك، كم كم درختان انبوه و جنگل‌هاي شمالي پديدار مي‌شوند. سمت چپ تابلوي خوش‌آمد به پل سفيد كنار ايست و بازرسي پليس راه، جاده الاشت است. با عبور ازروي پل رودخانه  راه خروجي به معادن زغال‌سنگ در سمت راست قرار دارد و تابلوي رهنما از فاصله  35 كيلومتر با آلاشت خبر مي دهد.

   در طول مسير،  بويژه در سمت راست جاده، خاك  و كوه  خاكستري و پوشيده شده از سياهي زغال سنگ نمايان است. 10 كيلومتر آن طرف‌تر روستايي است كه در زبان محلي به آن «لَله بند» مي‌گويند. لَل در زبان مازندراني به معني پشه است. به اعتقاد سوادكوهي ها د از اين ده، چون ارتفاع زياد مي‌شود و همينطور به خاطر كم شدن رطوبت ديگر پشه پيدا نمي شود، بعبارتي پشه‌ها نمي‌توانند از اين روستا بالاتر بروند. 10 كيلومتر ديگر كه رفتي به آپون مي‌رسي كه در مقابل  كوهي است كه تا نوك قله‌اش جاده‌ي مارپيچ ادامه دارد. هر مسافري بايد بخاطر داشته باشد كه قشنگ ترين جاي سفر او همين جاده آلاشت است. جاده اي كه مقصد و مبدا را از ياد مي برد. بي دليل نيست كه نام جاده آلاشت به عنوان يكي از جاذبه هاي گردشگري ايران ثبت شده است.

با افزايش ارتفاع، تعداد پيچ ها بيشتر و فاصله‌ي پيچ‌هاي جاده از يكديگركم‌تر مي‌شود. در مسير پيچ ها يك سمت جاده پرتگاه است و سمت ديگر آن كوه پوشيده از بوته هاي سبز و رود  و همينطور پونه‌ي وحشي و چشمه‌هايي كه در كنار جاده از دل كوه سر برآورده‌اند.. حركت در اين مسير  با اندکی ترس و  دلهره  همراه است. ترس از اینکه در جايي از جاده و در سر پيچ ها، جاده بپيچد و راننده نپيچد. كه با كمال تاسف خيلي از راننده ها همراه با پيچ جاده نپيچيدند.

اما زيبايي‌هاي جاده هم  گاهي اوقات ترس را از ياد انسان مي برد  و اورا در مسير خود مي‌كشاند.  بعد از گذر از  آخرين پيچ  انگار دنيا را فتح كردي و بر بلنداي كوه‌هاي اطراف، تمام راهي را كه آمده‌اي يكجا در مقابل چشمانت نمايان مي شود. جاده‌اي كه تقريبا شبيه به زندگي است.با ادامه مسير روستاي «ليند» پديدار مي شود. بعد از گذشتن از روستاي «ليند» به دو راهي مي‌رسي كه يكي به سمت  روستاي «سرين» و  لرزنه  و با ادامه مسير تا آن‌سوي رشته‌كوه البرز ادامه دارد. جاده سمت راست دوراهي روستاي  لرزنه سر از جلگه‌ي شمالي در مي‌آورد و ديگر از كوه خيري نيست. اما جاده سمت چپ مسير  روستاي آلاشت است.

    آلاشت: آلاشت در بن بست كوه‌ها قرار گرفته‌ و آخرين شهر سوادكوه است. كوچه‌هاي سنگ فرشي‌اش تنگ است و در ميان اغلب آنها جوي‌هاي باريك آب روان، و خانه هايي با سقف  شيرواني كه نزديك به همز ساخته شده اند. بوومي‌ها به اين شهر «اِلاشت»مي‌گويند «با کسره الف» به اعتقاد برخی از صاحب نظران «اِلاشت» به معني پرستش‌گاه عقاب. ولی از اظهار نظرهاهای مختلف كارشناسان چنین بر می اید که هنوز درمورد معني آن به توافق نرسيده‌اند.

     در پايين دست، دره‌اي‌ است كه روستايي در آن خود نمايي مي‌كند و در فاصله‌اي دور از آن، خانه‌اي تك افتاده است كه با جاده‌اي مارپيچ به ده وصل مي‌شود. روستايي‌ها به آن «دختر پاك» مي‌گويند و معتقدند كه دختر پاك مدفن بانويي والا قدر است و مردان حق نزديك شدن به آن را ندارند. ماري سمي نگهبان عبادتگاه است و هرگاه كه مردي بخواهد قدم در اين جاده بگذارد با مرگ روبرو مي‌شود.

    هر جمعه دختران و زنان حاجتمند به اين زيارتگاه مي‌روند تا از دختر پاك مراد بگيرند. دكتر «پرويز ورجاوند»، كارشناس ميراث فرهنگي، اين عبادتگاه را يكي از المان‌هاي آيين ناهيد مي‌داند و مي‌گويد: «تا كنون تحقيق مستندي در مورد اين محل انجام نشده است و هنوز نمي‌توان اين ديدگاه را كه آلاشت، يكي از محل‌هاي پرستش ميترا يا ناهيد بوده را رد يا تاييد كرد.  آلاشت در شيب دره قرار گرفته است و در قسمت بالايي شهر، مناره‌ي مسجدش با معماري منحصر بفرد خودنمايي مي‌كند.

    صبحگاهان ابرها از آسمان به زمين مي‌آيند؛ آرام و سنگين، به نوبت به دست‌بوسي مادر خاك در آلاشت مي‌روند. آنگاه با آرامي به جايگاه آسماني خود باز مي‌گردند تا خورشيد ذوب‌شان كند. به گفته قدیمی ها و در گذشته نه چندان دور سرماي وحشي زمستاني، آلاشت را از سكنه خالي مي‌كند و تقریبا همه اهالي براي قشلاق به روستاهاي لفور  کوچ می کردند. اما هميشه يك خانواده يا يك نفر به عنوان نگهبان باقي مي‌ماند. البته به اعتقاد یکی از دوستان (که در ذیل این نوشته اظهار نظر نمودند.)همیشه این شهر مملو از سکنه بود و حداقل در 500سال اخیر زمستان‌ها خالي از سكنه نمي‌شد. با آنكه در سال های اخیر دبيرستان و مدرسه فني حرفه‌اي آن منحل شده است. ولي هنوز  خانواده های زیادی در فصل زمستان در آلاشت ساكن هستند، ضمن آنكه مدارس دوره های راهنمايي و ابتدايي

 

سابقه تاريخي شهرستان سوادكوه

اين منطقه، در گذشته‌ي دور مركز حكومت اسپهبدان باوندي بود. و پادشاهان آنرا ملوك‌الجبال مي‌ناميدند. در حدود سالهاي 570 الي 607 ميلادي در زمان حكومت انوشيروان و خسروپرويز ساساني اسپهبد قارن بر سوادكوه و شهريار كوه حكومت مي‌كرد. قارن نام كوچكترين فرزند اسپهبدي به حكومت آمل ـ لپور ـ پريم (فريم) رسيده بود. مجموع اين نواحي به اميدواره كوه و سوادكوه معروف بوده و در دوره‌ي اسلامي به قارن كوه معروف شد.

سوادكوه از بخشهاي حساس طبرستان بوده است كه از نظر سوق الجيشي بسيار مهم بوده و در اين زمينه شواهد تاريخي و روايات زيادي در تاريخ آمده است. كه مي‌توان به عنوان نمونه يورش اسكندر و گرفتاري سربازانش در جنگلها و دفاع قهرمانانه اسپهبدان باوندي از طبرستان در قبال تهاجمات قبايل ديگر اشاره كرد.

همين موقعيت جغرافيايي اعم از كوههاي استوار و جنگلهاي انبوه و دژهاي استوار (دژكولا) در سوادكوه باعث شده بود ورود اعراب تا سالها پس از هجرت نبوي به اين منطقه به تاخير افتد و اين منطقه سنگر بازماندگان ساسانيان به شمار مي‌آيد. اگر يزدگردسوم به توصيه و سفارش (باو) تن در مي‌داد و به اين منطقه از طبرستان مي‌رفت شايد آرزوي ديرپاي شاهنشاهي خاندان ساساني را براي خود و دودمان خود برآورده مي‌كرد.

لشكريان اين نواحي از خاندان و بازماندگان ساساني مقيم همين نواحي انتخاب مي‌شدند. اسپهبدان يا شاهان محلي، كوهستانها را در اختيار داشتند. اين كوهستانها در هر ناحيه‌اي بنامي مرسوم بود.

سوادكوه قسمتي از اين كوهستانها به شمار مي‌رود كه در ناحيه كوهستان بزرگ ديگري بنام قارن كوه قرار دارد.

در اين باب چند روايت وجود دارد:

1ـ اعتماد السلطنه در مرات البلدان چنين آورده است (در نقطه‌ي جنوب شرقي چرات كوهي است موسوم به (سوات) و از قرار تقرير اهالي بلد وجه تسميه اين محل به سوادكوه همين است يعني (سواته كوه) بوده است.

2ـ چنين به نظر مي‌رسد كه (سوات كوه) يا (سواد كوه) تعريف شده‌ي (سات كوه) باشد. چه جز (سات + ساد) در لحجه طبري به معني صاف / ساده همواره و گسترده مي‌باشد و به معناي ساده، پاك، يكدست و تهي از پوشش و زوايد بكار گرفته مي‌شود و هنوز هم اصطلاح (ساته كوه) در كوهپايه‌ها بين معمرين معروف است نام سوادكوه ريشه در معني همين لغت دارد.

3ـ حالت ظاهري بيشتر نقاط سوادكوه با همين مفهوم (تهي از پوشش) مطابقت دارد. زيرا فقط دامنه‌هاي شمال كوه‌ها، پوشيده از جنگلهاي انبوه است. پس مي‌توان نتيجه گرفت نخستين بار (ساته كوه) يا كوهي عاري از آرايش و تهي از پوشش يوده است. حرف ت تبديل به حرف (ال) شده و اين تبديل در فارسي متداول بوده است. كلمه‌ي ساد را هم به معني ساده يعني صحرا جائي كه صاف و همواره باشد همراه خود آورده است.

امامزاده عبدالحق زيراب

آستانه مبارك حضرت امامزاده عبدالله ملقب به عبدالحق فرزند حضرت امام موسي كاظم (ع) ولادت در سال 173 هجري قمري، متوفي بسال 205 هجري قمري بنا به روايتي كه سينه به سينه نقل گرديده، قضاوت و احقاق حقي كه بر اثر معجزات اين بزرگوار بين تعدادي از مومنين صورت گرفته و مشهورترين اين كرامات در سال 738 هجري قمري كه بين دو برادر صورت گرفت و اختلاف ريشه‌داري را حل و فصل كرد به عبدالحق ملقب و مشهور گرديده است. متوليان اوليه بقعه مطهر حضرت امامزاده عبدالحق مردان مومن و متدين به نامهاي درويش ابوطالب، درويش اسماعيل و درويش حسين اهل كنيج كلاه زيرآب سوادكوه بوده‌اند كه بناي بقعه مطهر را احداث و توليت آستانه اين بزرگوار را نسل به نسل عهده‌دار بوده‌اند.

 

وجه تسميه حضرت عبدالحق

روايت كرده‌اند دو برادر بخاطر اختلافي كه بر روي زمين شاليزاري خود پيدا كردند با هم مشاجره و اختلاف ريشه‌اي پيدا كردند به طوري كه مسئله بصورت بصورت لاينحل در آمد دليل اين اختلاف گم شدن مرزي بود كه زمين دو برادر را مشخص و تقسيم مي‌كرد. يكي از برادران با مراجعه به آستانه مباركه امامزاده عبدالحق در آنجا جهت رفع مشكل دخيل بسته، فرداي آنروز بر اثر كرامات آقا رودخانه مجاور زمين تغيير مسير داده و از وسط زمين عبور كرده بطوريكه مرز اصلي و حقيقي زمين را مشخص نمود و به يك اختلاف ريشه‌اي و قبيله‌اي پايان داد از اين ماجرا به بعد امامزاده عبدالله به عبدالحق ملقب و مشهور شد.

 

برج لاجيم

در جنوب شرقي زيراب در شرق جاده سوادكوه به قائمشهر در منطقه‌اي جنگلي و در كنار روستاي لاجيم قرار دارد. اين اثر معماري ارزشمند متعلق به قرن پنجم هجري است.

آندره گدار باستان‌شناس فرانسوي كه در سال 1933 ميلادي به بازديد برج لاجيم آمده مي‌نويسد: در داخل اين حصار چند تل است كه نشان مي‌دهد اين قلعه در واقع شهر مستحكمي است اين محل كه در قلب جنگل انبوه و دور هنگامه شهرها واقع شده است. مسلماً قرارگاه مهم يكي از سركشان يا پناهگاه استوار يكي از پادشاهان مخلوع بوده است كه به اميد بازگشت وقت مساعد در آنجا بدور از آسيب خصم در امان مي‌داشته است. شخصيت مدفون در برج (كيا ابوالخوارس شهريار) از خاندان باونديان بوده كه در فاصله سقوط سلسله باونديان اول و به قدرت رسيدن مجدد خاندان آل باوند پس از اشغال ناحيه آمل به دست قابوس وشمگير به منطقه كوهستاني لاجيم پناه برده است.

 

 

 

 

 

پل ورسك

از شاهكارهاي معماري جهان به شمار مي‌رود. راه آهن سراسري تهران ـ شمال را به هم وصل مي‌كند. اين پل در دهه اول قرن چهاردهم هجري شمسي بر روي دره ورسك در ارتفاع 110 متري از كف بنا شده است. و داراي دهانه قوسي به 16 متر است. طول كلي پل 20/73 متر است. و در زمان جنگ جهاني دوم به پل پيروزي معروف شد.

سه خط طلا

راه‌آهن معروف به سه خط طلا در سه كيلومتري بعد از آبادي ورسك به سمت گدوك در ارتفاعات شرق جاده خطوط راه‌آهن و با پلها و تونلهاي زيبا در سه خط به موازات هم مشاهده مي‌شود. اين خطوط براي كم كردن شيب و افزايش ضريب قدرت لوكوموتيوها به اين شكل بنا شده است.

درياچه شورمست

تنها درياچه طبيعي شهرستان سوادكوه كه وسعت آن 15 هزار متر مربع و عمق آن 5 متر است. اين درياچه در 5/5 كيلومتري شهر پل سفيد واقع شده است. درختان كهن‌سال و بلند قامت توسكا در اطراف آن منظره رويايي را به وجود آورده است.

 

 

 

امامزاده عباسعلي

بر قلعه كوهي كه مسلط به دهكده‌هاي ملرد و كرمان است. بنايي است با گنبدي مخروطي و مسجد كوچكي متصل به در ورودي، درختي ناشناخته در محوطه بقعه است كه مي‌گفتند درخت فلفل است.

غار اسپهبد خورشيد

اين غار در حد فاصل راه‌آهن پل سفيد و سرخ‌آباد در ناحيه دوآب وجود دارد. وجه تسميه دوآب اين است كه در اين منطقه دو رودخانه سولا و عباس‌آباد به هم پيوند مي‌خورد. غار بصورت تالار ساده و تقريباً 15 متر است. جالب‌ترين بخش غار بناهاي قسمت چپ راهرو است. كه نسبتاً سالم مانده است. و با دقت در آنها ميتوان به وضع معماري اين دژ ديمي پي برد. در كنار دهانه راهرو پلكاني است كه پس از خاكبرداري آن به يكي از شاهكارهاي ساختماني غار بر مي‌خوريم.

اين راهرو به عرض 15/1 و داراي هفت پلكان به ارتفاع 17 سانتيمتر است و پله ششم پاگرد است و از آنجا به گردش به چپ داخل بناهاي فوقاني مي‌شدند.

لفور

 لفور یکی از دهستان‌های ششگانه شهرستان سوادکوه در استان مازندران در شمال ایران است.

این دهستان از سمت جنوب به ارتفاعات رشته‌کوه البرز، از سمت غرب به منطقه قرآن‌تالار(شهرستان بابل) و از سمت شرق به جنگل‌های منتهی به بخش زیراب و جوارم و از سمت شمال به جنگل‌های منتهی به بخش شیرگاه محدود است. دهستان لفور از29 آبادی و روستا تشکیل شده است که مهمترین روستا‌های آن عبارتند از [نفتچال]( شامل روستای نفت چال وآبادی‌های پلیکا،سیاهکلا،قاضی‌کلا، پاپک،تاشیه، سوته، تپه سر)، بورخانی، دهکلان، لفورک، گشنیان،شاهکلا،مرزیدره، پاشاکلا، میرارکلا، اسبوکلا،چاشتخوران وامام کلا، چاکسرا، حجیکلا، درزیکلا، رئیس‌کلا، رنگو، سنگ‌سی، شارقلت، عالم‌کلا،،غوزک رودبار، کالیکلا، کفاک، گالش‌کلا، لودشت، مرزی‌دره ...می باشد.براساس آخرین سرشماری عمومی کشور در سال 1375 جمعیت این منطقه قریب به بیست‌هزار نفر و مساحت آن با احتساب مناطق جنگلی ان حدود هشت‌هزار هکتار می باشد.منطقه لفور علیرغم اینکه از دیرباز منطقه محرومی بوده است ولی عموم مردم آان بسیار ساده صمیمی باسواد و بافرهنگ سنتی مخصوص بخود می باشند. دیرینگی فرهنگ این منطقه تا دو هزار و هشتصد سال پیش کشف شده است.

دهستان لفور از مجموعه دره ها و ارتفاعات تشکیل شده است که بلندترین نقطه آن بنام روستای بورخانی، 1651 متر از سط ح دریا ارتفاع دارد. حوزه ارتفاعات و دره های لفور شامل ارتفاعات منطقه امام کلا ودره مرزیدره، دره میرارکلا، دره آذز(خربمرد) ارتفاعات اسبوکلا و دره موزین را تشکیل می دهند که ارتفاع آنها از غرب به شرق و متمایل به سمت رشته کوه البرز افزایش می یابد که این دره ها و ارتفاعات به به دره ها و ارتفاعات وسو منطقه لفور را در غرب شهرستان سوادکوه پدید آورده اند که دارای جنگلهای انبوه و بسیار زیبائی می باشد. دره‌های مذکور رودخانه‌های کوچک آذررود، گتو، و بولک را ایجاد میکنند که پس از هم پیوستن به یکدیگر در پایین دست روستای مرزیدره رودخانه بابل (در زبان محلی لفور حرف ب دوم با کسره خوانده می شود- از قبل از تغییر اسم شهر بابل از بارفروش در سال 1310) را تشکیل می دهند. بابل‌رود‏ طول تقریبی 78 کیلومتر دارد که به این ترتیب از لفور سر چشمه می‌گیرد. و پس از طی این مسیر در بابلسر به دریای خزر می ریزد. به این ترتیب لفور سرچشمه بابل رود است. کمترین عرض این رودخانه 10 متر و بیشترین عرض آن 80 متر است. دبی سالانه این رودخانه در استگاه بابل 3/561 میلیون متر مکعب میب اشد که کمترین میزان آبدهی آن در ماههای تیر و مرداد است.

آثار باستانی و تاریخی

 طبق کشفیات جدید آثار و شواهدی از معماری دوران عصر آهن در کاوش های باستان شناختی محوطه سد البرز واقع در [لفور سواد کوه] مازندران کشف شد.در پی کاوش های اخیر در محوطه سد البرز که روی تپه تاریخی چاشتخوران صورت گرفت، آثار معماری از دوران عصرآهن بدست آمده است.آثار مکشوفه از این تپه تاریخی را می توان شامل پی های سنگی خانه ها، تنور و خمره ذخیره سازی مواد غذایی و همچنین قالب های سنگی و سفالی ذوب فلز عنوان کرد. بنا به گفته باستان شناسان مطالعات اولیه روی این آثار نشان می دهد که مردم این منطقه موفق به دستیابی به روش پیشرفته ای از پخت سفال در فرم های گوناگون و ذوب فلزات شده بودند.در این منطقه همچنین دو گورستان مربوط به اوایل اسلام کشف شده است که در آن اجساد به همراه تابوت های چوبی با بست های فلزی و گورهایی شناخته شده با آجر دفن شده اند.در طی سالهای 1383 و پس از آن گمانه زنی روی تپه چاشتخوران و منطقه اطراف آن برای کشف بقایای بیشتری از معماری و گورستان عصر آهن ادامه خواهد داشت.براساس گزارش سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مازندران، سد البرز در منطقه لفور شهرستان سواد کوه در حال ساخت است که با آبگیری این سد در سال 1385 بخش های وسیعی از دهستان لفور حدود 12 روستا و تعدادی از محوطه های باستانی به زیر آب خواهد رفت.گورستان تاریخی لفورک به همراه روستای لفورک و ۱۱روستای دیگر و چندین محوطه تاریخی دوره اسلامی در منطقه سوادکوه متاسفانه با آغاز آبگیری سد البرز به زیر آب خواهد رفت. درحال حاضر نخستین فصل از بررسی های باستان شناسی در پشت سد البرز به پایان رسیده و باستان شناسان در انتظار آغاز دومین فصل این کاوشها در این منطقه هستند.گورستان لفورک در مجاورت روستای لفورک قرار گرفته است.

اسپهبد لفور:اسپهبد لفور «250 ق / 864 م» از بازماندگان خاندان قارن در این روزگار «حدود 250 ق / 864 م» با زیدیه و سپاه او هم پیمان شده بود. اسپهبد لفور ظاهراً کمک به زیدیه را بهانه‏ای کرده بود تا بدان وسیله از توسعه و بسط قدرت و نفوذ خاندان باوند که تدریجاً مایه زحمت و وحشت آنها شده بود به موقع جلوگیری نماید. به هر حال هر چند اسپهبد قارن بن شهریار باوندی در مقابل اسپهبد لفور به مقاومت برخاست، اما لشکری که سید حسن به یاری اسپهبدلفور فرستاد و ظاهراً به غیر از داوطلبان کلار، دیلمان و آمل، شامل باذوسپانان فریدون از خاندان پادوسپانان رویان هم می‏شد، موجب شکست و هزیمت اسپهبد قارن شد و خطری که از سوی این خاندان، قارنیان را تهدید می‏کرد، موقتاً برطرف شد. از عاقبت کار اسپهبد لفور پس از این واقعه اطلاع چندانی در دست نیست.

اوضاع سیاسی و اجتماعی

منطقه لفور محل سکونت مردان بزرگی بوده است که سوابق شخصیت‌های مشهور آن در دست تدوین می باشد و در‌آینده معرفی خواهند شد. ازجمله این شخصیت‌ها دانشمند بزرگ معاصر حضرت آیت الله العظمی اسماعیل صالحی مازندرانی از روستای نفت‌چال است. شرح‌حال و وزندگی‌نامه این دانشمند بزرگ و بی بدیل توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی بازنویسی ، تدوین و در ۳۶۵ صفحه و چهار فصل عرضه شده است.

جاذبه‌های مذهبی و گردشگری: در این مبحث جاذبه‌های مذهبی وگرشگری منطقه لفور معرفی می شود.

1-امام زاده گزو 2- امام زاداده سید محمد ال کیا- نفتچال 3- امام زاده ؟؟؟ امام‌کلا 4- دریاچه سد البرز 5- جنگل خربمرد جاذبه‌های مذهبی و گردشگری: در این مبحث جاذبه‌های مذهبی وگرشگری منطقه لفور معرفی می شود.

1-امام زاده گزو 2- امام زاداده سید محمد ال کیا- نفتچال 3- امام زاده امام‌کلا 4- دریاچه سد البرز 5- جنگل خربمرد ناحیه جنگلی لفور:این جنگلها در مرکز دهستان لفور و شار قلت و در مسیر محدوده اطراف سد دارای زمینه بسیار مساعد برای اجرای طرحهای گردشگری هستند. اکنون نیز علیرغم عدم برخورداری از امکانات مناسب اقامتی و پذیرائی، با وجود روستاهای زیبای بورخانی، گشنیان، نفت چال، چاکسر، اسبوکلا، گالش کلا، میرار کلا، غورک رودبار، امامکلا، کالی کلا، مرزیدره و عالم کلا به همراه چشمه سارها، رودها، انهار و مناظر بی نظیر طبیع دیگر، از بدیع ترین چشم اندازها برخوردار است و در تعطیلات سالانه گردشگران بی شماری را به خود جلب می نماید. منطقه جگلی خربمرد با مناظرطبیعی و بکر فوقالعاده آن چشم هر بیننده خیره میکند. سد البرز:سد البرز با ارتفاع 72 متر در دهستان لفور بر روی رودخانه بابل احداث شده است. این سد خاکی که تا یکسال دیگر به بهره‌برداری می‌رسد، در منطقه‌ای واقع شده است که به لحاظ تاریخی اهمیت زیادی دارد.

آداب و رسوم 

نوروز خوانی

نوروز خوانانی معمولا" پانزده روز قبل از فرا رسیدن عید نوروز شروع می شود. در مراسم نوروز‌خوانی نوروز خوانان معمولا" به داخل روستاها می آیند و با خواندن اشعار در مدح امامان ترانه های محلی، طلیعه سال نو را به آنان مژده می دهند. نوروز خوانان چند نفر هستند که یک نفر اشعار را می خواند، یک نفر ساز می زند،نفر دیگر که به آن کوله کش( بارکش ) می گویند به در خانه های مردم می رود و می خواند: بادبهارون اومده / نوروز سلطون اومده/ مژده دهید به دوستان / گل به گلستون اومده. یا اینکه همین مضامین را با عبارات بهار آمد بهار آمد خوش آمد/ علی باذولفقار آمد، خوش آمد/ نوروزتان نوروز دیگر / شما را سال نو باشد مبارک. صاحب خانه نیز با دادن پول، شیرینی ، گردو، تخم مرغ و نخود، و کشمش از آنان پذیرایی می کند.

چهارشنبه سوری

از مراسم به جامانده در ایران زمین، چهارشنبه سوری است که در پایان چهارشنبه هر سال برگزار می شود. صبح روز چهارشنبه آش ترش، درست می کنند. آشی که محتوی ترشی گوجه سبز، و اب از گیل برخی سبزی در آن می ریزند و بعد از آماده شدن بین همسایه ها پخش می کنند و در بعضی از روستاها غروب همان روز می خوانند با ارزوی شادی و خوشی برای خود و خانواده خود از روی آتش می پرند.

نوروز 

هنگام تحویل سال افراد خانواده دور سفره و یا مشابه آن هفت سین که با ظرافت و سلیقه خانم خانه چیده شده می نشینند و در حالیکه پدر خانواده دعای تحویل می خواند منتظر سال نو می شوند. در گذشته که امکانات ارتباطی مانند رادیو و تلویزیون نبود با تیراندازی یا گفتن اذان سال جدید را به همه اعلام می داشتند. بعد از این که سال نو شد کسی ( معمولا بچه‌ها) که به عنوان مادرمه (مارمه) انتخاب شده با مجمعی که در ان قرآن، آیینه، اب ، سبزه و شاخه های سبز جوان قرار دارد وارد خانه می شود چهارگوشه اتاق ها را آب می پاشد قرآن را کنار سفره هفت سین می گذارد و شاخه های تازه سبز شده و دارای شکوفه ( معمولا از درخت گوجه سبز) را به این نیت که سال سرسبز و خوش و خرمی برای خانواده باشد، جلوی در اتاق آویزان یا روی طاقچه اتاق می گذارد. دراین روز مادر خانه، غذای عید، سبزی پلو با مرغ یا گوشت درست می کند. علاوه بر آن بعضی هم غذایی به عنوان خیرات برای اموات می پزند و بین مردم پخش می کنند .

تیرماسیزده شو

جشن تیرگان که در زبان محلی به آن «تیر ماه سیزده شو» گفته می‌شود، همان جشن معروف ایرانیان باستان است که در تاریخ باستانی تبری مصادف با دوازدهم آبان ماهمی‌شود. در رابطه با تاریخچه این جشن نیز روایات مختلفی وجود دارد. برخی پیروزی کاوه بر ضحاک را مبنای جشن «تیر ماه سیزده شو» می‌دانند و برخی از مردم روستاها معتقدند که تیرگان شب تولد حضرت علی ( ع) است. ولي برخي نيز معتقدند كه جشن تیر ماه سیزه شو یکی از کهن ترین جشن ایرانیان و مردم استان مازندران می باشد وارتباطی به تولد حضرت علی ( ع) یا اسلام ندارد. این جشن در تاریخ پیش از اسلام در ایران بزرگ وجود داشته است! (با سپاس از دبير محترمي كه اين تذكر را داده است. - اصغري) تیرماسیزده شو به «لال انه شو» هم معروف است با برپایی آیین‌های ویژه و آماده کردن خوراکی‌های سیزده‌گانه جشن گرفته می‌شود. در گذشته و هنوز در بعضی از روستاها مردم لفور در این شب همه خانواده کنار هم جمع می‌شوند و تا پاسی از شب به خوردن تنقلات و گوش دادن به قصه و افسانه‌های بزرگ‌ترها سپری می شود، در گذشته در غروب روز سیزده جوانان هم با در دست داشتن] چند ترکه‌ای بلند با کیسه‌ای به انتهای آن بسته شده است، همراه کودکان به در خانه‌ها رفته و با سر و صدا و کوبیدن چوب به درخانه‌ها و لال‌بازی و گاهی همراه با خواندن این شعر /لال انه ، لال انه ، آبی قدکدار انه ، پار بورده امسال انه ،از صاحب خانه تقاضای هدیه می‌کنند. ، و صاحبخانه هم اغلب به آنها پول، میوه و شیرینی می‌دهد.در این شب افزون بر خوراک‌هایی که مناسب مهمانی است بنابر رسم هر محل خوراکی‌هایی ویژه‌ای نیز تدارک دیده می‌شود. بعضی هم برای این جشن خوراکی‌هایی تهیه می‌کرنند که به لهجه محلی به آن «خاچی» گوفتند. و عبارت بود از از انواع شیرینی‌ها که در خانه تهیه می‌شود وشیریـنی دستی به نام «پتو بزه نون» و شیریـنی دیگری به نام کماج « گردو و سنجد و شیرینی و میوه و چای را روی کرسی می‌گذارند و افراد خانواده دور آن جمع می‌شوند. . شگون چوب خوردن از لال نیز از دیگر مراسم مخصوص این جشن است. به گونه‌ای که در برخی از شهرها این مراسم به «لال شو» معروف است. در این شب شخصی با لباس مبدل، دستمالی به سر بسته و صورتش را سیاه می کند و مانند لال‌ها با کسی حرف نمی‌زند. این شخص که او را لال، لال مار و لال شیش می‌گویندبا همراهی چند نفر وارد خانه‌های محل می‌شود و با چوب و ترکه‌ای که در دست دارد، ضربه‌ای به ساکنان خانه می‌زند. مازندرانی‌ها آمدن لال را به خانه و کاشانه خود به فال نیک می‌گیرند و باور دارند که «لال»هر کس را بزند تا سال دیگر مریض نمی‌شود. به گفته دکتر روح ‌الامینی در ادبـیات قرن‌های چهارم و پنجم، نمونه‌های زیادی را می‌توان یافت که نشان از بودن تیرماه در فصل خزان دارند. استاد دکتر صادق کیا نیز درباره محاسبه ماه های سال بر پایه گاه‌شماری فرس قدیم در مازندران     ) تبرستان ) می‌نویسد :«اکنون نوروز آنان (مازندرانی‌ها) در نیمه دوم " اونه ماه " (آبان ماه)، و تیرماه آنان در پایـیز است تیرگان را در پایـیز جشن می‌گیرند.

جشن تیرماه سیزه شو، که در کتاب شرح بـیست باب ملا مظفر، از آن به نام نوروز تبری یاد شده، در گذشته در شهرهای سواد کوه، سنگسر، شهمیرزاد، فیروزکوه، دماوند، بهشر، دامغان، ماها، ساری، بابل، آمل، نوشهر، شهسوار و طالقان برگزار می‌شده است و هم‌اکنون نیز در کندلوس و دیگر شهرهای مازندران جشن گرفته می‌شود.

 

قلعه کنگلو

 

مقدمه

در کیلو متر 10 جاده دو آب – ورسک سوادکوه در سمت چپ جاده ای است فرعی که به طول 14 کیلو متر که از خطیر کوه آغاز و به دو راهی روستای چاشم – کنگلو منتهی می شود. قسمت های اولیه جاده آسفالته و بقیه خاکی است. در سمت چپ با عبور از پل سیمانی جدید الاحداث را پر پیچ و خم و صعب العبور روستای کنگلو ( کنگله لی = زنبور ) منشعب    می شود که طول آن 16 کیلو متر است . در فاصله یک کیلومتری جنوب این روستا در ارتفاعی پایین تر ، قلعه کنگلو قرار دارد  که به تعبیر استاد دکتر منوچهر ستوده به دو بازوی گشوده ای می ماند که واردین را به خود می خواند.از دید من چون عقابی است سرخ گون با بال های گسترده که از آشیان خود محافظت می کند.

 

موقعیت قلعه

قلعه با مساحتی حدود 3000 متر بر فراز تپه ای مخروطی و منفرد به صورت شمالی – جنوبی بنا شده است .ارتفاع این تپه در سمت شمال نسبت به دامنه خود با شیب 40 درجه حدود 100 متر و از جنوب با شیب 90 درجه و گاهی با شیب منفی منتهی به دره ای می شود که عمق آن حدود 350 متر است . از ضلع جنوبی قلعه به سبب اشرافی که بر کیلومتر ها چشم انداز خود دارد می توان منطقه را کنترل کرد. این دره راه صغب العبوری به شهمیرزاد سمنان دارد. از این رو می توان پذیرفت که قلعه از موقعیت استراتژیک حساسی برخوردار بوده است. روبروی همین ضلع ، آن سوی دره ، کوه قدمگاه باارتفاعی حدود 1000 متر قد برافراشته که به صورت دیواره ای طبیعی ، منطقه را دربر گرفته است و حراست می کرد. دو سوی دیگر قلعه هم با شیب تند به دامنه های خود منتهی می شود.

 

معماری قلعه

از آنجا که در ملات پوشش بنا و سنگ چین ها از خرده سنگ های املاح دار به رنگ قرمز و سنگ هایی که اکسید آهن دارند همواره با گچ استفاده شده است ، رنگ قلعه به قرمز آجری نزدیک است. کل بنا ازملات گچ و لاشه سنگ های ابعاد نیافته و الوار و تیر های چوبی بنا شده است . نمای ارگ به سمت شمال و راه ورود به آن هم در همین سمت واقع شده است . از قلعه دو بازو برجای مانده است.

 

حصارها

از دیوار شمالی – جنوبی قلعه چیزی باقی نمانده است. اما در سمت شرق دیواری به طول 30/2 متر و به ارتفاع 60 سانتی متر و قطر یک متر از تطاول زمان مسون مانده است. ضلع جنوبی هم به سبب ختم شدن به دره نیازی به دیوار نداشت. بنای ارگ از سمت شمال ک ورودی در پایین و دو پنجره بر روی هم در سطوح بالاتر دارد که کلا ساختمانی دو طبقه را تجسم می کند.

 

برج ها

قطر برج ها در پایین 5 متر و در بالا 4 متر و ارتفاع آنها در حال حاضر 6 متر است. طول دیواره های دو طرف ورودی ارگ منتهی به برج ها هر یک 19 متر و ارتفاع آن هم سطح برج ها یعنی 6 متر و قطر 40/1 متر است. چون     دیواره های طرف ارگ و برج ها در شیب ملایم تپه احداث گردیده اند حالت افتاده آنها در دو سوی ، منظزه بدیعی را پدید آورده است.

 

ملات پوشش بنا

ضخامت ملات کشیده شده بر روی دیواره و برج ها در بعضی از قسمت ها تا حدود 7 سانتی متر هم می رسد ، به نحوی که سطح بیرونی با قی مانده صاف و یک دست است . معمار هر بار توانسته است سطحی به ابعاد حدود 70*50 سانتی متر را بپو شاند . مرز این ملات ها خطوط قابل رویتی را به وجود آورده که از مقاومت اندود کاسته و در نتیجه یکی از موجبات فرو ریختگی پوشش را فراهم ساخته است . سنگینی دو برج تو پر طرفین ارگ به استایی و دفع رانش بنای دیوار ها و ارگ کمک کرده است . از ارتفاع دیوار نیم دایره پیش آمده ورودی ارگ که

 

اتاق های داخل قلعه را بر گرفته ، فعلا حدود 10 متر بر جای مانده است. طول نیم دایره ورودی ،15 متر است.راه ورود به این قلعه دو مدخل به شرح زیر است:

الف) مدخل واقع درنیم دایره پیش آمده بنای ارگ متمایل به سمت چپ:این ورودی دارای قوس چیله تند ( بیضوی ساسانی ) به ارتفاع 2 متر و ارض 1 متر و ضخامت 190 متر است که در انتهای آن براثر فروریختگی بنای فوقانی مسدود شده و راهی به ارگ نمی برد.

 

ب ) مدخل واقع در دیواره سمت راست چسبیده به ارگ:

این ورودی نیز قوس بیضوی ساسانی دارد.پایه سمت چپ آن دیوار ارگ و پایه دیگر ابتدای دیوار سمت راست قلعه است. زیر قوس با استفاده از قالب بندی و به کمک پنجه و دست و با پوشش گچ اندود و صاف شده است . در دو طرف دیوار پایه قوس دو حفره که احتمالا محل قرار گرفتن بازوی چهار چوب در بوده است مشاهده می شود. ارتفاع این ورودی به حیاط قلعه راه یابد.   

 

بنای ارگ

در سمت شرق ورودی (ب) دیوار اصلی ارگ به صورت بیضی ناقص به انضمام پیش آمدگی جلوی ارگ روی هم رفته بیضی کاملی را تشکیل می داد. از این دیوار مدور 25 متری ارگ 12 متر باقی مانده که رو به غرب دارد . از ارتفاع آن در حال حاضر بین 4 تا 7 متر باقی مانده است . بر روی این دیوار به فاصله 30 سانتی متر از ورودی و به ارتفاع 25/2 متر از سطح زمین پنجره ای با طاق تخت و به ارتفاع یک متر و عرض 65 سانتی متر و عمق فعلی 15/2 متر احداث گردیده است. در حال حاضر دو تیر چوبی دیگر به خوبی نمایان است . پوشش دیوار دو طرف پنجره و کف ملات گچ است. در حال حاضر انتهای پنجره به علت ریزش مسدود است .

به فاصله دو متر از این پنجره ، در قسمت پایین دیوار ارگ ، حفره ای تعبیه شده است که مقطع بیرونی آن 25*27 سانتی متر و امتداد آن دیوار ارگ به طرف شرق تا حدود 3 متر مشخص است . این حفره در سنگ پای دیوار ارگ کنده شده و کاربرد آن به طور قطع معلوم نشد. احتمالا نوعی نور گیر یا هوا کش یا مسیر انتقال آب بوده است.

ارگ را به سمت شرق دور می زنیم. بنایی مشاهده می شود که در پلانی بیضی شکل قرار گرفته و از دید جنوب بخشی از بنای دو طبقه آن در حال حاضر بر جای مانده است . ابعاد این بنا از شمال به جنوب 20/11 متر  و از شرق به غرب 10/10 متر است . ضخامت دیوار جنوبی بازمانده ارگ از داخل بنا 50/3 متر و از بیرون ارگ 50/7 متر است .

دو دیوار شمالی – جنوبی به قطر یک متر اتاقی مستطیل شکل را در وسط ارگ و در فضای نیم دایره را در شرق و غرب به عرض 70/2 متر به صورت قرینه تشکیل می دهد . عرض اتاق وسط 15/4 متر است اما طول آن به علت تخریب دیوار جنوبی مشخص نیست  ولی تا دیوار ارگ در جنوب 10/11 متر فاصله دارد.در هر يك از دیواره های عمارت دو طبقه ارگ ، دو قوس چیله به شکل طاق نما از خانواده قوس های ساسانی که یاد آور بنای طاق بستان و طاق کسری است ، ساخته شده است . قوس طاق طبقه اول در حال حاضر به ارتفاع 40/2 متر و دهانه آن 3 متر و عمق آن 45/1 متر است . این طاق نما به دیوار پشت خود متصل نیست و 15 سانتی متر با آن فاصله دارد .آثار دود زدگی در این شکاف به چشم می خورد . در آن از کلاف چوبی استفاده شده بود که در اثر آتش سوزی از میان رفته است .

« زمر شیدی » در کتاب «طاق و قوس در معماری ایران » قوس های بیضوی ساسانی را چنین توصیف نموده است:«قوس های بیضوی ساسانی یا نظایر آن همچون قوس چیله،هلوچین و تخم مرغی،تحول یافته قوس های سهمی می باشند که قدمت طولانی دارند . در قوس سهمی ستونی وجود ندارد و پوشش قوس به حالت رج چینی از اولین رج هم سطح با زمین آغاز می شود و با پیش آمدگی هر رج طول دهنه کاهش می یابد . به علت فرم این قوس مقاومت آن بسیار زیاد است و به ندرت دچار شکستگی و ریزش می شود. قوس های سهمی را می توان قدیمی ترین قوس هایی دانست که در ایران عهد باستان ساخته شده است. در کاوش های «هفت تپه» خوزستان و ارامگاه های ایلامی چغازنبیل و بناهای عهد ساسانی قوس سهمی مشاهده شده است. در معماری شیوه پارتی قوس های سهمی به قوس های بضوی ساسانی تحول یافته است که دارای ستون می باشند ».

تنها قسمت هایی که از ارگ به شکل مسقف باقی مانده طاق های دیوار شمالی است که به شیوه قوس چیله بنا شده اند. ستون قوس قلعه در طبقه دوم در حال حاضر یک متر ارتفاع دارد و شیب قوس از بالای آن به تدریج شروع می شود . فاصله ستون ها با دیوار شمالی – جنوبی 60 سانتی متر است . البته این ستون به پشت

         

 

 دیوار شمالی – جنوبی و فضای نیم دایره ادامه می یابد و در نتیجه پایۀ بسیا محکمی را تشکیل می دهد .

آثار قالب بندی در زیر پوشش گچی قوس به خوبی مشاهده می شود . معمار با اندود گچ نا همواری سطح بيرونى را هموار كرده است . در نماو جلوی قوس يك نوار به پهناى  18 سانتیمتر و عمق 5 سانتى متر به فرم مقعر لبه طاق نما را مزين كرده است .در وسط ديوار پشت طاق نما، پنجره اى تعبيه شده كه كف آن از كف فعلى اتاق يك متر فاصله دارد. عرض و ارتفاع پنجره به ترتيب 55سانتى متر و 2متر است .

اين پنجره نيز در بالا دارای قوس بيضوی است . سقف طاق طبقه اول كه كف اتاق طبقه دوم نيز هست ، حداقل يك متر ضخامت دارد و روى آن به عنوان كف طبقه دوم تسطيح شده بود. نظير همين قوس در طبقه دوم هم ديده مى شود.                 دهانه آن  29ا3متر و ارتفاع أن 3متر است . در دو طرف ستون هاى قوس قسمتى از دو كنده چوبى ابعاد يافته  در اندازه 2*20سانتى متر نمايان است . اين كنده هنوز در مقابل تفييرات جوى و حشرات سالم مانده  است . غلامحسين معماريان در مورد خواص چوب و كاربرد آن در معمارى و سازه هاى طاقى مى نويسد: «چوب به عنوان يک عنصر كمكى در مورد مسايل ايستاى كه احيانأ سازه های طاقى در پيش خواهند  داشت در معماری مورد استفاده قرار گرفته است . از مقاومت كششی چوب در سازه هاى طاقى مثل  قوس طاق و گنبد براى رفع مشكل رانش استفاده شده است و كاربرد آن از زمان ساسانيان معمول بوده است . در كاخ تيسفون اين راه حل به كار رفته و در معمارى اسلامی ايران نيز اين شيوه متداول بوده است . »*

لبه قوس طبقه فوقانی هم مانند طبقه پایین قالب بندی و تزیین شده است . با این تفاوت که امتداد قوس ها از دو طرف کاملا در  راستای دیوارهای پایه خود نیست و  سانتی متر پیش آمدگی دارد . دیوار مقابل بر عکس طبقه پایین به قوس متصل است و اثر قالب بندی برای اندود گچ در زیر قوس به خوبی دیده می شود .

 

 

* نیارش سازه های طا قی  در معماری اسلامی ایران "غلام حسین معماریان " ص 19

 

در سمت راست پایه داخلی طاق ، طاقچه ای با قوس بیضی شکل به تقلید از قوس و طاق بزرگ طبقه دوم تعبیه شده است که سقف آن نسبت به ديواره های پایه خود از هر طرف 5 سانتی متر پیش آمدگی دارد . این تقلید و تشابه برای رعایت هماهنگی اعمال سده است . ارتتفاع و عرض طاقچه 50 سانتی متر و عمق آن 60 سانتی متر است . در کف طاقچه به فاصله 20 سانتیمتری از لبه آن کف چینی پله مانندی به ارتفاع 20سانتی متر ساخته اند . که قسمتهایی از آن تخریب شده است . قرینه این طاقچه در داخل پایه دیگر قوس نیز ایجاد شده بود که متاسفانه از بین رفته ولی قسمتی از اثر و داغ آن بر پایه قابل رویت است .

 

 دیوار مقابل قوس هم پنجره ای دارد که به تقلید از قوس های طبقه دوم نسبت به دیواره های طرفین خود 3 سانتی متر پیش آمدگی دارد . ارتفاع و عمق پنجره هر کدام یک متر و عرض آن 40 سانتی متر  است .این پنجره از کف اتاق 60/1 متر ارتفاع دارد .

و...

حجم عضیم لاشه سنگ هایی که در داخل اتاق ریخته و تقریبا اتاق های طبقه اول را پر کرده است ، و نیز پلان بیضی شکل بنا ، این احتمال را قوت می بخشد که سقف اصلی ارگ گنبدی شکل بوده باشد . نزدیک ترین پلانی که تا حدی قابل مقایسه با قلعه کنگلو است قسمتی از ارگ قلعه دختر فارس است که در زمان ساسانیان احداث شده است .

مطلب دیگر اینکه دیوار شرقی در قسمت اتصال به ارگ با گذشت زمان آسیب دیده و شکاف برداشته است و در این شکاف ها اندودنمای بیرون ارگ به خوبی دیده می شود که ارگ را دور می زند و این احتمال را پیش می آورد که این دیوار برای بار دوم ساخته شده باشد زیرا پفت و بستی با دیوار بنای ارگ ندارد. دیوار طبقه دوم ارگ نیز شکاف برداشته و به سمت بیرون قلعه متمایل شده است و امکان سقوط آن می رود.  

 

سیستم آب رسانی

در سطح قلعه هیچ اثری از احداث حوض یا آب انبار و نیز بازمانده ای از تنبوشه گذاری دیده نمی شود . فقط قسمتی از بدنه ای از ظرف خمره ای در این منکان یافته شد که احیانا نمونه ای از ظروف نگهداری آب می باشد.

 

سفال های قلعه

به علت شیب محوطه قلعه و تخریب سطح سخره ای آن به مرور زمان ، در سطح قلعه سفال زیادی باقی نمانده است و شاید بتوان گفت که از شیب تند به عمق دره ریخته شده باشد.

تنها تعدادی از سفال قرمز رنگ مربوط به بدنه ظرف با تزیینات شانه ای و موجی بدست آمد . روی بدنه این سفال ها نوار های پهنی دیده می شود که با ابزار صیقل و داغ دار و نوعی تزیین نواری قرمز رنگ به وجود آمده است .

دو لبه ظرف سفالين نيز به دست آمد كه يكى از آنها لبه ای ساده و متمایل به داخل دارد و ضخامت لبه پشت ماهى شده ظرف بيشتر از بدنه است . همچنين لبه او از ظرفى ديگر پیدا پیداشد که زاویه 90 درجه به بيرون دارد و انتهاى آن كمى به طرف بالا متمايل است . قدمت تمام پاره سفال ها به دوره اسلامی باز می گردد و ضخامت بيشتر آن ها تا یک سانتیمتر می رسد. ظروف بزرگ تروضخیم تر احتمالا  جهت نگه دارى آذوقه و آب مورد استفاده قرار مى گرفت . بدنه يک خمره نيز به دست آمد که از بيرون تزیینات نامنظم شانه ای دارد و سطح داخلى آن با رسوبات و جرم ناشی از نگه دارى مایعات به رنگ سفيد درآمده است .

در مسير شمالى ورود به قلعه و به فاصله 300متری آن ، تعداد فراوانى تكه هاى سفال ديده مى شود. تعداد زياد پاره سفال های اين محل گواه و نشان از مردمانى است كه زمانى در جوار قلعه ساكن بودند و در مواقع خطر به داخل آن پناه مى بردند.

در ميان پاره سفال هاى قرمز، تكه هاى ظروف لعاب دار نيز به حشم مى خورد. یک تكه لبه متصل به دسته يافت شد كه به رنگ قرمز و فاقد لعاب است و دسته آن به شكل عمودی به ابتدای لبه متصل و لبه ظرف به شكل افقى به بيرون متمايل است .

لبه اى به شكل لبۀ ظروف اشكانى _ ساسانى به رنگ قهوه ای قرمز نيز يافت شد،كه شيارهايى در بالاى لبۀ پهن آن ايجاد شده است . داخل لبه و بيرون ظروف صيقلی شده است .

سفال های لعاب دار با رمينه سفيد و نقوش قهوه ای و سبز به شكل زنجيرى و گياهى نيز به دست آمد. اين ظروف فقط از داخل لعاب داده شده اند. مى توان گفت به اقتضاى كاربرد آن ، هنرمند سفال گر فقط داخل ظروف را لعاب داده است .

پاره سفالى مربوط به پايه ظرف نيز ديده شد كه هم از داخل و هم ار بيرون لعاب سبز رنگ دارد.

قدمت اين پاره سفال ها به قرون دوم تا هفتم هـ ق بر مى گردد. در ميان پاره سفال هاى پراكنده  قطعه اى از لبه ظرفى بسيار اررشمند يافت شد كه ار داخل لعاب كرم رنگ دارد و بر روى آن با خط كوفى كلمه الله  نگاشته شده است . خط بين چهار نوار شيارى باريک محصور و خط و نوارها به رنگ قهوه اى سوخته است. پشت و لبه سفال به پهناى سه سانتىمتر لعاب دارد. لعاب قهوه ای سوخته آن به شكل دايره اى در سر يک خط پهن ترسيم شده است . زير اين نقوش ، نوارى به بهنای يک سانتى متر به رنگ سفيد ديده مى شود. قدمت اين پاره سفال به قرن دوم ( هـ . ق ) باز مى گردد.

 

قدمت قلعه

با توجه به وضعيت معمارى و نئناسایی سفال ها، مى شود احتمال دادكه اين قلعه در دوره ساسانى يا اوايل عهد اسلامى، به تقليد از شيوه معماری دوره ساسانى بنا شده امت . هرحند اثبات اين مطلب نيار به بررسى وكاوش بيشتر دارد.

[ بیست و ششم تیر 1389 ] [ 16:1 ] [ اطلس ایران وجهان ]

 

جاذبه های توریستی شهر رامسر : 

هتل رامسر (هتل ازادي)

هتل رامسر (هتل ازادي) داراي دوساختمان هتل جديدوهتل قديم مي باشد. اين هتل داراي معماري بسيار زيبايي است.مو قعيت جغرافيايي اين هتل که ازجنوب به کوههاي بسيارزيباو از شمال به کازينو  منتهي ميشود,اين هتل را به يکي از زيباترين جا هاي رامسر تبديل کرده است.هتل هاي قديم و جديد داراي  150 اتاق و سوئيت هاي  مجلل مي باشند و داراي  امكانات زيادي نظير سينماي  اختصاصي  و رستورانهاي زيبا و... هستند.اين هتل در مرکز شهر رامسر قراردارد.(رامسر خيابان شهيد رجايي). براي ديدن عكسهاي بزرگتري از اين محل, روي عكس مورد نظر در سمت چپ كليك كنيد.

  روبروي ساختمانهاي هتل رامسر, کازينوي رامسر واقع شده است که داراي معماري زيبا و  هنرمندانه اي است . نخل هاي بسيار بلند که به ترتيب کنار هم قرار دارند و تا سواحل دريا به پيش مي روند, اين مکان را بسيار  زيبا کرده اند (شهرک زيباي شهراسر نيز در اين ناحيه  واقع است .) اين مکان از رامسر يکي از مناطق پر طرفدار محسوب مي شود.  براي  ديدن عكسهاي  بزرگتري از اين محل,  روي عكس مورد نظر در سمت چپ كليك كنيد.


  روستاي اربه كله

روستاي اربه کله يکي از نقاط زيباي رامسر مي باشد وداراي ارتفاع حدودا 500 متر از سطح درياي خزر است.به دليل اين ارتفاع, اراي چشم انداز بسيار زيبايي است. از اين منطقه تمام نقاط کتالم وسادات شهر قابل مشاهده اند و درياي ابي رنگ که در جلو قرار دارد, منظره اي بسيار زيبا را به وجود مي اورد. براي رفتن به اين منطقه از مرکز سادات شهر به طرف خيابان ابگرم حرکت کرده و به سمت بالا به پيش رويد.  براي ديدن عكسهاي بزرگتري از اين محل, روي عكس مورد نظر در سمت چپ كليك كنيد.

مار کوه

مارکوه, کوهي است بسيار زيبا که در محدوده شهر کتالم قرار دارد. در بالاي اين کوه قلعه اي قرار دارد که در زمانهاي قديم , توسط حکام زمان ساخته شده است. در واقع اين کوه  پايگاهي براي  حکمراني حکام بوده  است قلعه مارکوه در حدود 10 قرن قدمت دارد. در بالاي اين کوه  قطعات سفال زيادي ديده ميشود.براي رفتن به اين کوه  پله هايي که تعداد انها در حدود 360 تا ميباشد,ساخته شده است. اين مکان براي تفريح و ورزش بسيار مناسب است. براي رفتن به اين نقطه از کتالم به طرف نياسته حرکت کنيد. براي ديدن عكسهاي بزرگتري از اين محل, روي عكس مورد نظر در سمت چپ كليك كنيد.

جنگل دالخاني :

جنگل دالخاني يکي از زيباترين جنگل هاي منطقه است که داراي درختان انبوه و  چشمه هاي زلال و سرد ميباشد.به علت نحوه استقرار در ختان اين نقطه,اين جنگل يکي از نقاطي است که توريستهاي زيادي را مجذوب خود مي سازد . در مسير رسيدن به اين جنگل  از نقاط زيبايي عبور  خواهيد کرد که زيبايي  انها , دست کمي از زيبايي اين جنگل ندارند. اين جنگل  داراي هوايي  بسيار خنک و  مطبوع است . براي رفتن به اين نقطه در جاده  تنکابن به رامسر وارد جاده هريس شويد و به سمت کو ههاي سر به فلک کشيده  , حدود يک  تا يک ونيم ساعت حرکت کنيد

  ييلاق جواهرده

اين ييلاق حدود 2000   متر از سطح دريا ارتفاع دارد.  ازشهر  رامسر نيز حدود 27  کيلومتر فاصله دارد. هواي  بسيار  مطبوعي دارد   و  همه ساله گردشگران  بسياري  را  مجذوب خود ميکند.  چشمه هاي بسياري در اين ييلاق وجود دارد که ابعلي,  سليمان, سلمل و توکين, ازجمله انها هستند.ابشار زيباي اين نقطه,  انرا به يکي از  پر طرفدارترين ييلاق ها تبديل کرده است. در راه رسيدن به اين ييلاق از پارک جنگلي صفارود  خواهيد گذشت که بسيار زيبا است.  براي رسيدن به  اين ييلاق در  سمت غرب  بازار رامسر وارد خياباني شويد که کارخانه چاي در کنار ان قرار دارد وبه سمت کوهها حرکت کنيدطول تاریخ همواره به لحاظ امنیت برخورداری از شرائط ویژه طبیعی، مأمن و پناهگاه بسیاری از مبارزان و ستم دیگان بوده و از این میان برخی از این گروه ها این منطقه را بطور دائم برای زندگی انتخاب نمودند. در مقاطعی از تاریخ افراد شاخص و بر جسته این طوایف در حركتهای سیاسی، اقتصادی، نظامی و اجتماعی طبرستان نقش مؤثر داشته اند و در دوران مختلف بر مصدر امارت بوده اند. مشهورترین طوایف نا حیه سوداكوه عبارتند از:

باوندیان : كه چند تن از سران این طایفه در سده های قبل از چهره های مشهور سیاسی منطقه بشمار می رفتند. طاهریان : كه برخی از جامعه شناسان این طایفه را بهمراه باوندیان از نسل سامانیان می دانند. قارن وندان : كه وندار هرمز، قارن و مازیار از مشهور ترین افراد این طایفه به شمار می روند. ـ طایفه قدمی: مردم رائو و آرانی ها كه از بومیان اصیل مازندران می باشند. طایفه سرخ : آبادیهای گرا، بایع، خانقاهی، تادی، خواجه، سرخی، لفورك، درزی، كسلیان، پهلوان، گرزین، كاس، گل، اوجی، قراتونی، فخری، روز افزونیه، دیوان، رئیس و دادو، نیز در سواد كوه زندگی می كنند.

جاذبه های اقامتی و ارتباطی :

پل ورسك این پل از شاهكارهای معماری دنیا به شمار می رود و در جانب شرقی ارتفاعات مشرف به آبادی ورسك ساخته شده و راه آهن سراسری تهران به شمال كشور را بهم متصل می كند. پل ورسك در اوایل قرن چهاردهم هجری شمسی ساخته شد و در زمان جنگ جهانی دوم در 55 سال قبل به پل پیروزی معروف گشت. این بنا علاوه بر اهمیت استراتژیك در صنعت حمل و نقل كشور، از جاذبه های سیاحتی مهم مازندران نیز بشمار می رود. در ساختمان بیشتر از فلز استفاده شده است.

پلهای دیگر راه آهن سوادكوه با سنگ و ملاط سیمان ساخته شده اند كه هریك دارای زیبائیهای حیرت انگیزی هستند، از جمله مهمترین آنها می توان به پلهای زیر اشاره كرد:

پل راه آهن شورآب پل راه آهن اوریم پل راه آهن شیرگاه

علاوه بر پل ها، باید تونل های راه آهن را بویژه در ناحیه ورسك، در اعداد جاذبه های ارتباطی مازندران برشمرد. یكی از این تونل ها در منطقه گدوك با 2700 متر طول از جاذبه های مهم ارتباطی منطقه به شمار می رود.

راه آهن : 90 كیلومتر از كل مسیر راه آهن سراسری از شهرستان سوادكوه عبور می كند. وجود جنگلهای زیبای دامنه البرز در شمال این منطقه بهمراه مناظر طبیعی فراوان، این مسیر ارتباطی را به یكی از جاذبه های گردشگران این شهرستان بدل نموده است.

جاده شوسه سوادكوه:این جاده یكی از محورهای سه گانه ارتباطی استان مازندران به نواحی مركزی یران می باشد كه علاوه بر ایفای نقش بسیار مهم درصنعت حمل و نقل كشور، بدلیل وجود مناظر طبیعی بیشمار اعم از جنگل، رودخانه، كوهستان، شالیزار، مزارع زیبا در مسیر، آبادیهای مختلف، زیارتگاه و یكی از زیباترین جاده های ایران به شمار می رود. عبور رودخانه تلار و نیز راه آهن سراسری با پلها و تونل های زیبا و تاریخی در موازات آن، بر زیبائیهای این جاده افزوده است.

جاده آلاشت : این جاده زیبا از دوراهی آزادمهر در 5 كیلومتری جنوب شهر زیرآب از جاده سراسری سوادكوه جدا شده و پس از عبور از مناطق بسیار زیبا، با چشم اندازهای جنگلی در ارتفاعات مشرف بر دره زیرآب، تونلهای معادن ذغال سنگ البرز مركزی رودخانه، پیچ و خم های فراوان و روستاهای پر جمعیت لله بند، موج خیل، كارمزد و لیند به شهر ییلاقی آلاشت منتهی می گردد. جاده آلاشت از جاذبه های شهرستان سوادكوه بشمار می رود و در فصل تابستان گردشگران بسیاری را بخود جذب می كند. این جاده از ابتدا تا انتها، 35 كیلومتر طول دارد.

جاده خطیر كوه : از خط القعر رودخانه خطیر كوه و در موازات آن می گذرد و به استان سمنان راه پیدا می كند. علاوه بر برخورداری از مناظر بكر طبیعی به لحاظ ارتباط یافتن با قلعه تاریخی لنگ لو از جاذب های گردشگری شهرستان سوادكوه به شمار می آید.

جاده لفور:این جاده از شهر شیرگاه آغاز می شود و علاوه بر ارتباط 18 روستای دهستان لفور به شرق شهرستان بابل نیز راه می یابد. وجود مناظر بكر طبیعی و جنگلی بهمراه سد البرز این منطقه را به مكان ویژه ای تبدیل نموده است .

جاده پل سفید ـ محمود آباد : این جاده پس از عبور از روستاهای ناحیه خانقاپی و مناطق جنگلی به بخش دو دانگه شهرستان ساری راه می یابد و در فصل تابستان از اطراق گاههای معروف مسافرین به حساب می آید. علاوه بر آن به لحاظ حمل فرآورده های جنگلی، صنایع تبدیلی شركت چوب فریم و معدن فلورین، دارای اهمیت تجاری و صنعتی نیز می باشد.

جاده كسلیان : این جاده به طول 30 كیلومتر از زیرآب آغاز و به روستای لاجیم منتهی می شود. و به دلیل عبور از میان اراضی و جنگلی دارای گردشگاههای و چشم اندازهای طبیعی بسیا زیبائی است. در فصول بهار و تابستان گردشگران بسیاری این منطقه زیبا را جهت گذران اوقات فراغت انتخاب می كنند

جاذبه های فرهنگی :

  • موسیقی

اصیل وسنتی در سوادكوه نیز مانند دیگر نقاط مازندران در گذشته از رونق فراوانی برخوردار بوده و اكنون نیز بندرت در گوشه و كنار این سرزمین پهناور مورد استفاده قرار گرفته و علاقمندان بیشماری را بخود جذب می كند. ساز سنتی و اصلی در موسیقی این ناحیه نوع خاصی از نی بنام لله وا می باشد و هر ملودی آن مضراب ویژه ای دارد. این ساز از دیر باز تا زمان حاضر بیشتر توسط چوپانان نواخته می شود قطعاتی مانند كیجا كرچال، مش حال، دنباله مش حال،عامی دتر جان، كمر سری و كوك داری با لله وا نواخته می شود. هر یك از این ملودی ها از احساسات پاك و شگرف بومیان بیقرار در دل طبیعت زیبای منطقه حكایت دارد. برای مثال ملودی مش حال هنگامی نواخته می شود كه چوپان گوسفندان را در هوای برفی، به چرا می برد و بر ا ثر صدا و آوای برخاسته از لله وا، گوسفندان برف را با پا كنار زده و علفها را پیدا می كنند و به چرا می پردازند. هنگام بازگشت گله نیز ملودی دنباله مش حال نواخته می شود.

امیری خوانی نیز در سوادكوه رایج بوده و طرفداران زیادی دارد. هنگامی كه آواز خوانی شعر امیر پازواری شاعر سرگشته و عاشق دوران صفویه را در مایه امیری می خواند طنین آواز و مفاهیم شعرش، همگان را به مهمانی دشت های گسترده، مراتع سرسبز و كوههای سر به فلك كشیده می برد. حتی صدای نی چوپانان در شبان گاهان نیز جان مایه ای از شعر امیر دارد كه خود از طبیعت بی نظیر مازندران الهام گرفته و هنگام غم و اندوه نیز شعر امیر و صدای خواننده امیری خوان داروی زخم دل های بومیان است. در سوادكوه هم مانند دیگر نقاط مازندران، چوپانان و هنرمندان شعرهای زیبای امیر پازواری را به گونه ای اصیل و شیدا می خوانند. امیر پازواری از اهالی ناحیه پازوار در حاشیه شمالی شهر بابل بود.

در شادیها هم بهمراه سبك های یاد شده، خواندن به سبك شواش (شادباش) كله ونگ (آواز باشعر) و كتولی محلی می باشد.

جنگلهای سواد کوه :

بخش وسیعی از شهرستان سوادكوه دارای جنگلی متراكم و متنوع با درختهائی نظیر راش، افرا، توسكا، ملج و نوع كمیاب درخت سردار یا سرخدار می باشد.

جنگلهای بكر در مناطقی كه میان بومیان و اهالی پرتاس خوانده می شوند دارای مسیبرهای دشوار بوده ولی به لحاظ قرار گرفتن در ارتفاعی خاص، همواره در پوششی از مه قرار داشته و مناظر بدیعی را پدید می آورند. در میان این نو ع از جنگلها نیز دره های زیبا، بهمراه نهرها، آبشارها و چشمه سارهای متعدد، خودنمائی می كند.

وجود درخت ها و درختچه های منحصر بفردی مانند سف، تل، تلكا، زرشك، الاش و لازه بهمراه گیاهان میوه دار وحشی مثل ازگل، ولیك، زال زالك، گالش انگور، سولس و ته دونه، بر جذابیت نواحی جنگلی سوادكوه افزوده است.

برخی از نقاط جنگلی این شهرستان كه برای برنامه ریزی در بخش گردشگری مناسب است عبارتند از:

  • ناحیه جنگلی لفور

این جنگلها در مركز دهستان لفور و شارقلت و در مسیر و محدوده اطراف سد دارای زمینه بسیار مساعد برای اجرای طرحهای توریستی هستند. اكنون نیز علیرغم عدم برخورداری از امكانات مناسب اقامتی و پذیرائی، با وجود روستاهای زیبای بورخانی، گشنیان، نفت چال، چاكسر، اسبو كلا، گالش كلا، میرار كلا، غوزك رودبار، اماكلا، كالی كلا، مرزی دره و عالم كلا و به همراه چشمه سارها، رودها، انهار و مناظر بی نظیر طبیعی دیگر، از بدیع ترین چشم اندازها برخوردار است و در تعطیلات سالانه گردشگران بیشماری را بخود جذب می نماید.

  • جنگل اسلام آباد

این منطقه نیز در 6 كیلومتری شرق شهر شیرگاه و در مجاورت سد سنبل رود قرار گرفته و سمت از جنوب غربی سد مذكور آغاز و در جنوب روستای كلیج خیل و در شرجی كلا به منطقه زیولا و جنگل كتو دره ختم می گردد. این ناحیه علاوه بر پوشش مناسب گیاهی و دارا بودن مناظر طبیعی متعدد، دارای فضای مناسبی برای ایجاد امكانات جذب گردشگر برای گذران اوقات فراغت می باشد.


  • جنگل اندر كلی

در 5 كیلومتری شرق شهر شیرگاه واقع شده و با برخورداری از اراضی مسطح و یكنواخت در مجاورت رودخانه تا حاشیه شرقی شهر شیرگاه و در امتداد جاده شیرگاه به قائم شهر، در حوالی روستاهای چای باغ، تپه سر، چالی و شورخیل برای احداث پارك جنگلی بسیار مناسب است.


  • جنگل كاشی آباد (جمشید آباد)

این محوطه در انتهای روستای جمشید آباد، 1 كیلومتری غرب جاده زیرآب به شیرگاه و 6 كیلومتری شمال غرب شهر زیرآب واقع شده و برخورداری از یك دره زیبای جنگلی، قرار گرفتن در مجاورت یك آبادی، عبور جاده و راه آهن سراسری از كنار آن، جریان رودخانه بزرگ تلار در وسط این منطقه از ویژگیهای شاخص و بارز آن به شمار می رود عوامل مذكور باعث گردیده كه جنگل كاشی آباد بدون دارا بودن حداقل امكانات تفرجگاهی مانند آب و سرویس های بهداشتی، اكنون نیز مورد استفاده دهها هزار گردشگر و دوستداران طبیعت برای گذران اوقات فراغت بویژه در فصل تابستان از این مكان زیبا، قرار می گیرد.


  • جنگل گروسر

این ناحیه در 18 كیلومتری شمال غرب شهر شیرگاه و در كنار جاده لفور به شیرگاه واقع شده و نام آن نیز به مناسبت وجود یك چشمه آب معدنی گوگردی، گروسر می باشد. این چشمه بهمراه دهها چشمه آب شیرین، آبشارهای كوچك و بزرگ، رودخانه و كوهستان شرائط محیط بسیار جذاب و زیبا را فرا هم آورده كه در حال حاضر نیز هزاران گردشگر بومی و غیر بومی برای گذران تعطیلات از این مكان بهره برداری نمائید. رودخانه معروف بابل رود نیز از كنار آن عبور می كند. بخش كوچكی از این جنگلها در محدوده شرقی دهستان بابل كنار شهرستان بابل قرار گرفته است.


  • جنگل میان كلا آبشار

در حد فاصل بین دو شهر زیرآب و شیرگاه قرار دارد و عبور جاده شوسه تهران، شمال، راه آهن سراسری و رودخانه تلار با ارتفاعات پوشیده از انبوه گیاهان متنوع از ویژگیهای این مكان است.


  • جنگلهای شرق جاده شیرگاه به قائم شهر

در منتهی الیه شمالی شهرستان سوادكوه و در میان روستاهای چای باغ، بشل، برنجستانك و پل شاهپور قرار دارد. وجود راههای دسترسی مناسب، رودخانه و سد انحرافی بر جذابیت های آن افزوده و محیط مساعدی را برای جذب گردشگر فراهم ساخته است.


  • جنگل خی پوست

در 27 كیلومتری شرق شهر زیرآب قرار داشته و در محدوده ای باطول 13 كیلومتر بخاطر وجود گونه های خاصی از درختان شمشاد، بسیار زیبا و مشهور می باشد.


  • جنگل كسلیان

در 30 كیلومتری شمال شرق شهر زیرآب و در دهستان كسلیان واقع گردیده و از كل مسیر دسترسی آن، 14 كیلومتر جاده آسفالته و 16 كیلومتر دیگر شنی می باشد. این منطقه زیبا با دارا بودن دره های زیبای جنگلی و رودهای متعدد دارای چشم اندازهای بی نظیر و دیدنی است. برج تاریخی و معروف لاجیم در منتهی الیه این جنگل قرار دارد.


  • جنگل دهستان شرق و غرب شیرگاه

در مورد وجه تسمیه شهر شیرگاه، عده ای از محققین بر این عقیده اند كه در روزگاران گذشته در این ناحیه مبارزه ای بین یك شیر و یك گاو در گرفت و بعلت كشته شده شیر در این مبارزه این منطقه را شیرگاه نامیدند. نامهای دیگر این منطقه خارخون و بعد از احداث جاده سراسری، خطه بوده است.

واژه شیر در زبان پهلوی گاهی به معنی شهریار بكار رفته و در برخی از متون نیز به عنوان پسوند مكان مورد استفاده قرار گرفته و بهمین دلیل می توان گفت كه شیرگاه در سده های باستانی محل استقرار شهر یاران بوده است. در زبان بومیان قدیم نیز واژه شر بجای واژه سفید استفاده می شد و شیردار یا شردار نام درختی از تیره افرا بوده و شاید به دلیل فراوانی این نوع درخت در جنگلهای اطراف این ناحیه، را شیردارگاه می خواندند كه به مرور زمان به شیرگاه بدل گردیده است. در بسیاری از نقاط مازندران مانند توسكا چال، انار جاری و كنس خابن، این نوع نامگذاری رایج بوده است.

جنگلهای این نواحی در 4 كیلومتری شهر شیرگاه و در مجاورت روستاهای كلیج خیل، آهنگر كلا، كتی لته، فرامرز كلا، بورخیل و ایواك و مانند دیگر نواحی جنگلها دارای زیبائیهای طبیعی بكر و زمینه مساعد برای اجرای طرحهای مختلف و متنو ع توریستی است.


  • جنگل جوارم

محوطه پهناور جوارم در مسیر اصلی تهران به شمال كشور، در مقابل روستای جوارم و 8 كیلومتری شمال شهر زیرآب واقع شده و در میان جاذبه های طبیعی شهرستان سوادكوه، از آماده ترین اماكن برای احداث پارك جنگلی و اجرای طرحهای گوناگون از جمله احداث استراحتگاه برای زائرین حرم امام هشتم شیعیان به شمار می رود.

30 الی 40 هكتار از آن توسط سازمان جنگلها و مراتع كشور جهت اجرای طرحهای مذكور واگذار گردیده و پروژه آن نیز در موافقت نامه طرح ملی آماده سازی، و بهسازی قطب های سیاحتی ایران منظور شده است. در حال حاضر جنگل جوارم از آب آشامیدنی برخوردار بوده كه این امر بهمراه فضای بسیار زیبای آن با دهها جاذبه طبیعی و جاده و راه آهن سراسری، عوامل بتیوته هزاران گردشگر را در طول سال فراهم آورده است.

نقاط زیبا و جنگلهای دیگر شهرستان سوادكوه عبارتند از:

جنگل كارمزد و كارسنگ در 30 كیلومتری جنوب شرقی پل سفید كه علاوه بر جنگلهای طبیعی، رودخانه دره های سرسبز، دارای جنگل مصنوعی بسیار زیبائی است.

جنگل سرخ كلا در 5 كیلومتری شرق زیرآب و جاده اصلی تهران به شمال با جنگل طبیعی و مصنوعی.

جنگل پرو در 15 كیلومتری غرب شهر پل سفید در مجاورت روستاهای سیمت و طالع در دهستان راستوپی و روستاهای ثیلم، پالند و اوات در دهستان ولوپی با درختان كهنسال.

جنگل چم چم در 5 كیلومتری شمال شهر پل سفید كه دارای امتیازاتی مانند عبور جاده اصلی از كنار آن بهمراه رودخانه و آبشار می باشد.

جنگل خانقاپی در 25 كیلومتری شهر پل سفید و در منتهی الیه نواحی جنگلی كه كوه سرخل به آن مشرف بوده و در جهت شرق و شمال شرق به جنگلهای كله و اساس مرتبط است.

جنگل پل پا در 20 كیلومتری شهر پل سفیدكه مراتع سرسبز در ارتفاعات و بوته زارهای دامنه شرقی آن بهمراه جنگل بلوط، ون و راش بر زیبائی آنها افزوده آن را به سه قسمت مجزا تقسیم نموده است. این محوطه از شمال و جنوب به روستاهای كمر پشت و شورك چال محدود می گردد.

جنگل كنیج كلا در 5 كیلومتری جنوب شهر زیرآب قرار گرفته و روستای كنیج در جهت غرب، شمال و جنوب بوسیله این جنگلهای زیبا با درختان بلندو كهنسال محصور گردیده است. روستاهای كلاریجان، كردآباد و كری كلا در مجاورت این منطقه واقع شده اند.

جنگل سرخ آباد در محلی بنام باغ سرخ آباد، در 20 كیلومتری جنوب شهر پل سفید و در دامنه های ارتفاعات ارفع كوه واقع شده و روستاهای وسیه سر، سنگ سرك و مالی دره در اطراف آن قرار دارند. این مكان علاوه برای چشم اندازهای بدیع جنگلی، دارای مراتع سرسبز و آب و هوای بسیار مطبوع در فصل تابستان می باشد.

جنگل ورسك به طرف عباس آباد در 25 كیلومتری جنوب شهر پل سفید با پوشش گیاهی راش، بلوط و مراتع زیبا و آب گوارای چشمه گت او كه از ویژگیهای این مكان می باشد.

جنگل ورسك به طرف روستای مار بمرد گرجی خیل در 25 كیلومتری جنوب شهر پل سفید كه علاوه بر زیبائی های جنگلی، بدلیل آب و هوا و عبور رودخانه از میان آن، همواره محل اتراق مسافران و گردشگران می باشد.

پارك جنگلی آزاد مهر در 7 كیلومتری شمال شهر زیرآب

شهرستان سوادكوه یكی از شهرستانهای پانزده گانه استان مازندران است كه در البرز مركزی و در مجاورت استان سمنان قرار گرفته و شهر پل سفید مركز آن با شهر ساری مركز استان مازندران 70 كیلومتر فاصله دارد.

سوادكوه از سمت شمال به شهرستان قائمشهر و از سمت جنوب به شهرستان فیروزكوه و استان تهران واز سمت غرب به شهرستان بابل و از سمت شرق به شهرستان ساری و ارتفاعات دودانگه ونواحي كوهستاني قديم ساري دهستان چاشم دراستان سمنان محدود است. بر اساس آخرین سرشماری عمومی كشور جمعیت آن68286 نفر بوده و مساحت آن به 2078 كیلومتر مربع می رسد. این شهرستان با ترا كم نسبی جمعیت 9/32 نفر در هر كیلومتر مربع مساحت، دارای پائین ترین میانگین در سطح شهرستانهای استان مازندران است.

طبق جدیدترین تقسیمات كشوری سوادکوه از دو بخش بنامهای مركزی وشیرگاه، چهار شهر بنامهای پل سفید،زیرآب، شیرگاه وآلاشت . شش دهستان بنامهای سرخ كلا با 20 آبادی، راستوپی با 69 آبادی، ولوپی با 52 آبادی، كسلیان با 17 آبادی، شرق و غرب شیرگاه با 31 آبادی و دهستان لفور با 29 آبادی تشکیل شده است.

وجه تسمیه و تاریخچه : 

سوادكوه در دوران مختلف تاریخ، محدوده ثابتی نداشته و همواره حدود و مرز آن در اثرعوامل طبیعی، اقتصادی و سیاسی تغییر یافته است.کشفیات باستان شناسی بهمراه اسناد و مكتوبات تاریخی حاكی از آن است كه سوادكوه از نواحی كهن طبرستان وایران بوده و انسجام بافت اجتماعی و فرهنگی آن در دوران اساطیری ایران ریشه دارد. این ناحیه همواره در تعیین مسیر تاریخ طبرستان حضور مؤثر داشته و مورد توجه حكام دولت مركزی بوده است. مورخینی مانند ابن اسفندیار تا قبل از قرن دهم هجری قمری آنرا جزئی از طبرستان در ایالت فرشوادگر ذكر كرده اند كه از شرق تا جرجان، از غرب تا دیارآذربایجان، از جنوب تا نواحی ری،قومس و دامغان وسعت داشت.

ایالت فرشوادگر كه در آثار مورخینی نظیر استرابون یونانی، ابن اسفندیار،میر ظهیرالدین مرعشی و كتاب اوستا از آن یاد شده تركیبی از واژه های تبری فرش به معنی دشت و جلگه، واد به معنی كوه و گر به معنی دریا ذكر شده است. در برخی دیگر از منابع تاریخی مانند التدوین آمده كه نام قدیم سوادكوه پتشخوارگر و پتشخرگر بوده و فرمانروایان و امرای بسیاری از این منطقه برخاسته و وقایع تاریخی مهمی نظیر ورود و سكونت فریدون پادشاه پیشدادی، پیكاررستم پهلوان مشهورشاهنامه فردوسی با دیوان مازندران و عبوراسكندر مقدونی در جنگ باداریوش سوم پادشاه ایران آخرین پادشاه هخامنشی در این ناحیه روی داده است.


در روایات شاهنامه فردوسی و اوستا، كتاب دینی پیروان آئین زرتشت آمده است كه سوادكوه در گذشته محل زندگی انسانهای متمدنی بوده كه آئین دیوسنائی داشته واژهائی نظیر دیوا، دی، دوآزرك و دا كه اكنون نیز در زبان بومیان این نواحی رایج می باشد، از آن روزگاران به یادگار مانده است. نشانه هائی نیز از آئین میترائیسم ومهر پرستی در قرون اولیه میلادی و اواسط حكومت پادشاهان ساسانی، در این ناحیه وجود داشت. در زمان یزگرد سوم آخرین پادشاه ساسانی ایران، حكومت سرزمین سوادكوه به ولاش واگذار و لقب فرشواد جر شاه به او اعطا گردید.

ساكنین این ناحیه بدلیل وضعیت طبیعی منطقه در بدو ورود سپاهیان عربها به ایران، سالیان متمادی با آنها و عوامل خلفای اموی مبارزه كرده و حتی تاقرن چهارم هجری بزبان پهلوی سخن می گفته و باخط پهلوی كتابت می كرده اند. كتیبه ای نیز به خط پهلوی ساسانی در بنای باستانی برج لاجیم بر جای مانده مربوط به قرن پنجم هجری قمری است. سرانجام اهالی منطقه با اختیار و تسلط كامل دین جدید را پذیرفته و به اسلام علوی روی آوردند. عده ای از مورخین بهمین دلیل سوادكوه را كوه سیاه معنی كرده و بر این عقیده اند كه [[اعراب[[ در طی سالها مبارزه با مردم این ناحیه شكست خورده و بدلیل هراس ناشی از هیبت كوههای مرتفع وصعب العبور كه از انبوه درختان بلند و كهنسال پوشیده بوده نام سوادكوه یا كوه سیاه را بر این سزمین نهادند.

در عهد خلافت مأمون خلیفه عباسی،اسپهبد مازیار به جر شاه یا پادشاه كوهستان ملقب گردید. این كوه بخشی از كوههای آپارسن قدیم بود كه در كتاب اوستا او پامیری یسنا خوانده می شد و اكنون نیز همین نام در سوادكوه وجود دارد.

در برخی از اسناد و مكتوبات تاریخی بجای مانده از جمله كتاب التدوین، سوادكوه را همان ناحیه مشهور فرشوادگر دانسته اند كه در آثار مورخین مختلف در طی دوران تاریخی فرشوادگر، پرشخوارگر، پتشخوارگر، پرخواتروس، فرشوادجر، پذشخوارگر نیز خوانده شده است.

درهمین كتاب ذكر شده كه تا زمانحكومت فریدون، ششمین پادشاه پیشدادی ایران، سوادكوه جزء اقطار مازندران در حوزه فرشوادگر بوده و فریدون در ناحیه شیلاب یاتیلاب سوادكوه بزرگ شده است. در كتاب اوستا نیز آمده كه فرشوادگر در جنوب دریای فرا فكرت قرار دارد و تخت گاه دیوان مازنی است.

در تحولات اجتماعی و تاریخی بعد از قرن پنجم تا اواخرقرن سیزدهم هجری قمری نیز همواره نام سوادكوه بعنوان منطقه ای امن و محفوظ مطرح بوده است. بهمین دلیل باید اذعان داشت كه بافت فرهنگی، اجتماعی و تمدن غنی و باستانی این منطقه به سنت دیگر مناطق كشور در طی فراز و نشیبهای تاریخ دچارآسیب كمتری شده است.

نام این منطقه از واژههند و ایرانی سو، زئو، دئو، گرفته شده كه معادل واژه فارسی روشنائی است. واژه های شبیه آنها نیز كماكان در گویش و نام اماكن مختلف وجود دارد. واژه سات نیز در اغلب نقاط مازندران بجای واژه صاف و روشن بكار می رود. در سوادكوه نیز در نام روستای سات روآر، مرتع سوته، رودخانه ذبیر و در زیرآبو سئو رویا آب روشن، فرمانهای مختلف این واژه باستانی دیده می شود.

درحال حاضر نیز اهالی منطقه كوههای صاف و عاری از درخت را ساكو می خوانند كه مخفف كلمه سات كوه یا كوه صاف می باشد.

عده ای نیز بر این عقیده اند كه نام سوادكوه از كوه, سوات گرفته شده كه در جنوب شرقیروستای چرات در دهستان ولوچی واقع شده و در ارتفاعات آن آثاری از تمدن قدیم مشاهده می شود كه احتمالا بدلیل استقرار حاكمان قدیم سوادكوه بر جای مانده است.

با توجه به اینكه واژه سات با دگرگونی واژه سئو یا دئو پدید آمده و به معنی صاف روشن در جملات بكار می رود بهتر آن است كه نام سوادكوه را بر گرفته از واژه سات كوه یا كوه صاف و بدون درخت بدانیم. در حال حاضر نیز واژه های سات روآر به معنی آب زلال و روشن، سئو دركا به معنی زلال و صاف، ذیب لا به معنی روشن و درگویش بومیان منطقه بكار می رود.

عده ای ازمحققین نیز معقدند كه نام سوادكوه با تغییر واژه كهن فرشوادگر به فرشواد كوه سپس تبدیل آن به سوادكوه پدید امده است.

در بر خی از اسناد و كتب تاریخی اسامی دیگری مانندقارن كوه، شروین كوه، جبال شروین و كولاچی نیز برای این نا حیه بكار رفته است. میرظهیرالدین مرعشی نیز در میان وقایع تاریخی قرن هشتم هجری قمری آن راگلابی نامیده كه علت آن معلوم نیست

اقلیم :

شهرستان سوادكوه در یك دره وسیع طولانی ودر دامنه های شمالی رشته كوههای البرز مركزی واقع شده است. حوزه كلی این ناحیه از منتهی الیه جلگه های جنوبی، و 30 كیلومتری دریای خزر آغاز ده و با شیب بسیارتند به سوی جنوب كشیده می شود. پوشش ارتفاعات تا بلندی 2000 متری سرسبز و جنگلی و از آن به بعد مرتعی، خشك با آب و هوای سردسیری می باشد.

جهت شرقی و غربی این ارتفاعات به موازات سواحل دریای خزر مانع و سد بزرگ برای تبادل جریان های جوی بین این دریا و فلات مركزی یاران بوده و جریانهای غربی به همراه ابرهای باران آوركه از غرب اروپا به ایران می رسند در كنار دیواره های ستببر و غول پیكر این كوهستان محبوس شده و باعث ریزش برف و باران فراوان و سودمند می شوند. واحد مركزی این رشته كوهها در سوادكوه قرار دارد. ارتفاعات و تپه ماهورهائی كه از جنوب به شمال كشیده شده اند به سرعت بلندی خود را از دست می دهند و به جلگه مازندران و بر حاشیه جنوبی شهرستان قائم شهر منتهی می شوند. آبادیهای فراوانی نیز در دل این ارتفاعات قرار داشته و در سطح شهرستان سوادپراكنده اند.

دهستان راستوپی از مجموعه كوههائی تشكیل شده كه بلندترین نقطه آن بنام قله اتابك، 3271 متر از سط ح دریا ارتفاع دارد. حوزه ارتفاعات و دره های شلفین نیز منطقه ولوپی را تشكیل می دهند كه ارتفاع آنها از جنوب به شمال و متمایل به شرق كاسته شده و بلندترین نقطه این ناحیه نیز 3500 متر از سطح دریا ارتفاع دارد. شهر آلاشت در ارتفاع 1800 متری شیب شرقی این ناحیه واقع شده است.

دره ها و ارتفاعات وسو یا امامزاده حسن با بلندی 2865 متر و امتداد غربی، شرقی، منطقه لفور را در غرب شهرستان سوادكوه پدید آورده اند كه دارای جنگلهای انبوه و بسیار زیبائی می باشد. منطقه كسلیان در دامنه های غربی دره اصلی سوادكوه و شرق این شهرستان دارای وضعیت مشابه دهستان لفور می باشد.

اختلاف ارتفاع زیاد در فواصل اندك و بالا بودن میانگین شیب زمین سبب شده است كه آب و هوا و پوشش گیاهی سوادكوه بشكل بسیار متنوع و متفاوتی جلوه گر شود.

بارش در ارتفاعات این شهرستان بصورت برف در نواحی كم ارتفاع شمالی بصورت باران می باشد.

نواحی قشلاقی ان در ارتفاع 200 الی 750 متر و ارتفاع بالا از 1700 متری تا نواحی ییلاقی و مراتع، كاملا متمایز از یكدیگرند. مراتع این ناحیه از بهترین و غنی ترین انواع در سطح كشور بشمار می روند.

جاذبه های تاریخی :

كارگران و مستخدمین راه آهن دولت ایران. دوآب. 28 دیماه 1311. یادگار ابدی به كارگران صدیق از طرف لونچر.


كلیسای سوادكوه

این كلیسای كوچك با پلان مستطیل شكل در جانب شرقی جاده سوادكوه، در 90 كیلومتری جنوب قائم شهر، در محل سرخ آباد قرار دارد. این معبد در اوایل دوران پهلوی برای انجام مراسم مذهبی كاركنان راه آهن ساخته شد و در حال حاضر در شرف ویرانه كامل قرار دارد. تاریخ

قلعه گردن اوریم كه یكی از مرتفع ترین قله های سوادكوه می باشد.

قلعه اساس در پشت روستای ازون ده در اطراف شهر پل سفید كه این مكان نیز از لحاظ جغرافیائی دارای ارتفاع زیادی است.

قلعه پرستوك در مجاورت روستای سرخ كلا در حاشیه شمالی شهر زیرآب بنا گردیده بود. مصالح اصلی آن سنگ با ملاط ساروج بوده و در بالای قلعه در میان یك حوض چاهی عمیق مشاهده می شود.

با تحقیق در پلان آن مشخص شده كه بنا بر روی چهار نیل پایه قوی قرار داشته و دارای دو دروازه و چهار برج نگهبانی بوده است. در 50 متری آن قلعه ای دیگر معروف به قلعه وزیری قرار دارد.

قلعه خاجمه كوه كه در مقابل قلعه پرستوك قرار داشته و كوچكتر از آن است پلان دارای شكل مدور با یك دروازه می باشد. در فاصله 10 متری بیرون دیوار چاهی قرار داشته كه آب قلعه را تأمین می كرد. بدلیل وضعیت منطقه این احتمال وجود دارد كه سنگهای این بنا از فاصله 15 كیلومتری با دست به دست كردن توسط سربازان و كارگران بر پای كار رسیده است.

برج كوچك منطقه سوادكوه كه در یكی از ییلاقات شهر زیرآب است و با سنگ و ملاط ساروج ساخته شده است.


قلعه عباس آباد پل معروف ورسك در منطقه عباس آباد قرار دارد. كوهی متصل به پایه جنوبی پل واقع شده كه بر روی آن یك محوطه شیب دار دیده می شود. در این مكان آثار از ویرانه های یك قلعه قدیمی مشاهده می شود كه در مصالح عمده آن سنگ، گچ، آجر و ساروج بوده و محققین در سده های قبل وجود آثاری از بارو، حصار، اتاق های متعدد و پایه های برج را ثبت كرده اند.


مكتوبات تاریخی حاكی از آن است كه قلاع بیشماری در منطقه كوهستانی سوادكوه وجود داشته كه بیشتر آنها از بین رفته اند. در حال حاضر در برخی از نقاط این ناحیه آثاری از این قلعه بر جای مانده كه مهمترین آنها عبارتند از:

قلعه قدیمی در اراضی جنگلی قفلك در كنار رودخانه كسلیان، در شرق شهر شیرگاه و در جانب غربی جنگل كند بن یار علی بیك. برای رسیدن به این محل باید از شیرگاه به جنگل قلك و حسن بور زیرآب و شاه كوه عبور كرد. اكنون نیز این مكان مملو از آجرهای قدیمی، سفاهای رنگارنگ است. بیشتر آجرها با ابعاد بزرگ و مربوط به دوران ساسانی می باشد.

آثار قلعه و برج ویرانه با پی بنای بسیار زیبا در كنا غار اسپهبد خورشید.

قلعه گردن در عباس آبد راستوپی

آثار یك قلعه باستانی در جانب راست آخرین تونل به طرف فیروزكوه در مجاورت راه آهن دوگل كه با آجر، گچ و ساروج نباشده باشد.

ویرانه یك قلعه در راه گدوك به ورسك قبل از اولین تونل در جانب شرقی جاده اصلی.

آثار تاریخی دیگر شهرستان سوادكوه عبارتند از :

حمام قدیمی روستای اسبوكلا، در 20 كیلومتری شهر شیرگاه.

حمام قدیمی روستای فرامرز كلا، در 10 كیلومتری شهر شیرگاه.

مسجد شهر آلاشت

مسجد جامع شهر زیرآب كه سقف چوبی آن با كنده كاریهائی زیبائی از دعای صد بند (جوشن كبیر) با ظرافت و خطی خوش و بلوكه های چوبی منظم، از شاهكارهای هنری به شمار می رود.

تكیه روستای بایع كلا در 10 كیلومتری شهر پل سفید با یك علم جالب توجه كه اهالی بر این عقیده اند كه از عالم غیب به این مكان امده است.

برج تاریخی لمرز با قدمت فراوان در 8 كیلومتری شهر پل سفید.

تپه چكوت در اراضی جنگل روستای سرآب گردان شهر شیرگاه، در اطراف این محوطه باستانی گنگ ها و یا لوله های سفالین به طول 30سانتی متر كشف شده و معروف است كه در روزگاران قدیم شیر گاو و گوسفند را پس از دوشیدن با این لوله های سفالی به محل شاه زیارت هدایت می كردند.

محوطه باستانی هفت كولی در اراضی جنگلی روستای چالی شهر شیرگاه با سفالها و آجرهائی كه بیانگر آبادی و رونق این ناحیه در سده های قبل می باشد.

حمام و عمارت علی محمد خان در روستای برنت در 30 كیلومتری شهر پل سفید.

تپه باستانی كتی لته در شیرگاه

بقایای راه قدیمی در گدوك و 40 كیلومتری پل سفید به طرف جنوب كه باقیمانده جاده عباسی قدیم است كه از اصفهان تا فرج آباد و استراحتگاه شاه عباس اول در سواحل دریای خزر ادامه می یافت. این راه در سال 1051 و یا 1031 هجری قمری با طراحی یك مهندس هلندی و زمان صدارت سارو تقی ساخته شد.

اقتصاد و فرهنگ :

در گذشته ای نه چندان دورمراتع غنی این منطقه منبع درآمد ساكنین آن بود. مردم این ناحیه اكنون نیز به علت شرائط مناسب اقلیمی به كار دامپروری و پرورش انواع دام اشتغال دارند. تا قبل از ملی شدن مراتع و اصلاحات ارضی سواد كوه جزء یكی از مهمترین تأمین كننده مواد لبنی و گوشتی بازار تهران و مازندران به شمار می رفت.

در حال حاضر نیز سوادكوه به عنوان یك از قطبهای دامپروری استان مازندران مطرح بوده و یكی از بهترین نژاد گوسفند زل در این ناحیه پرورش یافته و نگهداری می شوند.

بعلت كوهستانی بودن منطقه كشاورزی در این شهرستان از رونق چندانی برخوردار نیست و در نواحی جنوبی آن كشت گندم، جو و ارزان در گذشته مرسوم بود. كشت و كار در نواحی جلگه ای شمال آن و در حومه شهر شیرگاه دارای رونق بیشتری است و برنج كاری قسمت اصلی تأمین معاش و گردش امورات اقتصادی آن بشمار می رود. در اوایل قرن چهاردهم سنتی با كشف منابع عظیم زغال سنگ، در این ناحیه، البرز مركزی، بسیاری از بومیان این منطقه در این بخش مشغول بكار شده و كار در معادن و امور جنبی آن چهره اقتصادی سوادكوه را دگرگون نمود.

علاوه بر ذخائر عظیم ذغال سنگ، منابع معدنی دیگر مانند فلورین و سیلیس نیز از در آمدهای اقتصادی این ناحیه بشمار می رود و عده كثیری نیز در خدمات مربوط به راه آهن دولتی كشور اشتغال دارند.

جنگلهای سوادكوه، نیز نقش اندكی در امورات اقتصادی ناحیه دارند. این شهرستان دارای 1050000هكتار جنگل آباد و مرغوب، 160000 هكتار جنگل نامناسب و 108000 هكتار مرتع می باشد.

صنایع دستی نیز در گذشته از منابع در آمد سوادكوه به شمار می رفت و در حال حاضر بعلت مهاجرت جمعیت آن و عدم توجه جوانان، بخش ناچیزی از درآمدها را بخود اختصاص داده است.

شهرستان سوادكوه از نظر اقتصادی یكی از محرومترین شهرهای استان مازندران می باشد. با توجه به دارا بودن به جاذبه های توریستی متنوع، با اجرای سیاست های مناسب در بخش گردشگری تغییرات مثبت فراوانی را در همه جوانب اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی شاهد خواهد بود.

از صنایع موجود در منطقه می توان به كارخانه چوب لاجیم، اشباع تراورس شیرگاه، كارخانه فرآورده های چوبی گله و سنگده دودانگه اشاره كرد.

از نظر سوابق فرهنگی نیز منطقه سوادكوه دارای پیشینه ای بسیار روشن در ایران بوده و شخصیت های بزرگی را در علوم مختلف به جامعه علمی كشور تقدیم كرده است. در حال حاضر نیز ساكنین این شهرستان از فرهنگ اصیل، سنتی و بسیار غنی برخوردارند كه در رفتار اجتماعی آنان نیز نمود یافته است. وسعت فراوان و شرائط سخت اقلیمی و طبیعی باعث گردیده كه در خصوص احداث اماكن فرهنگی و آموزش عالی كه سوادكوه به جایگاه واقعی خود دست پیدا نكند ولی با روند مثبت موجود در حال توسعه می باشد.

گویش سواد کوهی :

بومیان سوادكوه نیز مانند نقاط دیگر مازندران گویش و زبان طبری یا همان زبان مازندرانی را با لهجه خاصی تكلم می كنند. شایان ذكر است كه بیشتر واژه های زبان طبری به دلیل نفوذ زبانهای دیگر در استان مازندران فراموش شده ولی در سوادكوه از اصالت بیشتری برخوردار بوده و كمتر دچار صدمه گردیده است.

در گذشته های دور زبان پهلوی در این ناحیه رایج بود و تا قرن پنجم هجری قمری نیز مردم این دیار با زبان پهلوی گفتگو می كردند و دیرتر از نقاط دیگر ایران تحت نفوذ زبان و فرهنگ بیگانه قرار گرفتند.

آداب و رسوم :

تا چند دهه قبل آداب و رسوم سنتی كه از دوران باستان به یادگار مانده بود در سوادکوه رواج داشت اكنون بسیاری از آنها به خاطر رسوخ تفكرات خاص شهر نشینی به فراموشی سپرده شده و نسبت های بر جای مانده نیز دچار تغییرات اساسی گردیده است.

مردم منطقه سوادكوه مانند دیگر مناطق مازندران آئینهای سنتی و مذهبی ماه مبارك رمضان، عید فطر، قربان و غدیر خم و چشنهای میلاد ائمه بهمراه سوگواری خاص ماه محرم و آئین های ملی عید نوروز، شب یلدا را بر پا میدارند.

از دیگر سنتهای زیبا و نیكوی قدیمی شب نشینی است كه توأم با بیان حكایات و اساطیر قدیم می باشد. در این دور هم نشینی ها تنقلات و شیرینی های سنتی مانند پشت زیك، ماكلمه و نان كتی نیز تهیه و استفاده می شود و تا میهمان قندان را بر نگرداند، میزبان دادن چای را قطع نمی كند.

باورهای خرافی مثل زوزه شغال، بانگ مرغ، دیدن زن در شروع مسافرت بر سر راه و . . . نیز وجود داشت و اكنون نیز بندرت دیده می شود. در آئین سنتی 26 عید ماه كه هر ساله در پایان ماه تیر برگزار می شود اهالی بیاد در گذشتگان و نیاكان خود در كنار مزار آنها به مرثیه خوانی، پذیرای و برپائی ورزشهای سنتی اهتمام می ورزند. از رسوم جالب دیگر منطقه، مراسم پنو می باشد كه خاص دامداران و دامپروران بوده و بیشتر در زمان انتقال دامها به نواحی ییلاقی و ارتفاعات اجرا می شود.

مراسم نوروز خوانی در ماه پایانی زمستان و در آستانه عید نوروز شبانان و چوپانان مناطق ییلاقی شب هنگام با كوبیدن درب منازل آغاز بهار و پایان زمستان را بشارت می دهند. علاوه برآن با تكان دادن زنگوله و ایجاد سر و صدا وارد روستاها می شوند و با آهنگ و آوئی ویژه شعر می خوانند و از صاحب خانه مژدگانی طلب می كنند. زنان كدبانو مژدگانی دادن را نیك پنداشته و از شگون های خوب می دانند. در برخی از اوقات نوروزی خوان یك كیسه كوچك را به سر یك طناب كوتاه می بندند و آن را به داخل منازل انداخته و صاحب خانه پس از پركردن كیسه از پول یا شیرینی، تخم مرغ، قند، چای و آن را به نوروزی خوان برمی گرداند

جاذبه های ورزشی :

كشتی محلی این ورزش سنتی، زیبا از زمانهای دور در سوادكوه از جایگاه و اعتبار خاصی برخوردار بوده و جزء مهمترین ورزشهای این نا حیه به شمار می رفته است.

در مناسبتهای مختلف، بویژه در جشنهای 26 عید ماه، جوانان و ورزشكاران هنر خود را در میدان امامزاده حسن، امامزاده علی و چند مكان دیگر به نمایش می گذارند و به برندگان نیز جوایزی مانند گاو و گوسفند تعلق می گیرد.

این ورزش نیز از قدیم الایام در مراسم عروسی انجام می شود و در حال حاضر كم تر از گذشته به آن توجه می شود.

ورزشهای دیگر سوادكوه عبارتند از

  • لی له
  • پرش و پلنگ پرش
  • چلی كته كا
  • خرك جوز بوز
  • كلچور بازی
  • هفت سنگ
  • اسب سواری
  • كل كاه


علاوه بر موارد فوق شهرستان سوادكوه به خاطر برخورداری از ارتفاعات مختلف مورد توجه علاقمندان به ورزش كوهنوردی است. برای جذب دوستداران این ورزش نوح به ارتفاعات سوادكوه، مورد شناسائی، معرفی، تبلیغ و احداث امكانات اولیه نیز باید اقداماتی صورت گیرد. برخی از ارتفاعات و قله های معروف این منطقه عبارتند از:


  • ارتفاعات شوركچال.
  • قله امامزاده حسن در 50 كیلومتری شمال غرب شهر پل سفید در مجاورت منطقه آلاشت.
  • كوه چرات در 50 كیلومتری جنوب غرب شهر پل سفید در داخل منطقه آلاشت.
  • قله اتابك در دهستان راستوپی با 3271 متر ارتفاع.
  • ارتفاعات 3500 متری دهستان ولوپی جنوب غرب شهر پل سفید.
  • ارتفاعات شاراق.
  • ارتفاعات وسو با 2865 متر ارتفاع در منطقه لفور، شمال غرب شهر پل سفید.
  • قله خروندو در 24 كیلومتری انارم كوه استخر با 3602 متر ارتفاع.
  • كوه قدمگاه در 42 كیلومتری جنوب شرق شهر پل سفید در منطقه خطیر كوه با 3651 متر ارتفاع.
  • ارتفاعات گدوك شاه.
  • قله سنگو در 35 كیلومتری جنوب شهر پل سفید در منطقه ورسك.
  • قله ارفع كوه در 30 كیلومتری شهر پل سفید در منطقه ارفع ده.
  • ارتفاعات پیاز مرك.
  • قله امامز
  • اده عباسعلی در 35 كیلومتری شهر پل سفید در منطقه ملرد.
  • ارتفاعات شلیفن.
  • كوههای جالم.

غذاهای سنتی :

مردم سوادكوه بسیار مهمان نواز و سخاوتمند هستند و میهمان در نزد آنان از حرمت و ارزش والائی برخوردار است. بدین خاطر در پذیرائی و تزئین سفره غذا نیز دارای ذوق و سابقه درخشانی می باشند در طبخ غذا هم هنر و ظرافت بسیاری بكار می برند. برخی از غذاهای سنتی این منطقه عبارتند از:

تیرنگ بشتی: كه غذای بسیار لذیذ و مقدس بوده و به غذاهای دسته جمعی و گروهی معروف است. تهیه آن بدین صورت می باشد كه برنج مرغوب با شیر پخته می شود وسپس روغن حیوانی را تفت داده و به آن اضافه می كنند و در ادامه شیر، ماست و سر ماست نیز با آن مخلوط شده و پس از بهم زدن مورد استفاده قرار می گیرد.

ارسیولی: كه نوعی نان است و با آرد برنج و تنور سنتی تهیه می شود و كیفیت و طعم آن نیز كم نظیر است.

كماج: نوعی شیرینی مقدسی است و با آرد، زردچوبه، كره یا روغن حیوانی و شیر درست می شود و بسیار مطبوع و خوش خوراك می باشد. این غذا بیشتر توسط دامداران تهیه می شود.

حلوای مخصوص : كه در عروسیها و اعیاد و جشن های مذهبی، سنتی و ملی تهیه می گردد. از فرآوردههای دیگر غذائی این منطقه می توان به پیسه گنه و محصولات لبنی مانند خامه، سرشیر، ماست، سرماست، دوغ، كشك، پنیر، كره، آلوشه و تنقلاتی مانند پشت زیك، ماكلمه و نان كتی اشاره كرد

صنایع دستی :

سوادكوه از زمانهای قدیم به عنوان یكی از مناطق مهم در تولید صنایع دستی به شمار می رفت. اكنون به این هنرهای سنتی كمتر توجه می شود و در صورت عدم برنامه ریزیهای مناسب و كارشناسانه، بعلت عدم توجیه اقتصادی سایه های كمرنگ آنها محو خواهد شد.

وجود نداشتن تضمین برای خرید تولیدات صنایع دستی، پائین بودن سقف تسهیلات بانكی از تنگناهای مهم این بخش است. با حمایت دولت، حذف موانع گمركی جهت صادر كردن فرآورده ها، تشویق هنرمندان و تولید كنندگان، حمایتهای مالی و اعتباری، برپائی نمایشگاههای صنایع دستی در داخل و خارج كشور برای معرفی، تبلیغ و بازاریابی دست آفریده ها می تواند این ظرائف سنتی كه در فرهنگ و تمدن كهن این منطقه ریشه دارد را احیاء كند. از مهمترین صنایع دستی سوادكوه می توان صنایع چوبی مانند قاشق، لاك، لاكچه، كچه شن، ملاقه، آبگردان، ظروف و كاسه های ویژه دامداران، تلم برای تبدیل ماست به دوغ و كره را برشمرد. در اطراف شهر شیرگاه و در دهستان شرق و غرب شیرگاه و در بخش لفور تولید نخ ابریشم بصورت سنتی و دست بافته های ابریشمی متدوال است. در مناطقی مانند دهستان لفور و منطقه خوش آب و هوای آلاشت دست بافته های زیبائی مانند شمد، كرچال، پتوهای نخی، جوراب و دستكش پشمی، باشلق، چوخا، پارچه های دلیجی رایج بوده و طرح های ركمی و كوتری زیر روی جوراب ها دیدنی و خیره كننده است. در اكثر نقاط مواد كده نیز گلیم بافی و جاجیم بافی نیز صورت می گیرد. یكی از صنایع دستی بسیار مهم ناحیه سوادكوه قالی بافی است كه در كار اصلی منطقه یعنی دامپروری ریشه دارد. مسیر تكاملی فرش بافی از نمدمالی و گلیم بافی و جاجیم بافی تا فرش های دست بافت چندین قرن سابقه دارد. دقت و تسلط مردم سوادكوه به در زمینه تولید، نوع، كیفیت و نقش قالی، نشانگر آشنائی آنان به زیرو بم این صنعت زیبا و سود آور می باشد.

رودخانه های سواد کوه :

رود تالار : بومیان آن را تلار رود نیز می نامند. این رودخانه از ارتفاعات گدوك، عباس آباد و شفلین سرچشمه گرفته و پس از طی مسافت تقریبی 80 كیلومتر به دریای خزر می ریزد. در مسیر نیز رودهای بزرگ و كوچك به آن می پیوندند. در تمامی طول مسیر راه آهن سراسری شمال به جنوب كشور و جاده تهران به شمال در موازات آن دیده می شود. مناظر طبیعی اطراف آن نیز بسیار زیباست. وجه تسمیه آن نیز برگرفته از نام اقامتگاه گالش ها و دامداران می باشد كه با چوب در جنگلها ساخته می شود. عده ای نیز معتقدند كه كه از تركیب دو واژه تل یا تیل به معنی گل و آر به معنی آب تشكیل شده و در جمع به معنی آب گل آلود می باشد.

در حال حاضر علیرغم توان بالقوه این رودخانه و امكانات طبیعی اطراف آن بهمراه مسیرهای دسترسی مناسب، بهره برداری اصولی از آن صورت نمی گیرد. با این حال همواره مسافرین زیادی در اطراف آن بصورت موقت برای گردش و استراحت، استفاده می كنند.

رودهای دیگر این شهرستان عبارتند از:

رودخانه ولوپی :كه از كوههای چرات ودراسله سرچشمه گرفته و در دوراهی آزادمهر به رود تالار می پیوندد.

رودخانه كسلیان :كه از ارتفاعات شرق شهر شیرگاه سرچشمه می گیرد و در این شهر به رود تالار ملحق می شود و بدلیل برخورداری از مناظر زیبا در اطراف، سالانه پذیرای مسافران زیادی است.

رودخانه راستوپی، ساهرود و لفور.

نام شهر زیرآب :نیز از یك نهر بنام ذبرو گرفته شده كه به معنی آب روشن می باشد. این رود از شیب تند ارتفاعات ذنگالو در غرب شهر زیرآب سرچشمه می گیرد. ذبرو یك واژه تركیبی است. واژه زی یا زیو به معنی صاف و روشن و واژه رو در اصطلاح بومیان به رودخانه اطلاق می گردد.

رود آلاشت یا لله بند : نیز با حجم آبدهی سالانه 426/59 میلیون متر مكعب، پس از طی مسافت 51 كیلومتر به رود تالار متصل می شود.

کوهستانهای سواد کوه :

قله ها و كوهستانهای شاخص شهرستان سوادكوه در بخش معرفی جاذبه های ورزشی ذكر گردیده كه عبارتند از

قله امامزاده حسن، كوه چرات، قله اتابك، ارتفاعات ولوپی، ارتفاعات وسو، قله خر و نرو، كوه قدمگاه، قله سنگو، قله ارفع كوه، قله امامزاده عباسعلی، كوههای دراسله، كوه گرجی خیل، كوه عباس آباد، ارتفاعات جالم و شفلین برخی از این نقاط دارای 4000 متر ارتفاع بوده و علاوه بر كوهنوردیبرای شكارچیان نیز نقاط ویژه شكار به شمار میرود.

آبشارها :

آبشار شورآب در 35 كیلومتری جنوب شهر پل سفید قرار دارد و آب آن در اراضی پائین دست روستای شوراب و از داخل تونل راه آهن از دل زمین فوران نموده و بوسیله یك كانال به خارج از تونل هدایت نشده و در مدخل تونل مذكور به پائین می ریزد. آب این چشمه و آبشار بخاطر گذر از لایه های گوگردی زیر زمین قابل استفاده نبوده و بهمین دلیل شوراب نام دارد. بدین وجود املاح فراوان مجرا و محل ریزش این آبشار بشكل بسیار زیبائی به رنگ قرمز در آمده است. بنابر گفته سالخوردان در زمان جنگ جهانی دوم، روس ها از این آب و گل ولای آن برای مصارف پزشكی بهره برداری می كردند.

آبشار دراسله تنگه : در 40 كیلومتری جنوب غربی شهر زیرآب، در دهستان ولوپی و 2 كیلومتری جنوب روستای ییلاقی دراسله واقع شده است. منطقه ییلاقی دراسله دارای آب و هوای بسیار مطبوعی است. این آبشار زیبا با آب فراوان، گوارا و سرد در طول مسیر نیز بدلیل شیب تند زمین آبشارهای كوچك و بزرگ فراوانی را پدید آورده است. آبشار دیگری نیز در 1 كیلومتری غرب آن، در انتهای یك دره قرار دارد.

آبشار چلاك : با ارتفاع زیاد به شكلی به پائین می ریزد كه همواره بدلیل برخورد آب با سنگهای محل ریزش، در اطراف ابر بسیار زیبائی از قطرات ریز آب ایجاد می شود. این آبشار در 50 كیلومتری غرب شهر شیرگاه، در منتهی الیه غربی دهستان لفور، در اراضی جنگلی بالادست روستاهای ریكو و غوزك واقع شده است.

آبشار کنعره (گلناب دره): در 4 كیلومتری شرق آبشار دراسله در روستائی به همین نام وجود دارد.

آبشار شش رودبار : در مجاورت روستای شش رودبار در شمال روستای دراسله واقع شده است.

آبشار گزو : در 25 كیلومتری شهر زیرآب در میان اراضی زیبای جنگلی و مجاورت امامزاده سه بزرگوار واقع شده است.

آبشار میان كلا : در 6 كیلومتری جنوب شهر شیرگاه و 14 كیلومتری شمال شهر زیرآب در كنار جاده اصلی تهران به شمال قرار دارد و بهمین دلیل همواره مورد استفاده مسافران و گردشگران می باشد. در صورت احداث امكانات پذیرائی و اقامتی ارزان قییمت بهمراه سرویس های بهداشتی به یكی از تفرجگاههای مهم شهرستان سوادكوه بدل خواهد گردید.

آبشار چرات : در 20 كیلومتری روستای چرات در دهستان ولوپی و غرب شهر پل سفید واقع گردیده و علیرغم ارتفاع كم محل ریزش آب، بدلیل كوهستانی بودن منطقه و مناظر چشمه های اطراف آن از دیدنیهای طبیعی شهرستان سوادكوه به شمار می رود.

آبشار سله بن یا تونل سی : در 30كیلومتری جنوب شهر پل سفید و در جانب غرب جاده اصلی تهران به شمال قرار دارد. منظره این آبشار بهمراه چشم انداز تلفیقی كوهستانی و جنگلی، همواره طبیعت گردان بیشماری را بخود جذب می نماید.

مزارع گیاهان دارویی :

بیشتر این مزارع در نقاط مراتع و كوهستانی و در اغلب روستاهای این مناطق وجود دارند و گیاهان داروئی مانند شكرلله،گل گاوزبان، لاری، ترم، هوكیجو، تشی گزه و سبزیهای خوش طعم و خوراك در آنها میروید

غارهای سواد کوه :

غاراسپهبد خورشید یا عایشه گرگیلی دژ:

غار كیجاكچال این غار زیبا در داخل ارتفاعات جنگلی مشرف به روستای پیت سرا در دوآب سوادكوه قرار دارد. محل اصلی غار در بدنه یك دیوار60 متری از جنس آهك واقع شده كه ارتفاع آن از سطح زمین به 23 متر بالغ می گردد. سقف گنبدی آن با كف غار نیز 7 متر فاصله دارد.

دیواره 60 متری بشكل یك كلاهك می باشد بصورتیكه دهانه غار در زیر یك نقاب به طول 5/4 متر قرار گرفته است. محوطه زیر دهانه غار نیز بشكل یك كلاهك می باشد.

این غار یك شاهكار و یك اعجاز طبیعی است. وضعیت آن نیز شرائطی را پدید آورده كه دسترسی به غار را غیر ممكن ساخته و تنها با تجهیزات كامل می توان به داخل آن را پیدا كرد. چشم انداز طبیعی مقابل آن نیز بسیار بدیع و چشمگیر است. عمق غار كیجا كچال زیاد نیست ولی با وجود كوچك بودن و سادگی، شكل و نمائی دلپسند دارد. تمام مساحت داخل آن شامل یك تالار ساده بیضی شكل با طول 12 متر و عرض 10 متر و دو اتاق بزرگ كنار هم با اندازه های متفاوت می باشند. اتاق بزرگتر در جانب شمال غار با 6 متر طول و 75/4 متر عرض در جهت شمالی، جنوبی و اتاقی كوچكتر با 5/5 متر طول و 10/4 متر عرض در جانب جنوب فضای داخلی ساخته شده اند. این دو اتاق با یك دیوار از هم جدا شده و مدخل هر دو اتاق در ایوان جلو دهانه غار قرار دارد.

دیوارها 65 سانتی متر قطر دارندكه بیشتر قسمتهای آن از بین رفته است. مصالح ابنیه داخلی سنگ و یك نوع گل بسیار سخت و محكم از جنس خاك رسی است كه در پای ارتفاعات این به وفور یافت می شود. سقف ابنیه داخل غار نیز با تنه درختان جنگلی منطقه تیركشی شده بود .

غار كیجا كچال از هر جهت شبیه غار اسپهبد خورشیدی می باشد و مانند آن احتمالا مربوط به اواخر دوران ساسانی و از دژهای دفاعی اسپهبدان طبرستان در برابر حمله اعراب به منطقه و پناهگاه سلاطین و حكمرانان وقت بود.

غار دیو لیلم این غار در روستای آزاد مهرجنوب غرب شهر زیرآب واقع شده و عده ای از محققین و مور خین آن در زندان كی كاووس پادشاه پیشدادی و كیانی ایران می دانند كه توسط دیو سفید و سپاهیانش در این غار به بند كشیده شد و شرح كامل آن در كتاب شاهنامه فردوسی آمده است.

غارهای مهم دیگر شهرستان سوادكوه عبارتند از غار لی پشت: در روستای چرات در دهستان ولوپی در غرب شهرستان سوادكوه كه به سرخ غار نیز معروف است. فاصله زمانی این غار با دامنه كوه لی پشت تقریبا یك ساعت می باشد و قسمت پایانی راه مذكور بسیار سخت و صعب العبور است. ورودی غار رو به شمال و سقف طاق مانند غار با آثار زیبائی طبیعی حاصل از چكیدن آب و مواد معدنی شبیه سنگ مرمر بسیار دینی است.

غار زنگیان در روستای زنگیان در دهستان ولوپی كه 1 كیلومتر عمق دارد و به عفب ریزش آب آهك دارای مناظر زیبائی از استالاگمیت می باشد. برخی عقیده دارند كه این غار در زمان حمله مغولان به عنوان زندان بكار می رفته است. غار سوت شاه این غار در جانب شرقی جاده سوادكوه و روبروی پادگان دوآب واقع گردیده است، در روایات غیر مكتوب برجای مانده از دوران قدیم در میان بومیان آمده است كه در زمان حمله مغولان دو برادر از حكام منطقه بنام سوت شاه و فیروز شاه به این غار پناه برده اند. در طی مدت پنا هندگی مغولان نهر آب منطقه كه از روستای بائیكلا سرچشمه گرفته و به طرف غار بود را مسدود كرده و همراهان حكام مذكور بر اثر شكستگی و گرسنگی از بین رفتند. در این میان فیروز شاه به غار دیو خانه كه در مقابل روستای سر چشك واقع شده پناه برده و از راه داخل غار به منطقه كمر پشت و فیروزكوه فرار كرد. در مدخل ورودی غار سوت شاه آثار پلكانی كه با آهك و ساروج درست شده باقی مانده است.

[ بیست و ششم تیر 1389 ] [ 15:58 ] [ اطلس ایران وجهان ]
سد مخزنی شهید رجایی و شبکه آبیاری و زهکشی تجن

 

وما همه چیز را از آب زنده گردانیدیم. قرآ ن کریم

تاریخچه

تاریخچه مطا لعات حوضه رودخانه تجن به سالهای1336توسط شرکت الکساندر گیپ بر

می گردد.اما به علت عدم تحقق طرحهای پیشنهادی مطالعات مجدد آن در سالهای 1360 به شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس واگذار شد .عملیات اجرای سد ازشهریور70شروع ودرسال75خاتمه یافت وبه موازات آن سد انحرافی وشبکه آبیاری وزهکشی نیز آغازگردید.

سد مخزنی شهید رجایی

موقعیت


ادامه مطلب
[ بیست و ششم تیر 1389 ] [ 15:55 ] [ اطلس ایران وجهان ]
برج رسكت
در چهل كيلومتري جنوب غرب شهر ساري قرار دارد و مسير دست رسي به آن از ساري آغاز و پس از عبور از دو راهي كياسر و سد سليمان تنگه به جانب غرب منحرف مي‌شود كه بيشتر قسمتهاي آن آسفالته مي‌باشد. اين بنا در مجاورت روستاي رسکت در بخش دودانگه ساري قرار دارد و باآجر ساخته شده و تزئينات آن شامل مقرنس كاري دو كتيبه آجري به خط كو في و پهلوي ساسا ني است. احتمالاً مقبره يكي از شهرياران آ‌ل باوند بوده و مربوط به قرن نجم هجري قمري است.وجود خط پهلوی در این بنا به این دلیل است که خط رایج در مازندران تا قرنها پس از حمله ی اعراب به ایران همچنان خط پهلوی بود.


ادامه مطلب
[ بیست و ششم تیر 1389 ] [ 15:53 ] [ اطلس ایران وجهان ]

          
نور در گذشته به «سولده» معروف بود و از قديمی ترين مناطق مازندران به شمار‌مي‌آيد. وجه تسميه نور منتسب به رود نور است كه به دليل زلالی آب و انعكاس نور در آن به اين نام خوانده شده است. نور در زمان های گذشته به سبب موقعيت طبيعی و سوق الجيشی از اهميت ويژه‌ای برخوردار بوده است، وجود قلعه و استحكامات متعدد در اين منطقه و منطقه كجور، تاييد کننده اين ادعا است. نور امروزی منطقه‌اي‌زيبا و توسعه يافته است. شهرستان نور يكی از شهرستان‌های استان مازندران از شمال به دريای‌مازندران از خاور به آمل از جنوب به رشته‌كوه‌هاي البرز و لاريجان (شهرستان آمل) و از باختر به شهرستان نوشهر محدود می شود. اين شهرستان از نظر جغرافيايی در 52 درجه ی درازای خاوری و 36 درجه و 35 دقيقه ی پهنای شمالی واقع شده است. آمل نزديك ترين شهرستان به نور است كه به فاصله 46 كيلومتری از آن قرار دارد. فاصله نور تا مركز استان (ساری) 114 كيلومتر و تا تهران 243 كيلومتر است.خاك منطقه نور خاك زراعتی و باتلاقی است و آب كشاورزی آن از رودخانه تأمين می‌شود. 90 درصد مردم اين شهرستان به شغل كشاورزی اشتغال دارند. از مهم‌ترين محصولات كشاورزی آن می‌توان برنج، گندم، جو، مركبات و انواع سبريجات را نام برد. برنج، ‌مركبات، فرآورده‌های شيری و فرآورده های چوبی صادرات شهرستان نور را تشکيل می دهند. گليم و جاجيم بافی، ظروف سفال، ظروف و مجسمه های چوبی، حصيربافی و دست بافت ها از عمده ترين صنايع دستی نور است. كرانه هاي درياي مازندران، آبشار سوا سره در ناحيه ای از توابع بلده، پارك جنگلی نور در 2 كيلومتری شهر نور، غار پيرزن جانی درروستای اوكلاو نور – كجور، بقعه آقا شاه‌بالوزاهد در 21 كيلومتری جنوب خاوری سولده در روستای آهو دشت نور، خانه نيما در روستای يوش از توابع بلده، كاخ تميشان در 5 كيلومتری خاور نور و قلعه بلده معروف‌ترين مكان‌هاي ديدني و تاريخي اين شهرستان را تشكيل مي‌دهند. 9/3 درصد جمعيت مازندران در ساحل مازندران قرار دارد. نوشهر در گذشته به نامهاي خاچك، حبيب آباد و ده نو خوانده مي شد و سپس با احداث تاسيسات بندري در سال 1318 هـ .ش به نوشهر تغيير نام يافت. اين شهرستان داراي دو بخش مركزي و كجور است. كجور از مناطق مهم باستاني و مركز رويان و پايتخت رستمدار بوده است.

 


ادامه مطلب
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:30 ] [ اطلس ایران وجهان ]
شهرستان نوشهر يكی از شهرستان‌های استان مازندارن است‌كه‌از شمال به دريای مازندران، از جنوب به خط الرأس رشته‌كوه‌هاي البرز از خاور به شهرستان نور و از باختر به شهرستان چالوس محدود مي‌شود. مردم نوشهراز تيره آماردها که حدود هزار سال پيش به اين سرزمين آمدند، باقي‌مانده‌اند. نوشهر كه در سابق دهكده ای به نام «خواجک» يا «خواچک» بود، به علت وضعيت خاص ساحلی و استعداد بندری (رفت و آمد كشتی های تجارتی)، مورد توجه حبيب الله خان سردار خلعتبری پدر محمد ولی خان تنكابنی قرار گرفت و رو به آبادانی گذاشت و به «حبيب آباد» معروف شد. در سال 1305 به واسطه تغييرات زيادی كه در سيمای حبيب آباد به وجود آمد، به «دوه نو» تغيير نام داد و از آن پس با احداث ساختمان ها و خيابان‌های نوساز و توسعه شهر همراه با گسترش تأسيسات متعدد بندری و احداث اسكله، در سال 1318 «نوشهر» ناميده شد. بندر نوشهراز نظر جغرافيايی در 51 درجه و 29 دقيقه ی درازای خاوری و 36 درجه و 40 دقيقه ی پهنای شمالی واقع شده و وسعت آن 752 هكتار و نزديك‌ترين شهرستان به نوشهر و چالوس است. فاصله نوشهر تا مركز استان (ساری) 240 كيلومتر و تا تهران 195 كيلومتر است. رود ماشكك از ميان شهر نوشهر گذشته و به دريای مازندران می ريزد. كشاورزي، جهانگردي و باغ‌داري اساس اقتصاد اين منطقه راتشكيل‌مي دهد. آب كشاورزی شهرستان نوشهر به وسيله پمپاژ از رودخانه‌ها و چاه‌های ژرف و نيمه ژرف تأمين می شود و محصولات كشاورزی آن برنج، مركبات و تره بار هستند. از مهم ترين صنايع دستی شهرستان نوشهر می توان چادر شب بافی، بافتن دست‌كش، جوراب پشمی، حصير و زنبيل بافی را نام برد. در جنوب نوشهر معدن سنگ وجود دارد كه بيش تر آن سنگ گچی است. پارك جنگلی سی سنگال، درياچه خضربنی در ميان جنگل های شمال نوشهر و درياچه يخ مراد در نزديكی گچسر و امام‌زاده طاهر و مطهر در روستای هزار خال كجور از جمله معروف ترين مكان‌هاي ديدني اين منطقه به شمار مي‌آيد. نوشهر در 8 كيلومتری خاوری چالوس و 160 كيلومتری باختر بابلسر و نزديك ترين بندر ساحلی شمال ايران ‌به تهران (207 كيلومتر) است.

 

شهرستان  نوشهر  یکی از شهرستان‌های استان مازندران ایران است. مرکز این شهرستان شهر نوشهر  است.

 این شهر دارای بندر بوده و از دیرباز با کشورهای حاشیه دریای خزر مراودات تجاری داشته و دارد . همچنین بندر نوشهر دارای فرودگاه بوده و نزدیکترین فرودگاه از شرق مازندران به آن ساری و از غرب به آن رامسر می‌باشد .

آثار ومناطق دیدنی

پارک جنگلی سیسنگان که در کیلومتر ۲۷ جاده نوشهر به نور واقع گردیده است. این پارک از نظر پوشش گیاهی بسیار خاص است و در این منتطقه فاصله جنگل و دریا به کمترین حد ممکن می‌رسد.

 

موزه کندلوس واقع در منطقه کجور نوشهر که در آن آثاری تاریخی از دوران باستان قرار دارد. همچنین در این منطقه گیاهان دارویی کشت می‌شود که به کشور های اروپایی صادر می‌شود.

 

 

 

 

سد خاکی آویدر واقع در ۲۸ کیلومتری شهر نوشهر، بخش صلاح الدبن کلا که دریاچه‌ای در دل کوهستان است.

 


ادامه مطلب
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:30 ] [ اطلس ایران وجهان ]
                      

تنکابن به معنی پایین تنکا است. تنکا شهری بود که در سال 789 منهدم گشت و آن هنگام قلعه ای به نام (دز تنکا) در محل شهر سابق بود.

در تنکابن یازده طایفه بزرگ زندگی می کردند، باقیمانده طایفه های بزرگ عبارتند از: خلعت بری، قوی حصارلو یا قوی اوصلو، کلانتریه، فقیه، طالش، گلیج، رج، اساس، شورج، طالقانی و رودباری. تاریخ تنکابن به گذشته های بسیار دور می رسد. طبق مطالعاتی که از تاریخ به عمل آمده، نخستین مردمی که در این حیطه زندگی می کردند به «مردها» یا «آماردها» موسوم بودند.بیشتر محققین «مردها» یا «آماردها» را ساکنین بومی قبل از آمدن آریایی ها به ایران می دانند «مردها» مردمی سلحشور بودند و همیشه در مقابل پادشاهان و زورگویان دلیرانه ایستادگی می کردند و در تیرانداری بی نظیر بودند.

تنکابن در زمان ساسانیان جزء گیلان محسوب می شد. چون حدود گیلان در آن زمان از تالش تا رود چالوس بود. فرمانروایی این سرزمین سپس در اختیار «باوندیان و قارونیان» قرار گرفت، «پادوسپانان» که از شاخه دوم گاوبارگان بودند تا زمان سلاطین صفوی (شاه عباس اول) حکومت محلی خود را بر این منطقه ادامه دادند، در زمان عمربن العلاء (145-157 هـ) رویان که تنکابن جزئی از آن بود به طبرستان پیوست. دین مردم تنکابن به احتمال زیادتا اوایل قرن دوم زرتشتی بود و اسلام بعد از آن در اینجا نفوذ کرد و حکام عرب که از طرف خلیفه بر این سرزمین فرمانروایی می کردند سنی بودند و مذهب شیعه بخصوص زیدیه بوسیله حسن بن زید (پشت شانزدهم امام المتقین علی بن ابیطالب) در این ناحیه ترویج و انتشار یافت و علت آمدن سادات به طبرستان و دامنه های البرز این بوده است که گماشتگان بنی عباس هر که از خاندان آل علی را می گرفتند شکنجه می کردند یا می کشتند. در نتیجه خاندان آل علی در جهان اسلام پراکنده شدند و بیشترشان اندیشه مبارزه با بنی عباس را دنبال می کردند و گروهی از سادات نیز در دامنه البرز و کوهستان های طبرستان جای گرفتند. در زمان طاهریان محمد بن اوس که از طرف سلیمان بن عبدالله حکومت رویان و چالوس و کلار به او محول شده بود با پسرش شروع به اذیت و آزار و گرفتن مالیات های سنگین از مردم کردند، مردم رویان که جانشان به لبشان رسیده بود سیدی پارسا به نام محمد بن ابراهیم را پیش حسن بن زید فرستادند و آمادگی خود را برای بیعت با او اعلام کردند و در نتیجه نطفه جنبش زیدیه در رویان بسته شد و همین طور سادات زیدی تا قرن هشتم ثبات خود را حفظ نمودند.

شهرستان باصفا و زيباي تنكابن با جنگل‌هاي معروف دوهزارو سه هزارو ده ها اثر طبيعي چون رودخانه‌ها، آبشارها، چشمه‌ها، دهكده هاي زيباي توريستي و ... منطقه‌شناخته شده‌اي در سرتاسر ايران است. شهرستان تنكابن در باختر استان مازندران و همسايگي شهرستان زيباي رامسر واقع شده و از جاذبه هاي متعدد گردشگري برخوردار است.صنايع دستي علاوه بر تامين اقتصادي مردم؛از مهم ترين جاذبه‌هاي گردشگري اين ناحيه به شمار مي‌آيند. از مهم ترين صنايع دستی تنکابن می‌توان سبدبافی، جاجيم بافی، گليم بافی، شمد، پارچه های كتانی، ظروف چوبی و سفال و‌ بافتن جوراب های پشمی را نام برد. كشاورزي و باغ‌داري اساس اقتصاد شهرستان تنكابن را تشكيل مي‌دهد. سواحل زيباي درياي مازندران، جنگل هاي بي شمار و سبز اين شهرستان، درياچه هاي موجود دراين شهرستان، رودخانه ها و چشمه هاي پرشماري كه در مناطق دور ونزديك اين ناحيه پراكنده شده اند، پارك هاي طبيعي متعدد چون پارك محلی خشكه داران و غارهايي چون غار خرم آباد تنها بخشي از ديدني هاي اين شهرستان زيبا را تشكيل مي‌دهند.


ادامه مطلب
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:28 ] [ اطلس ایران وجهان ]
مشخصات جغرافيايي


شهرستان قائم شهر يكی از شهرستان های استان مازندارن از شمال به جويبار، ‌از خاور به ساری، از جنوب به سواد كوه و از باختر به بابل محدود می‌شود. قائم‌شهراز نظر جغرافيايی در 52 درجه و 53 دقيقه‌ی درازای خاوری و 36 درجه و 28 دقيقه‌ی پهنای شمالی و 20 كيلومتری شهر ساری واقع شده است. بابل در فاصله 19 كيلومتری، نزديك ترين شهرستان به قائم شهر است. مختصات جغرافيايي اين شهرستان 52 درجه و 52 دقيقه طول جغرافيايي و 36 درجه و 28 دقيقه عرض جغرافيايي است. براساس آخرين تقسيمات كشوري در سال 1377 مساحت اين شهرستان بالغ بر 919و 327 نفر بوده كه از اين رقم بالغ بر 286و143 نفر جمعيت مركز شهرستان قائم شهر است.قائم شهر در مسير راه اصلی ساری – آمل قرار گرفته است. مسير قائم‌شهر – ساری از سوی شمال خاوری به درازای 16 كيلومتر و مسير قائم شهر – بابل از شمال باختری به درازای 18 كيلومتر از جمله راه‌هاي ارتباطي اين شهرستان به شمار مي‌آيند


ادامه مطلب
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:28 ] [ اطلس ایران وجهان ]
وجه تسميه و پيشينه تاريخي


در داده های منابع تاريخی و جغرافيايی تا دوره قاجار اطلاع دقيقی درباره نكا وجود ندارد، اما در منابع جغرافيا نويسان قرون اوليه اسلامی از شهری به نام «مهربان» يا «ميردان» در نزديكی نكا‌ امروزی ياد شده است. نكا امروزی طی 70 سال اخير ازتوسعه محله يا روستای «تاريخ محله» جنب پلی بر روی رودخانه نكا، به وجود آمده است. اين شهر به علت عبور راه آهن سراسری و داشتن راه های ارتباطی مناسب، استقرار صنايع چوبی، انبارهای نفت و نيروگاه عظيم برق به يكی از كانون های توسعه در استان مازندران تبديل شده است. اين شهرستان سواحل زيبايی دارد و نزديك شبه جزيره ميانكاله قرار گرفته است.  

 

كل شهرستان نكا

بخش مركزي

23283

90588

بخش هزارجريب

3440

14165

كل شهرستان

26723

104753

 

بخش مركزي

دهستان

خانوار

جمعيت

 پي رجه

2994

11805

مهروان

2681

10884

قره طغان

5667

21747

شهر نكا

11941

46152

كل

23283

90588

 

بخش هزارجريب

دهستان

خانوار

جمعيت

استخرپشت

1218

5277

زارم رود

2222

8888

كل

3440

1416


ادامه مطلب

ادامه مطلب
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:27 ] [ اطلس ایران وجهان ]
آلاشْت يکي از شهرهاي شهرستان سوادکوه در استان مازندران مي‌باشد. نام آلاشت در زبان محلي به معني آشيانه عقاب است. وجه تسميه آن نيز احتمالاً وجود عقابهاي فراوان در کوه‌هاي بلند اين منطقه است.آلاشت

جغرافياي انساني:
مطابق با سرشماري نفوس و مسکن سال 1385، آلاشت داراي 287 خانوار و جمعيتي معادل 976 نفر مي‌باشد که 478 نفر مرد و 498 نفر زن مي‌باشند. جمعيت باسواد شهر کلاً 744 نفر مي‌باشد که شامل 390 نفر مرد و 354 نفر زن مي‌شود. در اين شهر کلاً 173 نفر بي‌سواد مي‌باشند. آلاشت از چند محله تشکيل شده و نام خانوادگي بيشتر اهالي، پسوند همان محله را نيز دارد. يکي از سرگرميهاي سالخوردگان آلاشت، جمع آوري گياهان دارويي در فصل بهار است.

وضعيت جغرافيايي:
آلاشت در ارتفاع 1900 متري سطح دريا قرار گرفته است، دامنه دماي اين شهر بين 7.5 تا 10 درجه سانتيگراد مي‌باشد و ميانگين بارندگي سالانه آن بين 500 تا 700 ميلي‌ليتر مي‌باشد. آلاشت داراي حيات وحش حفاظت ‌شده است که مي‌تواند درختان سياه ريشه مانند گردو، فندوق و گيلاس را در خود پرورش دهد.

معماري آلاشت:
کوچه‌هاي بسيار باريک که فقط دونفر مي‌توانند از کنار هم عبور کنند از خصوصيات آلاشت است. خانه‌ها عموماً خشتي و سقف ها تخته پوشند. اغلب کوچه‌ها سنگفرش شده اند. آب آشاميدني آلاشت از چشمه‌اي به نام «هرى خامه» تامين مي‌شود که به اعتقاد اهالي خاصيت دارويي دارد.

اهميت تاريخي:
آلاشت به دليل موقعيت جغرافيايي خود، کمتر مورد توجه فاتحين ايران بوده است.
  منبع:مرجع شهرهای ایران
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:26 ] [ اطلس ایران وجهان ]
کياسر يکي از شهرهاي استان مازندران ايران است. اين شهر مرکز بخش چهاردانگه شهرستان ساري است.
اين شهر کوچک در 65 کيلو متري ساري قرار دارد جمعيت آن در طي اخرين سر شماري تقريباُ 4600 نفر بوده که اين آمار نسبت به سالهاي پيش کمتر شده‌است از مناطق ديدني اين شهر مي‌توان به نقاط ذيل اشاره کرد: شاه کوه. امام زاده عالي بالي. آب بندان کياسر. آبشار آب جر جري.آب معدني سورت(از آثار ثبت شده ملي)،آب بندان الندان،قلعه شاهدژ،آبشار هفت چشمه عاليکلاو زيبايي هاي بيشمار طبيعي ديگر
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:26 ] [ اطلس ایران وجهان ]
عباس‌آباد بزرگ‌ترين بخش شهرستان تنکابن محسوب مي‌شود. اين شهر ازشمال به درياي خزر، از جنوب به شهرستان کلاردشت، از غرب به شهر نشتارود و از شرق به شهر سلمانشهر(متل قوي سابق) متصل مي‌گردد. عباس آباد داراي جمعيتي بالغ بر10000نفر مي‌باشد. عباس آباد با داشتن مناظرسرسبز، سواحل زيباي درياي خزر و دامنه‌هاي سرسبز کوه هرسالاله پذيراي هزاران توريست ازسراسر کشور و جهان مي‌باشد.اين شهر داراي روستاهاي زيادي مي‌باشد. (مشهدي سرا-سيدمحله-کاظم کلا-پلنگ کلا-لنگا-ماشال اباد-پرچ ور-هردوآبرود-محمدحسين آباد-امرجکلا-شل محله-شهيدمحله-پسنده علياوسفلي و...) شغل اصلي مردمان اين شهر کشاورزي و باغداري مي‌باشد. کشت برنج در فصل بهارآغاز شده وتا اواسط تابستان برداشت مي‌شود. کيوي،پرتغال،نارنگي از مهم‌ترين محصولات باغداري اين شهر مي‌باشد.همچنين پرورش گل و گياه در اين شهر رونق بسياري دارد.
عباس آباد
گويش مردم اين شهر طبري متعادل مي‌باشد. ودرايام مهم سال همانند عيد نوروز و مراسم عزاداري و جشنها نيزداراي آئين خاص خود مي‌باشند. گستردگي اين شهر به حدي بوده که بارها بر تبديل شدن آن به شهرستان تاکيد شده و مسولان ذيربط نيز مصمم به انجام چنين کاري هستند. باگسترش روزافزون شهرک سازي مناظر سرسبز اين شهردرخطرنابودي قرار گرفته‌است.اين فرايند به قدري شدت يافته که اکثرمردم اقدام به فروش زمينهاي کشاورزي خود نموده‌اند. ازامکان مذهبي اين شهر مي‌توان به بقعه سيدکيا ابولحسن واقع درمزارشهداي مشهديسرااشاره کرد.

تاريخچه
چارلز فرانسيس مکنزي که در سال 1859 ميلادي از اين محل عبور کرده چنين وصفي در خصوص آن ارائه مي‌دهد. «به دره زيبايي رسيديم، به همين نام (عباس آباد) اين ده موقعيت خوبي دارد و روي پشته‌اي سرسبز و به فاصله کمي از کنار دريا قرار دارد. موقعيت عباس آباد از دهات بسياري که تا کنون ديده بودم مناسبتر مي‌نمود.نام اين ده به شاه عباس مربوط نيست و نام يکي از اهالي محل است که باني آن بوده.....در اين ده بيست و پنج خانه هست. يک قبرستان دارد که مانند ساير قبرستان‌هاي ايران، هيچگونه تزئيناتي نداشت.»
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:26 ] [ اطلس ایران وجهان ]
خوش‌رودپي يکي از شهرهاي استان مازندران ايران است. اين شهر مرکز بخش بندپي غربي شهرستان بابل است. بلوار کشاورز و برج نور از نقاط مهم در اين شهرند.حرفه مردم اين شهر و نواحي اطراف بيشتر کشاورزي و باغداري ، دامداري و پرورش طيورمي باشد اين شهر به عنوان مهمترين راه ارتباطي بين بابل و مناطق جنگلي و ييلاقي بندپي و مرکز آموزشي پادگان المهدي از اهميت ويژه‌اي برخوردار مي‌باشد.
از آثار تاريخي دوره قاجار و از جمله مهمترين آثار ملي شهرستان بابل و استان مازندران مي‌باشد.
وجه تسميه
نام خوشرود پي از نام رودخانه‌اي که از داخل آن مي گذرد گرفته شده است

در قديم
در لغتنامه دهخدا به نقل از فرهنگ جغرافيايي ايران جلد 3 در مورد خوش‌رودپي آمده: خوشرودپي دهي است از دهستان بندپي شهرستان بابل مازندران در 21 هزار گزي جنوب باختري بابل و 9 هزار گزي جنوب شوسه بابل به آمل.
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:26 ] [ اطلس ایران وجهان ]
 

شهرستان بابلسر با وسعت حدود 7/345 کيلومتر مربع معادل 4/1 درصد مساحت استان را به خود اختصاص داده است . اين شهرستان در قسمت مرکزي استان قرار گرفته و از شمال به درياي خزر ، از جنوب به شهرستان بابل ، از شرق به شهرستان جويبار و از غرب به شهرستان محمودآباد محدود شده است . اين شهرستان داراي 4 مرکز شهري ، 4 بخش ، 8 دهستان و 93 آبادي داراي سکنه است .

امامزاده ابراهيم بابلسر

اين شهرستان از جمله مناطق استان مازندران است که فاقد مناطق مرتفع کوهپايه و کوهستاني است و تمام وسعت آن به صورت اراضي جلگه اي و دشتي نمايان است . رودخانه هاي سجاد رود ، بابلرود و کلارود که در شهرستان بابل جاري است در نزديکي پل محمدحسن خان بابل به هم پيوسته و همراه با رود تلار در شهرستان بابلسر به درياي خزر ميريزد .

پل و تمثال - فريدونكنار

نام قديمي بابلسر ((مشهدسر)) است که بنا به اعتقاد قدما انتخاب اين نام بدان جهت است که سر امامزاده ابراهيم (عليه السلام) ، برادر حضرت امام رضا (عليه السلام) در آنجا مدفون شده است . به واسطه آثار قديمي موجود مي توان به قدمت تاريخي شهر پي برد ، بناي امامزاده ابراهيم (عليه السلام) با چارچوب منقوش مي باشد که قديمي ترين آنها مربوط به 841 هجري قمري است . در سال 1311 با شروع تحول در شئون مختلف کشور ، مشهدسر نيز به بابلسر تغيير نام يافت و به سرعت رو به آباداني نهاد و خيابان بندي، ساختمان سازي جديد و مدرن و ايجاد پل معلق فلزي و سد بندي دو طرف رودخانه بابلرود كه از وسط شهر ميگذرد، آسفالت خيابانها، ساختمان شهرداري و شهرباني، اداره پست و تلگراف و ساختمان هتل بزرگ (دانشگاه مازندران فعلي) و ... انجام گرفت.

نمايي از شهر بهنمير

جمعيت شهرستان بابلسر در سال 1375 حدود 155265 نفر بوده که با توجه به برآورد اين رقم در سال 1383 به 178388 نفر رسيده است . تغييرات جمعيت در سال 1383 نسبت به سال 1375 ، برابر 9/14 درصد بوده است . همچنين در سال 1383 از تعداد کل جمعيت شهرستان 3/47 درصد آن را جمعيت روستايي تشکيل داده بودند . اين شهرستان يکي از شهرستانهاي شهيدپرور استان مازندران بوده که با داشتن 688 شهيد ، 2027 جانباز و 121 آزاده نقش موثري در جنگ تحميلي داشته است .

گلزار شهداي شهر كله بست

در کتاب راهنماي بابلسر مي خوانيم : ((شهر زيباي بابلسر در گذشته مشهدسر نام داشته است . اطلاع دقيقي از اين شهر در دست نيست ولي روايت مقرون به حقيقت که مورد تاييد منتقدين هم مي باشد بدين قرار است که در نهصد سال قبل چندين خانواده معروف مازندراني که در آن زمان مسير مشهرسر غير از مسير فعلي بوده است از آبادي پازوار که زادگاه امير پازواري بود جهت ماهيگيري و سکونت به اين منطقه آمدند. ))

پل


ادامه مطلب
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:26 ] [ اطلس ایران وجهان ]
محمودآباد يكي ديگر از زيباترين نواحي شمال ايران و استان مازندران است كه در آن ساحل دريا به باريك‌‌ترين پهناي خود مي‌رسد. محمودآباد در گذشته پيش‌بندر آمل بوده وبه عنوان يكی از كانون‌های حمل و نقل كالاهای تجاری ايران و روسيه ايفای نقش می‌كرد که با توسعه بنا در نوشهر و انزلی از اهميت آن كاسته شد. محموآباد يكی از زيباترين سواحل درياي مازندران را دارد كه از نظر توسعه توريسم ساحلي از اهميت بسيار بالايي برخوردار است. اين منطقه به انواع خدمات و تجهيزات گردشگري مجهز است. شهرستان محمودآباد يكی از شهرستان های استان مازندارن از شمال به دريای مازندران، از خاور به بابلسر، از جنوب به آمل و از باختر به نور محدود می‌شود.مركزمحمود آباد‌در22 كيلومتری‌شمال‌باختری‌آمل‌است‌و از نظرجغرافيايی در 52 درجه و 16 دقيقه‌ی درازای خاوری و 36 درجه و 38 دقيقه‌ی پهنای شمالی قرار دارد. ارائه‌خدمات‌گردشگري،ماهي‌گيري‌و كشاورزي شغل اصلي ساكنان اين سرزمين را تشكيل‌مي دهد. مهم‌ترين محصولات اين منطقه را برنج و مركبات تشكيل مي‌دهد. سبدبافی، گليم بافی، جاجيم بافی، سفال، ظروف و مجسمه های چوبی، بافتن پارچه ها و دست بافت های سنتی از مهم ترين صنايع دستی محمود آباد به شمار مي‌آيند. براساس آخرين آمار جمعيتي در سال 1375 جمعيت اين شهرستان بيش از436و83 نفر بوده كه از اين رقم بالغ بر 054و20 نفر جمعيت مركز شهرستان‌بوده‌است. سواحل زيباي درياي مازندران مهم‌ترين جاذبه شهرستان محمودآباد را تشكيل مي‌دهد. راه‌های ارتباطی اين شهرستان عبارتند از :
جاده محمودآباد – آمل به درازای 23 كيلومتر
جاده محمودآباد – فريدون كنار به درازای 23 كيلومتر
جاده محمودآباد – نور به درازای 45 كيلومتر
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:25 ] [ اطلس ایران وجهان ]
چالوسشهرستان چالوس يكي از زيباترين، معروف‌ترين و مهم‌ترين مناطق شمالي كشور است كه طبيعت زيباي آن، جاده‌ي مشهور آن و جاذبه‌هاي متعدد تاريخي و طبيعي آن سبب شده اين منطقه مورد توجه تمام مردم داخلي و گردشگران خارجي باشد. چالوس از مناطق قديمي استان مازندران در جلگه ميانی سواحل دريای مازندران واقع شده است. نام اين منطقه در گذشته های دور«سالوس» يا «شالوس» بود كه در پيرامون آن دو شهر كوچك ديگر به نام های «كبيره» و«كچه» نيز وجود داشته است. بعضی از علمای جغرافيا نويس، چالوس را از آبادی های طبرستان دانسته اند. محمد بن اويس – از امرای دوره تسلط خلفای عرب – به دستور خليفه معتصم به حكم رانی چالوس منصوب شد. محمد بن اويس خود در«رويان» (قسمتی از طبرستان) استقرار يافت و پسرش احمد را به حكومت چالوس گمارد. شهرستان چالوس در زمان حمله امير تيمور تخريب شد و سپس تا قرن های متمادی به صورت روستايی كوچك درآمد. در دهه اول قرن حاضر(1310) با پشتيبانی دولت وقت آرام آرام سازمان يافته و امروزه به شهری زيبا با امكانات فراوان جهانگردی تبديل شده است.
اين شهرستان از شمال به دريای مازندران، از جنوب به رشته كوه البرز، از خاور به نوشهر و از باختر به تنكابن محدود می شود و مركز آن از نظر جغرافيايی در 51 درجه و 25 دقيقه ی درازای خاوری و 36 درجه و 39 دقيقه ی پهنای شمالی قرار دارد. با اين كه چالوس درمنطقه ای جلگه ای قرار دارد، در جنوب آن كوه های پوشيده از جنگل «فشكور» و «تجك» ديده می شوند.
چالوس يك منطقه‌ي توريستي- كشاورزي است. آب كشاورزی شهرستان چالوس از رودها و چشمه ها تأمين می شود و محصولات مهم آن برنج و مركبات است كه صادرات‌ اين منطقه را تشکيل می دهند. ديدني‌هاي متعددي در سرتاسر شهرستان چالوس پراكنده شده‌است. آبشاراكاپل در جنگل‌های سردی چال كلاردشت، آبشارهريچان در روستای هريچان – نزديك گردنه هزارچم، پارك جنگلی چالوس در كيلومتر 7 جاده چالوس – تهران، پارك جنگلی نمک ‌آبرود در چالوس، درياچه ولشت در جنوب باختری چالوس و منطقه كلاردشت، درياچه سد دريوك در روبه‌روی دره ولی آباد هزارچم، كلارتپه در چالوس، مرداب كندوچال در ميان جنگل فی ين چالوس و ده‌ها عارضه طبيعي ديگر تنها بخشي از چشم اندازهاي زيباي اين منطقه را تشكيل مي‌دهد.
پل چالوس‌بر روی رودخانه چالوس، پل سرخ رود بر روی رودخانه هراز، كاخ اجابت در روستای اجابت از بخش كلاردشت و كاخ چای‌خوران در چالوس نيز از جمله مكان‌هاي تاريخي اين منطقه هستند كه نشان از اهميت و قدمت تاريخي اين منطقه دارند.
چالوس در تمام فصول سال پذيراي مسافران بي شماري از سرتاسر كشور است ولي در تابستان و بهار مهمانان اين خطه به اوج خود مي‌رسند.

برخی از آثار تاریخی شهرستان چالوس :
الف ) آثار تاریخی داخل شهر چالوس :
کاخ چایخوران شماره ثبت تاریخی 1045
این کاخ که از بناهای دوره پهلوی اول است در جنوب میدان معلم چالوس و در منطقه ای موسوم به محوطه کاخ واقع شده و اکنون به عنوان مکان اداره میراث فرهنگی چالوس مورد استفاده قرار دارد .
این بنا در محوطه ای به مساحت تقریبی 4000 متر مربع در یک طبقه و زیر زمین احداث شده است دو ورودی اصلی بنا در ضلع غربی و شرقی است و فضاهای داخلی ساختمان مشتمل بر دو بخش اصلی و خدماتی بوده که با راهروی میانی به هم مرتبط است .
بخش اصلی شامل بالکن ستوندار شمالی و دو تالار مربع شکل در جنوب آن و یک تالار مستطیل شکل در جهت شمالی و جنوبی است که با تزئینات زیبای گچ بری آراسته شده است . بخش خدماتی دارای دو اتاق و آبدار خانه و دو ایوان در دو سوی شرقی و غربی است .
هتل بنیاد پهلوی چالوس :
هتل بنیاد پهلوی در ضلع شرقی میدان معلم شهر چالوس واقع شده است . این بنا در دوره پهلوی اول بعنوان هتل در دو طبقه و زیرزمین ، در امتداد شمالی و جنوبی احداث گردیده و بعد از انقلاب به سپاه پاسداران واگذار شد و هم اکنون بعنوان درمانگاه تخصصی امام رضا مورد بهره برداری می باشد .
ویلاهای جنگلبانی :
مجموعه ای شامل پنج ویلا در ضلع شمالی میدان معلم شهر چالوس درمحوطه سازمان جنگل ها و در فاصله اندکی از جانب شرقی رودخانه چالوس واقع شده است .
این ویلاها تماماٌ دو طبقه و تنها قسمت کرسی آنها از سنگ های تراشیده ساخته شده است . علاوه بر سنگ مصالح متداول روز از جمله آجر و چوب و … در ساخت آنها بکار رفته است .
پل فلزی چالوس :
این پل که در مرکز شهر و بر فراز رود چالوس قراردارد بنای آن در سال 1311 هـ . ش شروع و در سال 1312 به بهره برداری رسید . طول پل 200 متر و عرض گذرگاه باجان پناه 6.5 متر می باشد . قسمت فلزی آن دارای یک چشمه به طول 68.5 متر است و در سو به دو دهانه طاق منتهی میشود اتصالات فلزی تماما پرچ کاری و به گونه تزئینی است. دو طرف پل به صورت پایه چراغها و مجسمه شیرهای سیمانی آراسته شده است .
دبستان پروین اعتصامی :
این بنا که در ضلع شمالی خیابان امام واقع شده است . در سال 1312 خورشیدی همزمان با احداث کارخانه حریربافی به عنوان رستوران کارخانه بنا گردید و در سال های 1320 تا 1324 هـ . ش مرکز فرماندهی نیروهای ارتش شوروی سابق بود .
پس از خروج متفقین از سال 1325 تاکنون این بنا با نام دبیرستان شاپور و پس از مدتی تحت نام دبستان پروین اعتصامی مورد بهره برداری آموزشی است . ساختمان مدرسه از یک طبقه و زیرزمین تشکیل شده است و ورودی آن در جهت جنوبی و دارای سردر تزئینی است .
کارخانه حریربافی چالوس :
عملیات ساختمانی کارخانه از سال 1312 ش آغاز و در سال 1315 به پایان رسید . حریربافی چالوس که در زمان خود در خاورمیانه بی نظیر بوده از سال 1315 تا سال 1337 بکار تولید محصولات ابریشمی طبیعی انواع پارچه ، جوراب ، پرده و کراوات و غیره به منظور صدور به کشورهای دیگر اختصاص داشت . در این سال کارخانه تعطیل و دستگاه های آن به رشت انتقال یافت .
این کارخانه که تقریباً در مرکز بافت شهری چالوس قراردارد دارای محوطه بسیار وسیعی شامل قسمتهای مختلف از جمله دیگ بخار و منبع تولید انرژی ، انبار پیله ، نخ ریسی ، پارچه بافی ، جوراب بافی ، رنگرزی ، کارخانه نخ سازی ، منبع آب و ساختمان ادارات مرکزی بود .
کارگران این کارخانه اکثر غیربومی و عموما از شهرهای گیلان و بعضاً آمل و بابل ، اصفهان ، مشهد و تبریز بودند و جمعیتی در حدود 1500 نفر را تشکیل می دادند .
پس از تعطیلی کارخانه ساختمان آن به وزارت کشاورزی و منابع طبیعی سپرده شده بود و بعد از انقلاب اسلامی نیز به سپاه پاسداران واگذار شد .
ب)


ادامه مطلب
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:25 ] [ اطلس ایران وجهان ]
شهرستان فريدونکنار يکي از شهرستانهاي ساحلي استان مازندران است که بين بابلسر و محمودآباد قرار گرفته و از طرف جنوب، به شهرستان آمل متصل است.

اين شهرستان يکي از شهرهاي مهم استان مازندران است که نخستين بندر خصوصي کشور در آن ايجاد شد و 22 بهمن 1386، گشايش يافت. اين شهرستان، تنها پناهگاه و ميزبان درناي سفيد سيبري، از گونه‌هاي نادر پرنده در ايران مي‌باشد. براي نخستين بار در خاورميانه مرکز پرنده‌شناسي در تالاب بين المللي فريدون‌کنار احداث شد.فريدونكنار كه مركز فرماندهي فريدون شاه بوده و مركز استان ساري را براي فرمانروايي پسرش سارويه ساخته بود، عموم مردمش به شغل هاي كشاورزي و ماهيگيري مشغول اند. برنج طارم محلي فريدونكنار زبانزد خاص و عام است و صيد ماهي سفيد به عنوان تنها گونه در جهان كه فقط در درياچه مازندران( خزر) در سواحل اين شهرستان تازه تاسيس بيش از ساير شهرهاي شمال كشور انجام مي شود. در بخش ايثار و شهادت، شهيد حسين بصير از فرماندهان بنام سال هاي دفاع مقدس زاده اين شهر است. در عرصه ورزش، كشتي گيران نام آور ملي، بين المللي و جهاني همچون برادران مجيدي و حاجي كناري از اين شهر برخاسته اند. يكي از ويژگي هاي فريدونكنار كه آن را به لحاظ توريستي و مسافرپذيري از ساير شهرهاي استان مازندران متمايز مي كند، وجود ساحل بكر و دست نخورده در اين شهر است.

25 روستاي شهرستان فريدونکنار عبارتند از: ازباران، شير محله، مهلبان، بزرگ بيشه محله، نوايي محله، بنه کنار، کوچک بيشه محله، بي نمد، زاهد کلا، منقارپي، جزين، کلاگر سرا، فرزاد شهر، اسبوکلا، حسين آباد، اوکسر کريم کلا، طوله سرا، سوته، فرم، حيدرکلا، درياکنار، خزرشهر، اسلام آباد، ملاکلا، درياسر. کارگر محله، بخش مرکزي اين شهرستان است.
جمعیت این شهر۳۵۰۰۰نفر است
شهرک درياکنار و شهرک خزرشهر شمالي و خزرشهر جنوبي و شهرک فرزادشهر از شهرکهاي بزرگ، قديمي، زيبا و همچنين، توريستي شهرستان فريدونکنار محسوب مي‌شوند.فريدونکنار، در زمستان سال 1386 از سوي استاندار مازندران، رسماً از بخش فريدونکنار به شهرستان فريدونکنار ارتقا يافت.

جمعيت
بنابر سرشماري مرکز آمار ايران، جمعيت شهرستان فريدون کنار در سال 1385 برابر با 56129 نفر بوده‌است
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:24 ] [ اطلس ایران وجهان ]
از شهرهاي استان مازندران در شمال ايران است. اين شهر، در بخش دودانگه شهرستان ساري قرار دارد. جمعيت فريم در سال 1385، برابر با .185 نفر گزارش شده‌است.

ويژگي‌هاي جغرافيايي
در جنوب شهرستان ساري منطقه‌اي وجود دارد که از لحاظ آب و هوا، ييلاقي بوده و به دودانگه معروف است.فريم در 65 کيلومتري شهر ساري واقع شده‌است. اين شهر تازه‌تأسيس که از گردآمدن روستاهاي امامزاده علي، شلدره،تلاوك، کهنه ده، قلقل، محمدآباد و جعفرکلا ، دينه سر ، علي آباد ،كرچا ،رسكت و.....تشکيل شده ،مرکزيت بخش دودانگه را دارا مي‌باشد. مردم اين شهر به کار کشاورزي و دامداري مشغول هستند. در اين شهر واحدهاي اداري و تجاري زيادي وجود دارد و همين امر باعث شده که مردم از روستاهاي اطرف براي رفع نياز و تهيه ملزومات زندگي به اين شهر رفت و آمد داشته باشند. امروز به سبب افزايش جمعيّت و رشد بافت انساني جوامع، ساختار تقسيمات جغرافيايي و اقليمي نيز به فراخور آن دست خوش دگرگوني مي‌شوند.

تاريخچه
از اين شهر در منابع تاريخي کهن به نام «پَريم» يا «جبال قارن» و بخشي از هزار جريب ياد شده که شهري عظيم بوده‌است با حصاري آجري شبيه به قلعه در دشتي به نام «پريم» که در چند زلزله ويرانگر به کلّي از بين رفته‌است.

زمين‌لرزه‌هاي تاريخي
براي نمونه در قرن پنجم هجري برابر سال 1127 ميلادي زمين‌لرزه بزرگي در منطقه هزار جريب جنوبي سبب ويراني سراسري روستاهاي منطقه پريم که در دره پهناوري در کوه‌هاي خاوري پل سفيد واقع است، شد. همچنين در سال 600 قمري برابر 1309 ميلادي زمين لرزه‌اي روستاهاي فراواني را در مازندران تقريباً به طور کامل نابود کرد و سبب از رونق افتادن منطقه پريم گرديد.

جغرافياي تاريخي
به هر روي، دودانگه به عنوان بخشي از هزار جريب و درعصر «اسپهبدان» وقايع و رويدادها و فراز و فرود‌هاي فراواني به خود ديده‌است. اتفاقا در همين ايّام «دشت فريم» يکي از قسمت‌هاي مهم دودانگه به شمار مي‌رفت و در زمان هارون الرشيد، هزار جريب «پريم» در دست «اسپهبد شروين باوند» بود.در تقسيمات «تاريخ طبرستان» تاليف اسفنديار کاتب، که طبرستان را به دو پاره «هامون» و «کهستان» قسمت کرده‌است، «پريم» را در رديف کهستان آورده‌است.در جاي ديگر «ابن اسفنديار» مي‌نويسد: فريم که کوه قارن مي‌خوانند به برادر کهتر «قارن» سپرده شد.

دودمان‌هاي حاکم
اينک اشاره کوتاهي به چند سلسله معروف مي‌کنيم که در چند قرن آغازين دوره اسلامي بر مازندران فرمان راندند:

آل گاوباره که از سال چهل تا صد و چهل و چهار قمري (144-40 هـ.ق) در دشت مازندران و استرآباد (گرگان) فرمانروايي داشتند.
پادوسپانان که در حقيقت شاخه‌اي از آل گاوباره بودند که از سال 40 تا 1004 قمري حدود يک هزار سال تا عصر شاه عباس صفوي بر منطقه غربي مازندران و رويان حکومت کردند.
آل وشمگير يا آل زيار که از 316 تا 470 هـ. ق در شرق مازندران حضور داشتند.
آل قارن که حدود 50 پيش از هجرت تا سال 244 هـ.ق بر قلمرو جبال مازندران فرمانروايي کردند.
آل باوند يا اسپهبدان که از سال 45 تا 397 هـ.ق در منطقه جبال مازندران يعني در بخش سوادکوه و هزار جريب پريم (فريم يا دودانگه امروزي) حکومت داشتند. به همين سبب به اينان «ملک جبال» هم گفته‌اند. «اسپهبد شروين» از فرمانروايان مشهور آنان بود.
در دوره هاي بعد از طاهريان و صفاريان تا روزگار قاجار مازندران و بخش هاي مختلف آن مورد تاخت و تاز قرار گرفتند. در دو دوره ي صفويه و قاجاريه ؛مازندران مركز نفوذ ؛ قدرت و حكومت بوده است . منطقه ي دودانگه پيوسته در همه ي جنگ و گريزهاي تاريخي و مقاومت در برابر تازش بيگانگان به سبب بافتار جغرافيايي و بهره مندي از مردمي غيور و ستبر جلوه اي ويژه داشته است كه آخرين نمونه ي تاريخي آن را شاعر بزرگ همين منطقه ، ميرزا محمود فدايي مازندراني از پايداري مردم دودانگه در برابر سپاه روس در قصيده اي بلند به تصوير كشيده است. شواهد و پژوهش هايي كه بر پيشينه ي كهن و تاريخ منطقه ي "پَريم " گواهي مي دهند : الف) گزارش و پژوهش برخي از خاور شناسان از جمله " ه .ل .رابينو" محقق فرانسوي و تحقيق دايرة المعارف بريتانيكا. ب) وجود گنبد رسكت بازمانده از قرن پنجم قمري در كنار روستاي رسكت(resket)كه هنوز هم بردامنه ي صخره اي برپاايستاده وهمچون قراولان وقلعه بانان كهن ،چشم به سوي دشت پريم دوخته است كه خوش بختانه كاوش هاي اخير باستان شناسان و ديرينه شناسان نيز گواه پيشينه ي فرهنگي و شهري اين منطقه است . پ) آثار و بازمانده ي بناهاي كهن و برخي اسامي آن ها .براي نمونه در روستاي كرچا(korcha)زمين هاي وسيعي پر از آجرهاي پخته از روزگاران قديم است ودر تپه هاي اطراف آن هم ديواره هاي گج اندوديافت شده است و جالب تر اين كه در حوالي اين روستا چند نام با پيشوند " شهر " هنوز به كار مي رود مثل شهردشت ، شهربن .

گمان مي كنيم در اين منطقه بناهاي آباد ومظاهر شهري بسياري وجود داشته كه در زلزله ي بزرگ پايان قرن هفتم هجري به طور كامل ويران و با خاك يكسان شده است و آن پاره هاي آجر و اسامي ،تنهايادگاران شكوه گذشته اند.
جا دارد همين جا به نكته ي درخور توجّهي هم اشاره كنيم كه پريم يا فريم نه تنها از ديد جغرافيايي و بافت اجتماعي ارج و ورج جلوه ي شهري را در گذشته تجربه كرده است بلكه از نظر فكري و فرهنگي نيز " آرمان شهر يا فرهنگ شهر " بوده ، اكنون هم هست. كتاب بسيار ارجمند نثر دل انگيز فارسي " مرزبان نامه " كه در اصل به زبان تبري /طبري ( مازندراني كهن) نوشته شده بود گواهي بر اين سخن است زيرا نويسنده ي اصلي اين اثر پساوند " پريم " را در نامش دارد : اسپهبد مرزبان بن رستم شروين پريم كه از شاه زادگان و اسپهبدان شهر پريم بوده وكتاب مرزبان نامه را به زبان مازني و در قالب fabel فراهم آورده است . بنابراين اگر روزي اصل نسخه ي طبري اين اثر پيدا شود ،نخستين و بزرگ ترين اثر مكتوب شهر باستاني پريم شمرده خواهد شد .همين نويسنده ديوان فریم
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:24 ] [ اطلس ایران وجهان ]
عباس‌آباد بزرگ‌ترين بخش شهرستان تنکابن محسوب مي‌شود. اين شهر ازشمال به درياي خزر، از جنوب به شهرستان کلاردشت، از غرب به شهر نشتارود و از شرق به شهر سلمانشهر(متل قوي سابق) متصل مي‌گردد. عباس آباد داراي جمعيتي بالغ بر10000نفر مي‌باشد. عباس آباد با داشتن مناظرسرسبز، سواحل زيباي درياي خزر و دامنه‌هاي سرسبز کوه هرسالاله پذيراي هزاران توريست ازسراسر کشور و جهان مي‌باشد.اين شهر داراي روستاهاي زيادي مي‌باشد. (مشهدي سرا-سيدمحله-کاظم کلا-پلنگ کلا-لنگا-ماشال اباد-پرچ ور-هردوآبرود-محمدحسين آباد-امرجکلا-شل محله-شهيدمحله-پسنده علياوسفلي و...) شغل اصلي مردمان اين شهر کشاورزي و باغداري مي‌باشد. کشت برنج در فصل بهارآغاز شده وتا اواسط تابستان برداشت مي‌شود. کيوي،پرتغال،نارنگي از مهم‌ترين محصولات باغداري اين شهر مي‌باشد.همچنين پرورش گل و گياه در اين شهر رونق بسياري دارد.
عباس آباد
گويش مردم اين شهر طبري متعادل مي‌باشد. ودرايام مهم سال همانند عيد نوروز و مراسم عزاداري و جشنها نيزداراي آئين خاص خود مي‌باشند. گستردگي اين شهر به حدي بوده که بارها بر تبديل شدن آن به شهرستان تاکيد شده و مسولان ذيربط نيز مصمم به انجام چنين کاري هستند. باگسترش روزافزون شهرک سازي مناظر سرسبز اين شهردرخطرنابودي قرار گرفته‌است.اين فرايند به قدري شدت يافته که اکثرمردم اقدام به فروش زمينهاي کشاورزي خود نموده‌اند. ازامکان مذهبي اين شهر مي‌توان به بقعه سيدکيا ابولحسن واقع درمزارشهداي مشهديسرااشاره کرد.

تاريخچه
چارلز فرانسيس مکنزي که در سال 1859 ميلادي از اين محل عبور کرده چنين وصفي در خصوص آن ارائه مي‌دهد. «به دره زيبايي رسيديم، به همين نام (عباس آباد) اين ده موقعيت خوبي دارد و روي پشته‌اي سرسبز و به فاصله کمي از کنار دريا قرار دارد. موقعيت عباس آباد از دهات بسياري که تا کنون ديده بودم مناسبتر مي‌نمود.نام اين ده به شاه عباس مربوط نيست و نام يکي از اهالي محل است که باني آن بوده.....در اين ده بيست و پنج خانه هست. يک قبرستان دارد که مانند ساير قبرستان‌هاي ايران، هيچگونه تزئيناتي نداشت.»
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:24 ] [ اطلس ایران وجهان ]
کِلارآباد يکي از شهرهاي استان مازندران ايران است. اين شهر مرکز بخش عباس‌آباد شهرستان تنکابن است.

گروه اول که جمعيت اصلي کلارآباد را تقريبا" به دسته تشکيل مي‌دهند که در سه محله جدا از هم و با فاصله خيلي کم از هم زندگي مي‌کنند که امروزه اکثرا" با هم نسبت فاميلي دارند. در مرکز اصلي کلارآباد گروهي زندگي مي‌کنند که فاميلي آنان( نام خانوادگي)از همان نام کلارآباد گرفته شده که کلاري نام دارد. گروه دوم نيز که جيسا نام دارد گروهي مردم از رودبارک کلاردشت در آنجا اقامت گزيده اند و به ازدياد نسل پرداخته اند که نام خانوادگي آنان رودبارکي مي‌باشد که بر گرفته از نام رودبارک کلاردشت مي‌باشد که با افزودن ي نسبت اين نام خانوادگي را انتخاب کرده اند. گروه سوم که در داخل کلارآباد و قسمتي نيز در محله‌اي بنام چارز زندگي مي‌کنند با نام خانوادگي زرودي مي‌باشند، که اکثر آنان نيز با هم نسبت فاميلي دارند. گروه چهارمي نيز وجود دارند که در واقع مابقي جمعيت کلار آباد را تشکيل مي‌دهند. کلارآباد داراي يک کارخانه چاي سازي مي‌باشد که توسط آلمانها ساخته شده است . محصول اصلي کلارآباد باغات چاي و مرکبات و برنج مي‌باشد . همچنين کلار آباد از دو آبادي جدا از هم با فاصله 5/3 کيلومتر از هم قرار دارند که به نام کلارآباد بالا و کلارآباد پايين مي‌باشد. کلار آباد پايين که در مسير اصلي جاده کناره قرار دارد به علت مهاجر پذيري بيشتر تقريبا" خالي از افراد بومي مانند کلارآباد بالا مي‌باشد.و شغل اکثر ساکنان نان آور خانواده در کلار آباد پايين به علت وجود بازار ومغازه‌هاي آن است ، در واقع تشکيل مرکزيت کلارآباد پايين بخاطر همين مغازه‌ها است که در قديم به علت دسترسي راحت تر به شهر هاي چالوس از سمت شرق و تنکابن و عباس آباد از سمت شرق اين امکان را فراهم نمود و اکنون شهرداري و کلا" ادارات بخش کلار آباد در همين محدوده کلارآباد قرار دارند. وجود سواحل زيباي درياي خزر ونزديکي شهر کلارآباد به آن باعث شد که در فصل بهار و تابستان مسافران زيادي را به خود جذب کند. وجود امام زاده سيد عبدالوافي که نسب آن به امام سجاد مي‌رسد نيز درکلارآباد بالا و در بين دو محله جيسا وچارز و در نزديکي رودخانه‌اي که اين دو محله را قطع مي‌کند ودرداخل درختان سر به فلک کشيده چنار و افرا و شمشاد ودرختان جنگلي ديگر جلوه زيبايي به آن بخشيده است و هر ساله و مخصوصا در ايام تعطيلات و محرم ، مخصوصا روزها وشبهاي تاسوعا و عاشورا پذيراي زوارهاي زيادي است.
قبرستان کلارآباد نيز در جوار همين امام زاده مي‌باشد.
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:24 ] [ اطلس ایران وجهان ]
رُستَمکُلا يکي از شهرهاي استان مازندران ايران است.
رستمکلا شهر کوچکي واقع در بخش مرکزي شهرستان بهشهر است و در 10 کيلومتري جاده نکا به بهشهر قرار دارد. بهشهر واقع در شرق استان مازندران، از استان‌هاي شمالي ايران است. اين شهر جميعتي در حدود 15000 نفر دارد.

رستمکلا واقع در اتوبان ساري-بهشهر است که 40 کيلومتر از ساري و حدودا 10 کيلومتر از بهشهر فاصله دارد.
اقتصاد رستمکلا بر پايه کشاورزي است. در حالي که کارخانه (لينتر پاک، آرد، آجر سفال) نيز تا حدودي از مشاغل را در بر مي‌گيرد.
منطقه‌اي که اين شهر واقع شده‌است مکاني قديمي مي‌باشد که شامل روستا‌هاي کلت، گرجي‌محله، آسياب‌سر، کوهستان، و تروجن به‌علاوه رستمکلا مي‌باشد آثار يافت شده و موجود در اين منطقه به دوران بسيار دوري بر مي‌گردد از جمله غار تاريخي و آثار قلعه‌هاي پيش از اسلام و قبرستان و آتشکده قبل از اسلام و گوهر تپه مي‌توان نام برد.

اين شهر در حدود 150 سال پيش داراي رونق خاصي بوده که مي‌توان از جمله به ارتباط محدود تجاري با روسيه و بنا‌هاي ساخته شده در آن دوران اشاره کرد از جمله اين بنا‌هايي که در حال حاضر وجود دارند تکيه سطلاني و حاج حسن و خانه رستمکلايي اشاره کرد.
حسينيه‌هاي اين شهر نيز جز مکان‌هاي ديدني و قديمي شهر مي‌باشد.
همزمان با کشيدن راه آهن در زمان جنگ جهاني ايستگاه راه آهن رستمکلا نيز افتتاح گرديد.
بناي امامزاده شهر متعلق به حدود سال 600 هجري قمري مي‌باشد.
معادن متعدد سنگ آهک نيز از جمله ويژگي‌هاي بارز اين شهر مي‌باشد.

تپه باستاني گوهر تپه از جمله مکان‌هاي ديدني در اين شهر مي‌باشد اين تپه به 4000 تا 7000 سال قبل نسبت داده مي‌شود آثار و تمدن سکونت بصورت متراکم در آن مشاهده مي‌شود که در حدود 50 هکتار وسعت دارد بخش‌هاي کاوش شده اين تپه براي بازديد عموم قرار داده شده‌است.

مرکز اصلي تفريح مردم اين شهر مروون رود يا همان مهربان رود به فاصله چند کيلومتري از شهر در عمق جنگل مي‌باشد (سياه چال) اين شهر از شرق به روستاي گرجي محله و غرب به روستاي کلت و از شمال به روستاي قره تپه و از جنوب به کوه‌هاي البرز همجوار مي‌باشد.

هم اکنون راه آهن رستمکلا به بندر امير اباد (بزرگترين بندر شمال کشور) وجود دارد که ارتباط ريلي بين اين بندر و در واقع درياي خزر از طريق اين راه آهن به شبکه سراسري ريلي کشور امکان پذير مي‌باشد. جاده اتوبان رستمکلا به بندر امير آباد در حال احداث مي‌باشد -(سال 1387).
رستمکلا داراي يک حوزه علميه با مديريت علامه ايازي(پسر دوم علامه ايازي بزرگ) مي‌باشد
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:24 ] [ اطلس ایران وجهان ]
چَمِستان يکي از شهرهاي استان مازندران ايران است.
اين شهر مرکز بخش چمستان شهرستان نور است.
جاده‌اى به شكل نيم‌دايره (نعل) چمستان را به نور و آمل وصل مى كند. اين شهر داراي کتابخانه عمومي، سينما، و کانون فرهنگي‌تربيتي است.
جمعیت این شهر حدود۱۰۰۰۰ نفر است
نام چمستان را برخي دگرگون‌شده چمنستان و برخي ديگرگون‌شده چمازستان دانسته‌اند. چماز نام نوعي سرخس‌ است.
ارتفاع چمستان با سطح دريا نسبت به آباديهاى ديگر تحت پوشش آن بيشتر است.

روستاي ييلاقي لاويج داراي آب گرم طبيعي در 25 کيلومتري جنوب چمستان، پارک جنگلي کشپل، بخش قديمي آبادي هلاپون و شهر فراموش‌شده واتاشان از نقاط ديدني پيرامون شهر چمستان هستند
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:24 ] [ اطلس ایران وجهان ]
ميرشَهر (اميرکُلا) يکي از شهرهاي استان مازندران ايران است. اين شهر در بخش مرکزي شهرستان بابل و ميان راه بابل و بابلسر واقع شده‌است.

اين شهر به اميرکلاي بابل نيز مشهور بود که در دهه 1380 نام آن به اميرشهر تغيير کرد.

پيشه عمده مردمان اين شهر شاليکاري و باغداري مرکبات و مهمترين محصول آن برنج، مرکبات و جاروب است.

پيشينه:
تاريخ تأسيس شهرداري آن 1332 بوده و درجه شهرداري در زمان تصدي شهردار رنجبر به درجه هفت ارتقاء يافت.
از مشاهير اين شهر مي‌توان به شيخ محمد پازواري ملقب به امير پازواري، شاعر مازندراني وآيت‌الله العظمي امامي مازندراني استاد اخلاق روح‌الله خميني اشاره کرد.
جمعیت این شهرحدود۲۵۰۰۰نفراست
محلات و معابر:
از محلات شهر مي‌شود به محلات شهابدين‌کلا، ملامحله، آقامحله، جده‌خانه‌سر، شهيد مهاجريان، شهيد بهشتي و درزيکلاي شيخ اشاره کرد. معابر اصلي اميرشهر عبارتند از:-کمربندي اميرکلا(بلوار آيت الله امامي مازندراني)
-ميدان امير پازواري
-ميدان امام علي
-بلوار امير پازواري
-بلوار فارابي
-چهارراه ابن‌سينا
-چهارراه ديوکلا

خيابان‌هاي اصلي:
-امام
-کردکلا
-ابن سينا
-شهيد صفائيان
-شهيد ناصري
-شهيد بابا‌نتاج ديوکلا
-7تير
-شهيد صابريان
-آرامگاه (صادقيه)
-شيخ علي‌اصغر مازندراني
-شهيد منعمي
-خاتم‌الانبياء
-شهيد يزدانيان
-شهيد چاوشي بطول
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:24 ] [ اطلس ایران وجهان ]
ايزدشهر واقع در کيلومتر 7 نور ـ محمودآباد از شهرهاي استان مازندران در شمال ايران است. اين شهر، در بخش مرکزي شهرستان نور در کنار درياي خزر قرار دارد.

جمعيت "ايزدشهر" در سال 1385، برابر با 6,888 نفر گزارش شده است . شهرداري اين شهر، جمعيت آن را در سال 1386 حدود 9000 نفر برآورد مي‌کند که هزار نفر از آن‌ها را افراد غير بومي تشکيل مي‌دهند.

اين شهر در سال 1384 خورشيدي از ادغام روستاي ايزده بازارسر تابع دهستان ناتل کنار، بخش مرکزي شهرستان نور با روستاهاي ايزده ساروج‌محله و اميرآباد کناره از توابع همان بخش تشکيل شد. و نام خود را از شهرک ييلاقي تفريحي ايزدشهر که در سال 1354 توسط شاهپور غلامرضا پهلوي ساخته بود گرفت. شهرداري آن نيز در تاريخ 12 بهن 1384 تأسيس شد..

محلات اصلي شهر، بازارسر و سادات‌محله در قسمت شرقي و ساروج‌محله (سراج‌محله) در قسمت غربي است.

تاريخچه:
بر اساس برآوردها، آغاز بناي روستاي ايزده، به اوايل دوره قاجار مي‌رسد. در زمان ناصرالدين شاه اين روستا آنقدر بزرگ شده که قابل اين باشد که به عنوان تيول به ميرزا عبدالله نامي (يکي از کارمندان جزء دربار) برسد. در يکي از سفرنامه‌هاي ناصرالدين شاه به آبادي عزت ده اشاره‌اي شده‌است.

ميرزا ابراهيم، در سال 1275 ه.ق. در سفرنامه اش مي‌نويسد: به رودخانه بزرگ ايزده که در دو طرف آن خانه و آبادي و يک باب حمام دارد رسيديم.

بجز وي مالکونف روسي در سال 1858 ميلادي، ابت انگليسي در سال 1259 ه. ق. مکنزي و رابينو نيز در سفرنامه‌هاي خود از آن ياد کرده‌اند.

مکنزي در سفرنامه خود مي‌نويسد: يک فرسنگ بعد از رستم رود به رودخانه گل‌آلود عزت ده رسيديم..... در دوسوي رودخانه دهکده‌اي به همين نام قرار داشت. تقريباً صد خانه در قسمت غربي آن و نزديک دريا بود. ماليات اين دهکده 800 تومان است.

نقاط ديدني:
-حمام‌هاي قديمي ميرزا آقا خاني
-بناي امام زاده قاسم
-شهرک‌ها و مجموعه‌هاي مسکوني ايزدشهر، آرام‌شهر، آکام‌شهر، بهار نارنج، پزشکان، زيباشهر، شيلاشهر، دلکده، اميرآباد، آبي‌کنار، آينده‌ساز و کاج‌محل.
-گورستان شهر آقا.

هتل‌ها و رستوران‌ها:
هتل‌ها و رستوران‌هاي منطقه و پيرامون:هتل نارنجستان
هتل مرواريد خزر
متل درياي نور
هتل ناتل‌کنار
رستوران گردون نارنجستان
رستوران درياي نور
رستوران شاليزار
    منبع: مرجع شهرهای ایران
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:24 ] [ اطلس ایران وجهان ]
 در قدیم شهری آباد، وسیع و پر جمعیت بود. ابوالفضل بیهقی، در کتاب تاریخ خود در فصل حرکت مسعود غزنوی با لشکریانش به آمل، این شهر را چنین توصیف می‌کند: «و امیر به شتاب براند و به آمل رسید روز آدینه ششم جمادی‌الاولی، و افزون پانصد و ششصد هزار مرد بیرون آمده بودند؛ مردمان پاکیزه‌روی و نیکوتر، و هیچکدام را ندیدم بی‌طیلسان شطوی یا توزی یا تستری یا ریسمانی… و گفتند عادت این است… و من که بوالفضلم پیش از تعبیه لشکر در شهر رفته بودم، سخت نیکو شهری دیدم، همه دکانها درگشاده و مردم شادکام» در قرن پنجم وقتی با همت خواجه نظام‌الملک طوسی، وزیر کاردان و با کیاست سلجوقیان و صاحب کتاب معروف سیاست‌نامه (سیرالملوک)، قرار شد مدارسی به سیاق دانشگاه‌های امروزی به نام نظامیه در شهرهای بزرگ جهان اسلام آن روز از جمله بغداد، دمشق، بلخ، نیشابور و بخارا تأسیس شود آمل از جمله شهرهایی بود که در کنار شهرهای فوق صاحب نظامیه گردید.

محمدبن جریر طبری، علی بن سهل بن ربن طبری، شمس‌الدین محمد آملی، سراج قمری، ابن اسفندیار آملی، اولیاءالله آملی، علامه میرحیدر آملی، طالب آملی، جواد فاضل، میرزا هاشم آملی، حسن حسن‌زاده آملی، دکتر سید محمد خان حکیمی، عبدالله جوادی آملی از اهالی سرشناس این منطقه هستند.


موقعیت جغرافیایی آمل
شهر آمل واقع در جلگه مازندران و طرفین رود هراز با بلندای ۷۶ متر از گستره دریا در ۵۲ درجه و ۲۱ دقیقه بلندای شرقی و ۲۶ درجه و ۲۵ دقیقه عرض شمالی و در فاصله ۷۰ کیلومتری غرب ساری، مرکز استان، هجده کیلومتری جنوب دریای مازندران و شش کیلومتری شمال دامنه کوه البرز و ۱۸۰ کیلومتری شمال شرقی تهران قرار دارد.

روستای نشل جزوبخش لاریجان می‌باشد وشامل خرم؛برزنه؛گریوده؛اندوار می‌باشد نشل ازمسیر باییجان-نشل سیاه بیشه(لاکوه یا تهران شیکلا - نشل) به جاده هراز واز راه نشل - سجادرود به بندپی بابل متصل می‌گردد.پیشه مردم این ناحیه دامداری وکشاورزی می‌باشد روستای نشل و پیرامون آن دارای چشمسارهای وچمنزارهای فراوان بوده ودارای آب وهوای بسیار خنک درتابستان می‌باشد.دارای قلعه‌های کرکس نشین، میشنه مرگ، دوهوا، پیل باهان، تیمور قلعه، اسکندبند و لاکوه وچشمهسارهای هنزا، گته لش، سردخونی، میچکاخونی و سرخ تنگوسر می‌باشد کارهای دستی ازقبیل قالی بافی ؛ جاجیم بافی رواج دارد.مواد غذایی گوشت ؛کره وماست کوهستان نشل معروف می‌باشد. منطقه بالاکوه درگذشته قبل ازانقلاب جزو بخش بندپی بابل بوده ولی اکنون جزو بخش لاریجان آمل می‌باشد.

آب و هوا
آب و هوای شهرستان آمل نظیر سایر نقاط مازندران است؛ در تابستان‌ها گرم و مرطوب و در زمستانها ملایم. حداکثر ریزش باران در ماه آذر و حداقل آن نیز در ماه تیر است.منطقه یلاقی بالاکوه نشل که شامل کوهستانهای :رسم ؛میشنه مرگ ؛ سیاه کله سر ؛ درنه ؛ آخروسنگ ؛ هنزا ؛خوشگه لارک ؛ للهاز ؛کرکس نشین ؛ دوهوا ؛ پیل باهان ؛ یخار وسایر مناظر دیدنی دارای بهترین آب وهوای یلاقی ودارای چشمه‌سارهای زیبا و گواراست. تابستانها مردم شهرهای آمل ؛بابل ؛بندپی ؛تهران وسایر شهرهای اطراف به این منطقه یلاقی می‌آیندشهرستان آمل يكي ديگر از زيباترين مناطق استان مازندران است كه در مركز اين استان واقع شده است و از چشم اندازهاي بسيار زيباي طبيعي جنگلي و ساحلي برخوردار است. تاريخ آمل با افسانه‌ها پيوند خورده است اما مدارک موجود درباره تاريخ آن، وجود شهر در دوره ساسانيان را مسجل می‌سازد. بعد از اسلام، آمل در دو سوی رودخانه هراز گسترش يافت و قصر حاكم در جزيره‌ای که وسط رودخانه قرار داشت، بنا شد. مهم‌ترين صنايع دستي شهرستان آمل را پارچه پشمي، نمدمالي، صنعت حصيربافي و كلاه نمدي‌تشكيل مي‌دهد.
بافت انواع پارچه‌هاي پشمي كه به اصطلاح محلي به نام چوخا، باشلق، شله (مچ پيچ) ناميده مي‌شوند، در منطقه‌ي آمل از جمله صنايع دستي مهم و معروف به شمار مي‌آيند. مواداوليه اين پارچه‌ها پشم گوسفند است‌كه ريسيده شده و روي كارگاه‌هاي دستي به نام (كپورچال) به‌پارچه تبديل مي‌شود.
نمدمالي نيز از ديگر صنايع دستي اين منطقه به شمار مي‌آيد. نمد كه از فشرده شدن پشم محلوج به‌دست مي‌آيد از دير زمان در ايران متداول بوده است. نمد براي پوشش كف اطاق خانواده هاي‌متوسط، تهيه انواع لباس، تهيه‌كلاه، تهيه روپوش نمدي كه افراد را از باران و سرما محافظت مي‌كند و هم‌چنين براي‌محافظت‌چهارپايان باربردر مقابل‌سرما استفاده مي‌شود.
شهرستان آمل در مرکز استان مازندران قرار دارد و از شمال به شهرستان محمودآباد، از شرق به شهرستان بابل، از شمال شرقی به شهرستان بابلسر و از غرب به شهرستان نور و از جنوب به استان تهران محدود می‌شود.
این شهرستان با جمعیتی برابر با ۳۴۳٬۷۴۷ نفر جمعیت (شهر آمل؛ ۱۹۷٬۴۷۰ نفر) و ۳۱۸۵ کیلومتر مربع مساحت دارای دو شهر آمل و رینه و سه بخش مرکزی، لاریجان و دابودشت است.
شهر آمل واقع در جلگه مازندران و طرفین رود هراز با ارتفاع ۷۶ متر از سطح دریا در ۵۲ درجه و ۲۱ دقیقه طول شرقی و ۲۶ درجه و ۲۵ دقیقه عرض شمالی و در فاصله ۷۰ کیلومتری غرب ساری، مرکز استان، ۱۸ کیلومتری جنوب دریای خزر و شش کیلومتری شمال دامنه کوه البرز و ۱۸۰ کیلومتری شمال شرقی تهران قرار دارد.‎
تقسیمات کشوری

بخش مرکزی شهرستان آمل
دهستان بالاخیابان لیتکوه
دهستان پائین خیابان لیتکوه
دهستان چلاو
دهستان هرازپی جنوبی
شهر: آمل

بخش لاریجان
دهستان بالا لاریجان
دهستان لاریجان سفلی
شهر: رینه و گزنک.

بخش دابودشت
دهستان دابوی جنوبی
دهستان دشت سر
شهر: دابودشت



تاریخچه
واژه آمل که گونه پهلوی آن آموی (Amui) است، نصراله هومند در جزوه آشنای مختصری با شهر آمل می‌نویسد: «تز میان همین اقوام مهاجر آریائی (آزادگان) شاخه‌ای دیگر با نام آموهائی برای بدست آوردن سرزمینی بزرگ و آباد از سرزمین اصلی خود مهاجرت نموده و در کناره رود هراز (هرهز) آرام یافتند. چنانکه این قوم توانستند در کنار (ه) غربی همین رود شهری را بنا کنند و نام قبیله و قوم هود را بر آن شهر بنهند. با گذشت زمان به گونه‌های: آموری، آمو، آمل بدل شد.» و سرانجام نتیجه می‌گیرد :«منظور از این همه اشارات و یادآوری‌ها این بود که «آموئی‌ها» مردمان اولیه سرزمین آمل و اطراف از سمت غرب به شرق مهاجرت نکردند بلکه از شرق دریای خزر به مازندران (تبرستان) مهاجرت نموده ساکن شدند و... واژه‌هایی مانند آمارد، آملد، امرته را نمی‌توان ریشه لغوی شهر آمل به حساب آورد در صورتی که با اندکی دقت و توجه می‌توان (ریشه واژه آمل را به اینگونه بدست آورد: آمل – آمو – آموی- آمویه.»)

باتوجه به اسناد تاریخی این شهر حداقل از دوره ساسانی تا دوره مغول پایتخت مازندران بوده‌است. موقعیت استراتژیک شهر آمل و رودخانه هراز، توسعه بخش‌های کشاورزی، تجاری، صنعتی و گردشگری منطقه را در سالهای اخیر تسهیل نموده‌است. محصولات عمده کشاورزی آن، برنج، گل و گیاه، دانه‌های روغنی کلزا، سبزیجات و علوفه می‌باشد.



ادامه مطلب
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:24 ] [ اطلس ایران وجهان ]
شهرستان رامسر در غرب استان مازندران قرار گرفته و از شمال به دریای خزر، از جنوب به رشته کوه البرز، از شرق به شهرستان تنکابن و از غرب به استان گیلان ( شهرستان رودسر) محدود بوده و داراي 2 شهر، 1 بخش، 4 دهستان و 140 آبادي داراي سكنه است.
شهرستان رامسر با مناظر زیبا و جاذبه‌هاي منحصر به فرد طبيعي، يكي از مناطق برتر كشور در طبيعت‌گردي محسوب ‌شده و سالانه پذيراي مسافران و گردشگران بسیار زیادی است. وجود کمترین فاصله بین کوه و دریا در سرتاسر کرانه دریای خزر، آب‌گرم های معدني، بوستان‌هاي جنگلي، آبشارها، غارها، چشمه‌ها، فرهنگ بومی غنی، صنایع دستی متنوع، صدها مرکز اقامتي و پذيرايي و تفريحي به ویژه هتل زیبا و منحصر به فرد رامسر ، اين منطقه را به عنوان قطب مهم گردشگري در كشور و جهان مطرح كرده است. از جمله مناطق دیدنی این شهرستان، هتل قديم رامسر، آب‌هاي گرم معدني، بوستان جنگلي صفارود، دهستان جواهرده، قلعه ماردكوه، كاخ موزه (موزه تماشاگه‌خزر) و... می‌باشد.

Images: Hotel Ramsar 1.jpg



طول و عرض جغرافيايي
شهرستان رامسر بين 36 درجه و 32 دقيقه تا 36 درجه و 59 دقيقه عرض شمالي و 50 درجه و 20 دقيقه تا 50 درجه و 47 دقيقه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ قرار گرفته است.

طول و عرض جغرافيايي شهرهای حومه رامسر
شهر رامسر در 36 درجه و 52 دقيقه عرض شمالي و 50 درجه و 40 دقيقه طول شرقي ، و شهر كتالم و سادات محله در 36 درجه و 52 دقيقه عرض شمالي و 50 درجه و 44 دقيقه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ واقع شده است.

جغرافیای انسانی
شهرستان رامسر براساس برآورد سال 1384، حدود 71,070 نفر ( 5/2 درصد) از جمعیت استان با نسبت شهرنشینی 2/71 درصد و حدود 8/729 كيلومتر مربع (07/3 درصد) از مساحت استان با تراکم 97 نفر در هر کیلومتر مربع، را به خود اختصاص داده است. براساس این برآورد، جمعيت فعال اين شهرستان 24,889 نفر، جمعيت شاغل 20,910 نفر (6,045 نفر روستايي و 14,864 نفر شهري) بوده و تركيب اشتغال به ترتيب كشاورزي، صنعت و خدمات 8/20، 25 و 54.2 درصد می‌باشد. این شهرستان دارای 48 واحد صنعتی است.
در سال تحصيلي 85-1384 تعداد كل دانش آموزان مقاطع مختلف تحصيلي شهرستان رامسر، 12,702 نفربوده است. از اين تعداد 5/37 درصد در مقطع آمادگی و ابتدایي، 7/25 درصد در مقطع راهنمایي، 7/21 درصد در مقطع متوسطه عمومی و 5/5 درصد در مقطع متوسطه در رشته هاي فني و حرفه اي و كار و دانش و 9/4 درصد در مقطع پیش دانشگاهی مشغول به تحصيل مي باشند. همچنین13/50 درصد از دانش آموزان شهرستان رامسر را دختران تشكيل مي دهند و سهم دانش آموزان مناطق روستایي نيز 7/20 درصد ميباشد. شهرستان در این سال تعداد 2,379 دانشجوی در حال تحصيل نیز دارد.

جغرافیای بهداشتی و درمانی
از لحاظ بهداشتی و درمانی، این شهرستان در سال 1384 دارای 2 بيمارستان با 152 تخت و همچنین به ترتیب دارای 8 و 3 مرکز بهداشتی درمانی شهری و روستایی می‌باشد. نسبت برخورداري جمعيت به پزشك، به ازاي هر هزار نفر، 19/1 پزشك است.

تاسیسات زیربنایی موجود
در این شهرستان، 5/117 كيلومتر راه وجود دارد كه 19 كيلومتر آن راه اصلي و 5/98 كيلومتر آن، راه فرعي مي‌باشد.
شهرستان رامسر دارای 54,216 تلفن منصوبه تا پايان سال 1384 بوده است. با توجه به 8/28 درصد جمعیت روستایي شهرستان، 4/96 درصد روستاها از برق و 8/44 درصد از آب آشاميدني سالم برخوردار ميباشند. همچنين تا پايان سال 1384 در 4 روستا طرح هادي روستایي اجرا شده است.

وضعیت کشاورزی
در این شهرستان بیش از 12,284 هکتار زمین زیرکشت محصولات کشاورزی بوده که از این مقدار حدود 2/14 درصد به محصولات زراعی و 8/85 درصد به محصولات باغی اختصاص دارد. محصولات عمده این شهرستان، برنج، مرکبات و چای است. همچنین شهرستان دارای 26705 هكتار جنگل طبیعی و 4891 هكتار جنگل مصنوعی و 72000 هكتار مرتع با قابلیت برداشت 12285 تن علوفه بوده است.

رامسر یکی از دو بخش تنکابن بوده و در اوایل استقرار جمهوری اسلامی به شهرستان مبدل شد.

دیدنی های رامسر

شهرستان رامسر با زيبايي وصف ناپذير درمنتهي‌اليه غربي استان مازندران در دامنه جنگلي و زيباي البرز و سواحل رويايي درياي خزر آرميده و با برخورداري از انوع جاذبه‌هاي گردشگري و امكانات اقامتي، پذيرايي وتفريحي با لقب عروس شهرهاي ايران به عنوان قطب مهم گردشگري در كشور و حتي جهان مطرح است.

وجود قله‌هاي مخروطي شكل با پوشش انبوه گياهان متنوع، باغات مركبات،چاي، مزارع برنج، برخورداري از ساحل زيبا، مناطق ييلاقي خوش آب و هوا، منابع فراوان آبهاي گرم معدني، وجود فرودگاه و هتلهاي قديم و جديد اين شهر را يكي از شهرهاي منحصر به فرد تبديل كرده است.


*هتل قديم رامسر
اين هتل با معماري بسيار زيبا در مركز شهر در دامنه كوههاي مشجر و فضاي سبز با محوطه‌سازي چشم نواز واقع شده ودر سال ‪ ۱۳۱۷‬شمسي مورد بهره برداري قرار گرفته است.

زيربناي اين هتل حدود پنج هزار متر مربع در سه طبقه به لحاظ نوع معماري ، زيبايي، موقعيت مكاني و تجهيزات يكي از مشهورترين هتل‌هاي خاورميانه به شمار مي‌رود.


*آبهاي گرم معدني
مناطق وسيعي از مركز شهر رامسر ازآبهاي گرم معدني با انواع خواص طبي و درماني برخوردار بوده كه گردشگران زيادي از اين آبها بهره‌مند مي‌شوند.

وجود اين آب گرم‌ها در نزديكي ساحل دريا ويژگي منحصر به‌فردي را به رامسر بخشيده است.

البته در فاصله پنج كيلومتري جنوب شرقي رامسر در شهرهاي كتالم و سادات محله نيز چند وان و استخر آب گرم معدني وجوددارد كه براي درمان بيماريهاي پوستي، رماتيسم و دردهاي عصبي و عضلاني سودمند است.


*بوستان جنگلي صفارود
مسير دسترسي به اين بوستان از ابتداي جاده جواهرده در ميدان غربي شهر رامسر آغاز و پس از طي ‪ ۹‬كيلومتر و عبور از مسيري زيبا به اين پارك در كنار رود صفارود مي‌رسد.

اين بوستان در ميان دره و در پايين جاده قرارگرفته كه پله‌هايي نيز براي ورود به‌آن از جاده ساخته شده‌است و وجود جنگل، رودخانه، آب معدني، آب و هواي مطبوع به اين مكان جلوه خاصي بخشيده است.


* دهستان جواهرده
جواهرده در ‪ ۲۷‬كيلومتري رامسر و در ارتفاع ‪ ۱۸۰۰‬متري از سطح دريا قرار گرفته و مسير دسترسي به جواهرده از منتهي‌اليه غربي شهر رامسر بوده كه با عبور از ميان كوههاي مشجر و در امتداد رودخانه صفارود اين منطقه ييلاقي خودنمايي مي‌كند.

روستاي جواهرده درفصل تابستان به لحاظ برخورداري از آب وهواي خنك مورد استقبال گردشگران داخلي و خارجي واقع شده و امكانات اقامتي در اين منطقه براي گردشگران فراهم است.

روستاي جواهرده علاوه بر زيباييهاي فراوان طبيعي و دارا بودن چشمه‌سارها از قدمت تاريخي تيز برخوردار بوده كه وجود گورستانهاي گبري در آن گوياي قذمت تاريخي اين مكان است.


* قله ماركوه
قله ماركوه مخروطي شكل، مشجر و جدا شده از سلسه جبال البرز بوده كه در فاصله شش كيلومتري شرق رامسر و سه كيلومتري ساحل دريا و محور ارتباطي تنكابن به رامسر واقع شده است.

اين كوه صخره‌اي با وسعت ‪ ۶۰۰‬هزار مترمربع با انواع درختچه‌ها، درختان انجيلي، بلوط، شمشاد و ازگيل پوشيده شده و ارتفاع قله از سطح دريا حدود ‪ ۵۰۰‬متر بوده كه احداث ‪ ۳۴۰‬پله در ضلع جنوبي كار صعود را آسان مي‌كند.

وجود شهر كتالم، چشم‌اندازهاي زيباي آن به‌دريا، مزارع برنج و باغات چاي و مركبات در شمال قله، تسلط به تپه‌ها و ارتفاعات سرسبز البرز و روستاهاي اطراف و رودخانه نسارود در شرق به اين مكان موقعيتي ويژه بخشيده است.

در بلندترين نقطه ماركوه بقاياي يك قلعه برجاي مانده كه احتمالا محيط ديده‌باني حاكمان قديم منطقه بوده است.


Images: Mardkooh1.jpg


*جنگل دالخاني
مسير دسترسي به دالخاني از خروجي شرق شهر رامسر آغاز و پس از طي هفت كيلومتر در مسير آسفالته رامسر به تنكابن به سه‌راهي جنت رودبار مي‌رسد.

جنگل دالخاني پس از طي ‪ ۲۳‬كيلومتر درمسير ارتباطي و آسفالته جنت رودبار در كنار جاده قرار داشته كه براي احداث پارك جنگلي در نظر گرفته شده و اكنون نيز به عنوان يك تفرجگاه مهم شهر رامسر مورد استفاده گردشگران قرار مي‌گيرد.


*كاخ موزه (موزه تماشاگه‌خزر)
اين موزه در محل كاخ سلطنتي رامسر و در مجاورت غرب هتل بزرگ قرار داشته كه علاوه بر اشيايي كه به نمايش گذاشته ساختمان كاخ نيز ديدني است.

اين بنا در اوايل دوران پهلوي در ميان باغي بزرگ باشيوه معماري اروپايي ساخته شده است، سنگهاي مرمر سفيدرنگ در تزيينات خارج بنا و ستونها ومجسمه حيوانات بكار رفته به اين كاخ جلوه‌اي ويژه بخشيده است.

هم‌اكنون آثاري از هنرمندان مشهور ايران و جهان شامل مجسمه‌هاي برنزي و سنگي، تابلوهاي نقاشي و فرش در اين كاخ در معرض ديد عموم مردم قرار دارد.

محلات رامسر

توساسان
این محل در شمال شهر رامسر قرار گرفته و جز محله های ساحلی قدیمی رامسر است . توساسان دارای باغات مرکبات ،کیوی و کشتزارهای شالیزار می باشد ، در گذشته توتستان بوده و از برگ درختان توت آن جهت پرورش کرم ابریشم استفاده می کردند . خیابان بیست متری (طالقانی) توساسان را از لمتر جدا می کند . طائفه ساسانی ها از اهالی این محله اند .

آخوند محله
آخوند محله یا محله ی بازار ،مرکز تجارت رامسر که نام قدیم آن کیا کلا . شادسر بوده است . بازار ماهی فروشان ،محل برگزاری روز بازار و دیگر مراکز تجاری و میدان اصلی شهر (میدان امام ) در این محل واقع اند .

ابریشم محله
ابریشم محله یکی از نقاط مرکزی ،زیبا و تجاری رامسر است که دبیرستان معروف و قدیمی امام (اردیبهشت) و بیمارستان رامسر در آن واقع است . در سالهای قبل از 1310 این محل توتستان بوده و مردم از برگ توت درختان ،جهت پرورش کرم ابریشم استفاده می نمودند و به همین جهت به ابریشم محله معروف گردید .

لپاسر
این محل در جنوب رامسر واقع و در دامنه ی زیبای کوه قرار دارد . دارای باغات مرکبات و کیوی و مزارع چای و برنج می باشد . بقعه ی آقا سید حسن و آقا سید حسین در آن واقع است . طائفه های قربانی ،لپائی ،لپاسر رضایی و کوزه گر از اهالی این محله اند .


ادامه مطلب
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:24 ] [ اطلس ایران وجهان ]

قالی کلاردشت:

صنایع دستی استان مازندران

قالی کلاردشت، فرشی است که در منطقه مازندران و حتی در ایران، بسیار ناشناخته است و حتی بین تجار و بافندگان نیز نا آشنا است. این قالی در بازار داخل بطور کل خریدار بسیار اندکی دارد و تنها گروهی از صادر کنندگان قالی اقدام به صادرات آن به کشورهای اروپایی می نمایند.

معروفترین قالی کلاردشت در روستای مکارود استان بافته می شود. قالی کلاردشت جزء قالیهای درشت با فت می باشد که به قالی خرسک نیز معروف است. نقوش قالی کلاردشت عمدتاً ذهنی و بدون نقشه هستند. در نقشهای قالی کلاردشت گویی طبیعت زیبا و در عین حال سخت کوهستانی متجلی می شود.


ادامه مطلب
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:23 ] [ اطلس ایران وجهان ]

وجه تسميه و پيشينه تاريخي

مدت ها پس از غلبه آريايی های مهاجر و مهاجرت بوميان اين منطقه، ساکنين جديد نيز خود زير فرمان هخامنشيان قرارگرفتند. دركتبيه بيستون سرزمين مازندران به نام«پشتخوارگی» و در اوستا «پذشخوارگر» آمده به نظر می رسد كه جزو قلمرو اشكانيان بوده است. در کتب تاريخی به جا مانده هم زمان با فتوحات مسلمانان، از سلسله های پادوسبانان، آلا باوند و افراسيابيان نام برده شده است، كه درطبرستان يا قسمتی از آن حكومت كرده استقلال نسبی داشته اند.
در سال 167 هجری قمری «وندادهرمز» سلسله مستقلی در طبرستان تأسيس كرد. در قرن چهارم و پنجم هجری، طبرستان ميدان كشمكش سلسله آل زيار و آل بويه از يك طرف، و سامانيان و غرنويان از طرف ديگر شده و اغلب اوقات طبرستان تحت اداره امرای آل زيار بود. در سال 426 هجری قمری، سلطان مسعود غزنوی از طريق گرگان وارد طبرستان شد و صدمات و خسارات جانی و مالی زيادی به اهالی آن سامان وارد آورد.
هنوز اين خرابه ها ترميم نشده بود كه طغرل اول مؤسس سلسله سلجوقی به گرگان و طبرستان حمله ور شد. در سال 606 هجری قمری طبرستان از جمله «كبود جامه» به دست سلطان محمد خوارزم شاه افتاد و سپهبد كبود جامه بنام «ركن الدين كبود جامه» و فرزندانش به دست سلطان محمد خوارزم شاه اسير شدند. زمانی كه سلطان محمد خوارزمشاه از نبرد با سپاهيان مغول فرار می كرد، ركن الدين، مغولان را به جايگاه سلطان محمد هدايت كرد و بر اثر اين خوش خدمتی، از طرف مغولان به حكومت كبود جامه رسيد و سرانجام توسط تيموريان بساط حكمرانی آن ها نيز برچيده شد. بعد از درگذشت امير تيمور، سادات مرعشی با كسب اجازه از شاهرخ ميرزا (850- 807 هـ. ق) به مازندران برگشته به عنوان اميران باج گذار اين نواحی سلطنت كردند.
پس از برچيده شدن بساط حكومت ملوك الطوايفی طبرستان كه تا سال 1006 هجری قمری ادامه داشت، اين منطقه تحت نظارت شاه عباس اول و سلاطين بعدی سلسله صفوی قرار گرفت. شاهان صفوی در درازای هر سال چندين بار به عنوان شكار و يا پس از احداث فرح آباد جهت استراحت به اين منطقه سفر می كردند.


ادامه مطلب
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:23 ] [ اطلس ایران وجهان ]
درباره تاريخ باستاني استان مازندران اطلاع زيادي دردست نيست و اساسا وضع اقليمي آن اجازه نمي‌دهد ابنيه وآثار معماري پايدار بمانند. درجلگه هاي ساحلي مازندران آثار معتبري از ادوار قبل از اسلام به دست نيامده وحتي از شهرهاي معتبر صدر اسلام (دوره‎‎ پادشاهان طبرستان وديلم) هم به جز آمل وساري يادگاري بجانمانده است.

بعداز غلبه آريايي‌هاي مهاجم ومهاجرت بوميان، ساكنان جديد پس از مدتها ظاهر زيرفرمان هخامنشيان قرار گرفتند. دركتيبه بيستون سرزمين مازندران به نام پشتخوارگي ودر اوستا پزشخوارگر آمده است وبه نظرميرسدكه مازندران جزو قلمرو اشكانيان بوده است. هم زمان بافتوحات مسلمانان از سلسله هاي پادوسبانان، آل باوند و افراسيابيان نام برده شده است كه در طبرستان ياقسمتي ازآن حكومت مي كرده اندو استقلال نسبي داشته اند. مورخان درباره‎ اولين حمله‎ مسلمين به طبرستان وحدت نظرندارند. بنابه قول عده اي ازنويسندگـان درسال 30 هجري قمري ـ زمان خلافت عثمان ـ اولين بار سعد بن عاص حاكم كوفه درصدد فتح طبرستان برآمد و سرانجام سواحل طبرستان، رويان ودماوند رابه تصرف خود درآورد


ادامه مطلب
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:23 ] [ اطلس ایران وجهان ]

شهرستان سوادكوه كه از تركيب و توسعة فضاهاي روستايي مناطق دره اي و كوهستاني شكل گرفته است، از مناظر زيباي طبيعي، اعتدال آب وهوا و پوشش گياهي انبوه برخوردار است و باتوجه به آثار ديدني و تاريخي پل ورسك، غارهاي مختلف، پل شاپور شيرگاه به يكي از كانون هاي جذب گردشگران تبديل شده است. طبيعت اين شهر كوهستاني و دره اي و بسيار زيباست.

برج لاجيم

مراكز ديدني و تاريخي

  • محله قديم آلاشت
شهرستان سوادكوه از تركيب و توسعه فضاهای روستايی مناطق دره‌ای و كوهستانی شكل گرفته و از مناظر زيبای طبيعی، اعتدال آب و هوا و پوشش گياهی انبوه برخوردار است. گفته مي‌شود زيباترين چشم اندازهاي پاييزي را در اين نقطه از استان‌مازندران‌ مي توان ديد. با توجه به آثار ديدنی و تاريخی پل ورسك، غارهای مختلف، پل پاپور شيرگاه اين شهرستان به يكی از كانون های جذب گردشگران تبديل شده است. طبيعت اين منطقه‌ي‌كوهستانی- دره ای و بسيار زيباست. شهرستان سوادكوه‌در 75 كيلومتری جنوب باختری ساری و در مسير راه اصلی تهران – قائم شهر (جاده فيروزكوه) واقع شده است. شهر پل‌سفيد مركزاين شهرستان است كه در 53 درجه و 3 دقيقه‌ درازای خاوری و 36 درجه و 7 دقيقه‌پهنای شمالی قرار گرفته و از شمال به قائم‌شهر، از خاور به ساری، از جنوب به رشته‌كوه البرز و از باختر به شهرستان بابل محدود می‌شود. پل سفيد در منطقه كوهستانی واقع شده كه كوه های آن می توان «سامان سی»، «ستيك»، «والوات»، «غل غلوك»، «گتو» و «لاكتا» را نام برد.
آب كشاورزی سوادكوه از رودخانه تأمين می‌شود و محصولات كشاورزی آن را برنج، گندم، جو و تره بار تشكيل‌مي‌دهند.جاجيم‌بافی،گليم‌بافی،دست‌بافت‌ها،سفال،ظروف‌چوبی‌و حصيربافی از مهم ترين صنايع دستی شهرستان سوادکوه محسوب مي‌شوند. درياچه شورمست در جنوب‌باختری پل سفيد، قلعه كنگودر 20 كيلومتری جنوب خاوری سوادكوه، امام زاده عبدالحق در بخش زير آب، برج لاجيم در روستای لاجيم سوادكوه، پل ورسك بر روی دره ورسك و محله قديمی آلاشت در روستای آلاشت در سوادكوه از جمله معروف‌ترين ديدني‌هاي شهرستان سوادكوه به شمار مي‌آيند. راه اصلی فيروزكوه – پل سفيد – محمد آباد – به سوی خاور به درازای 40 كيلومتر اصلي ترين راه دسترسي به اين منطقه است.

 

[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:23 ] [ اطلس ایران وجهان ]

شهرستان بهشهر 

ناحيه بهشهر كه سابقا خرگوران نام داشت توسط شاه عباس خريداري شد و به دستور وي شهري در آنجا احداث شد. ماده دولت اشرف براي تاريخ بناي اين شهر در سال 1021هجري انتخاب شد و شهر جديد، اشرف البلاد نام گرفت كه اقامتگاه شاه عباس اول در مازندران بود. بعد از احداث شهر، شاه عباس چندين هزار گرجي را به شهر اشرف كوچاند. شاه عباس هرگاه به مازندران مي آمد اشرف را به ديگر نقاط آن ترجيح مي داد. احتمالا اولين گروه نمايندگان سياسي انگلستان در اشرف البلاد به حضور شاه عباس رسيدند.

اشرف البلاد در اثر جنگهاي داخلي  حملات تركمن ها، افاغنه و حملات سپاهيان زند صدمات فراوان ديد و به طور مكرر تخريب شد. نادر شاه هنگامي كه اعزام جنگ بالزگي ها بود مدتي را در اين شهر سپري كرد. محمد حسن خان قاجار علاقه زيادي نسبت به آن داشت و غالبا در اين شهر اقامت مي كرد، سكنه اين شهر از اقوام مختلف تشكيل شده بود، ازجمله مهاجران گرجي كه شاه عباس آن ها را از قفقاز كوچانده بود، همچنين گروهي از خانواده هاي طالشي لنگران كه از سواحل درياي خزر آمده بودند و جمعي هم از ثات ها كه يكي از قبايل ايراني بود. بهشهر امروزي، شهري زيبا  و جذاب است كه آثار طبيعي و تاريخي فراوان دارد.بهشهر

رودخانه عباس آباد بهشهر

مراكز ديدني و تاريخي

  • كاخ صفي آباد
  • عمارت وباغ صفوي
  • درياچه عباس آباد
شهرستان زيباي بهشهر يكی از شهرستان های استان مازندران است كه از شمال به خليج ميان كاله، از خاور به

ادامه مطلب
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:23 ] [ اطلس ایران وجهان ]
 از شهرهايي است كه در دوران اسلامي نيز وجود داشته و به نام هاي مامطيران، مامطير، بارفروش ده، بارفروش وبابل شناخته شده است. اولين نام اين شهر مامطير بود كه در قرن دهم هجري بارفروش ده در محل آن بنا شدو هنگامي كه محمدخالد حاكم آن بود بازار و عمارتي در آن بنا كرد. درسال 160 هـ .ق مازيار بن قارن مسجد جامع آن رابنا نهاد كه شامل مساجد، عمارت، مدارس، دكاكين، سراها، بيوتات و سايه بود.

 

       

       

       

بارفروش به عنوان مركز تجاري به ويژه در دوره صفوي از رونق، آبادي، وسعت و گستردگي برخوردار شد. شاه عباس اول فرمان داد باغ ارم را در قسمت جنوبي شهر بنا كنند. بابل در زمان فتحعلي شاه قاجار نيز اهميت قابل توجهي پيدا كرد. قبل از انقلاب اكتبر روسيه، بابل از طريق بندر مشهدسر (بابلسر) با كشور روسيه ارتباط تجاري داشت و به يكي از مراكز مهم بازرگاني استان مازندران تبديل شده بود. بابل امروزي شهري آباد و زيباست.

مراكز ديدني و تاريخي

  • كاخ بابل
  • پل محمدحسن خان
  • قعه سلطان محمدطاهر
  • امامزاده قاسم

 

شهرستان‌بابل ‌يكی‌ازشهرستان‌های‌استان مازندران است كه از شمال به‌بابلسر، از خاور به شهرستان های جويبار، قائم شهر، سوادكوه، از جنوب به رشته كوه البرز وشهرستان فيروزكوه و از باختر به آمل محدود می‌شود. مركز شهرستان از نظر جغرافيايی در 52 درجه و 44 دقيقه ی درازای خاوری و 36 درجه و 34 دقيقه‌ي پهنای شمالی و 39 كيلومتری شهر ساری (مركز استان) واقع شده است. قائم شهر نزديك‌ترين شهرستان به بابل‌است. بابل از شهرهايی است كه در دوران اسلامی نيز وجود داشته و به نام‌های «مامطيران»، «مامطير»، «بار فروش‌ده»، «بار فروش» و «بابل» شناخته شده است. اولين نام اين شهر «مامطير» بود كه در قرن دهم هجری «بار فروش» و در زمان حکومت محمد خالد،بازار و عمارتی در آن بنا شد. در سال 160 هـ . ق مازياربن قارن مسجد جامع آن را بنا نهادكه شامل مساجد، عمارت، مدارس، دكاكين، سراها و بيوتات بود. «بارفروش» به عنوان مركز تجاری به ويژه در دوره صفوی از رونق، آبادی، وسعت و گستردگی برخوردار شد. شاه عباس اول فرمان داد باغ ارم را در قسمت جنوبی شهر بنا كنند. بابل در زمان فتح‌علی شاه قاجار نيز اهميت قابل توجهی پيدا كرد.پيش‌ازانقلاب اكتبر روسيه، بابل از طريق بندر مشهد سر(بابلسر) با كشور روسيه ارتباط تجاری داشت و به يكی از مراكز مهم بازرگانی استان مازندران تبديل شده بود. بابل امروزی شهری آباد و زيباست. بابل منطقه حاصل خيزی بوده و آب كشاورزی آن از طريق رودخانه ها، دره و چاه های عميق تأمين می‌شود.مهم‌ترين محصولات كشاورزی اين شهرستان را برنج، غلات، حبوبات، ‌صيفی، كنجد، نيشكر، كنف، پنبه، مركبات، بادام زمينی تشكيل مي‌دهند. اين منطقه از ديدني هاي بي‌شماري برخوردار است. تپه های شال كتی، بالكن، چهار كتی، امام زاده قاسم، بازار قديمی، بقعه‌درويش فخرالدين، بقعه سلطان محمد طاهر، پل محمد حسن خان، تكيه مقريكلا و كاخ بابل‌برخي از مهم‌ترين ديدني هاي اين شهرستان را تشكيل مي‌دهند


ادامه مطلب
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:23 ] [ اطلس ایران وجهان ]
ساری، مركز استان مازندران است كه مهم ترين منطقه‌ي استان به شمار آمده و يكي از جذاب‌ترين و زيباترين مناطق شمالي كشور ايران محسوب مي‌شود. بناي اوليه اين منطقه را به طوس نوذر نسبت می‌دهند كه در قرن اول هجری به دست فرخان بن دابويه از ملوك گاوباره تجديد بنا شده است. شهرستان ساري از طبيعتي گيرا، جذاب و بسيار ارزشمند ب

رخوردار بوده و همواره مورد نظر حكام محلي قرار داشته است. به همين لحاظ عمارت‌ها و كاخ‌هاي قديمي در كنارطبيعت جذاب اين منطقه مهم ترين بناهاي ديدني اين منطقه را تشكيل مي‌دهند. اساس اقتصاد اين منطقه را كشاورزي، دام‌داري و صنايع دستي تشكيل مي‌دهند. ازمهم ترين صنايع دستی ساری می توان حصيربافی، قالی‌بافی، گليم‌بافی، ابريشم‌بافی، پارچه بافی، ظروف سفالی، ظروف چوبی، مجسمه‌های‌چوبی، زيلو و جاجيم بافی رانام برد. سواحل زيباي درياي مازندران، آبشارداراب كلا، پارك جنگلی ميرزا كوچك خان، پارك‌جنگلی شهيدزارع، پناه‌گاه حيات وحش دست تاز،رودخانه‌هاي متعدد،غارهيلدو ومجموعه تالابی سراندون و بالندون مهم ترين مناطق طبيعي و ديدني اين منطقه راتشكيل مي‌دهند. آب انبار ميرزا مهدی، آب انبار نو، امام زاده عباس، امام زاده يحيی، امام زاده های قاسم، ‌گنبد سرت، فخرالدين،امام زاده عيسی بن كاظم و بقعه شاطرگنبد ، برج رسكت، برج سلطان زين العابدين و مجموعه كاخ هاي فرح آباد نيز از جمله مهم‌ترين مكان‌هاي تاريخي و ديدني اين منطقه به شمار مي‌آيند. ساري مركز استان و از جمله شهرهاي بزرگ طبرستان مي باشد و 7/16 درصد جمعيت مازندران را دارد. اين شهر مركز فرمانروايي اسپهبدان بوده است. در زمان سلوكيه به سيرنيكس، در زمان ساساني به سارويه و در ادوار اسلامي به ساريه و ساري تغيير نام داد.

شهرستان ساري با برخورداري از چند هتل و مجموعه تفريحي- رفاهي جنگلي و ساحلي در فرح آباد،‌ وجود كارخانه هاي بزرگ صنايع چوب و كاغذ، دارو سازي، نساجي و فرآورده هاي غذايي،‌ فرودگاه بين المللي ساري و امكان  بهره برداري  از ذخيره آب سدّ شهيد رجائي در توليد محصولاتي  نظير برنج، مركبات، پنبه و دانه هاي روغني همراه با شبكه هاي آبياري مدرن از توسعه نسبتاً مناسبي در استان برخوردار است.

 

جاذبه هاي گردشگري

۩ سدّ سليمان تنگه، « 45 کيلومتري مرکز شهر »

۩ خزر آباد (دريا و مجموعه تاريخي)، « 45 کيلومتر »

۩ پارک جنگلي شهيد زارع، « 3 کيلومتري مرکز شهر »

۩ پارک حيات وحش دشت ناز، « 35 کيلومتري مرکز شهر »

۩ پناهگاه حيات وحش سمسکنده، « 10 کيلومتري مرکز شهر »

۩ برج و بقعه امازاده عباس(قرن نهم هجري قمري)، « داخل شهر »

۩ خانه قديمي کلبادي، « داخل شهر »

۩ خانه فاضلي( دوره قاجار- پهلوي)، « داخل شهر »

۩ حمّام وزيري(دوره قاجار)، « داخل شهر »

۩ آب انبارنو(دوره قاجار)، « داخل شهر »

۩ آب انبارميرزا مهدي(دوره افشاريه-زنديه)، « داخل شهر »

۩ مجموعه تاريخي فرح آباد(دوره صفوي)، « 28 کيلومتري مرکز شهر »

۩ برج رسکت(قرن پنجم هجري قمري)، « بخش دودانگه، روستاي فريم »

۩ برج آرامگاهي امام زاده يحيي(قرن نهم هجري قمري)، « داخل شهر »

۩ برج آرامگاهي امام زاده سلطان زين العابدين(قرن نهم هجري قمري)، « داخل شهر »

۩ برج آرامگاهي امام زاده عبدالصالح(قرن نهم هجري قمري)، « روستاي مرز رود »

۩ بقعه درويش فخرالدين(قرن هشتم تا نهم هجري قمري)، « روستاي گلما »

۩ بقعه امام زاده عيسي بن کاظم(قرن نهم هجري قمري)، « روستاي خارميان

موقعيت جغرافيايي و آب و هوا و جمعيت شهرستان ساري

ساري از شمال به درياي مازندران، از جنوب به سلسله جبال البرز، از مشرق به شهرستان‌هاي نكاء و بهشهر و از مغرب به شهرستان قائم‌شهر منتهي مي‌شود. مساحت ساري 3923 كيلومترمربع است اين شهر به طول جغرافيايي 53 درجه و 59 دقيقه و عرض جغرافيايي 36 درجه و 50 دقيقه است.

اختلاف ساعت ساري با تهران 6 دقيقه و 5 ثانيه و فاصله آن با درياي خزر 27 كيلومتر است. هواي قسمت جلگه‌اي ساري مرطوب و معتدل و هواي قسمت كوهستاني آن سردسيري است. كوه معروف ساري سلسله جبال �البرز� است كه در منتهي‌اليه جنوبي اين شهرستان قرار دارد.

جمعيت شهر ساري 250000 نفر و بزرگترين و پرجمعيت‌ترين شهر استان مازندران به شمار مي‌آيد و جمعيت شهرستان ساري 550000 نفر و نسبت جمعيت شهرنشين به روستا چهل به شصت مي‌باشد

موقعيت جغرافيايي شهرستان ساري

طول شرقي

حداقل

حداكثر

دقيقه

درجه

دقيقه

درجه

56

52

59

53

 

عرض شمالي

حداقل

حداكثر

دقيقه

درجه

دقيقه

درجه

58

35

50

36

 

مشخصات عمومي شهرستان ساري براساس تقسيمات كشوري در پايان سال 1380

مساحت به كيلومترمربع

تعداد بخش

تعداد شهر

تعداد دهستان

3923

4

3

14

 

مشخصات عمومي شهرستان ساري براساس تقسيمات كشوري در پايان سال 1380

 

نام بخش

نام دهستان

تعداد آبادي

جمع

داراي سكنه

خالي از سكنه

چهاردانگه

پشتكوه

چهاردانگه

گرماب

20

52

41

15

41

34

5

11

7

دودانگه

بنافت

فريم

11

49

9

44

2

5

مركزي

مياندرود كوچك

اسفيرود شوراب

رودپي شمالي

رود پي جنوبي

كليجان رستاق سفلي

مذكوره

كليجان رستاق عليا

42

33

28

45

22

31

38

36

29

13

39

18

29

30

6

4

15

6

4

2

8

مياندرود

مياندرود بزرگ

كوهدشت

36

22

27

7

9

15

 

جمعيت شهر ساري

جمعيت 1365

جمعيت 1375

نرخ رشد سالانه

پيش‌بيني 1380

350653

423806

89/1

465921

 

 
 

ادامه مطلب


ادامه مطلب
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:23 ] [ اطلس ایران وجهان ]
گلوگاه يکي از شهرهاي استان مازندران ايران است. اين شهر مرکز بخش بندپي شهرستان بابل است.
اين شهر کوهپايه‌اي در جنوب شهرستان بابل واقع مي‌باشد . داراي جنگل و کوه و رودخانه سجرو (سجادرود) بوده که به رودخانه بابلرود متصل مي‌گردد. اين شهر همانند گلوگاهي بوده که پل واسط ميان دشت و کوه است و با عبور از اين شهر وارد مناطق ييلاقي بخش بندپي شرقي مي شويم که داراي ييلاق هاي زياد با آب و هوا و رويش گياهي و منابع طبيعي متفاوت بوده و به ييلاق هاي مناطق هراز آمل مازندران و ييلاق هاي مناطق سواد کوه مازندران مرتبط است .
جمعيت شهر گلوگاه در سال 1385، برابر با 2,519 نفر بوده است.
گلوگاه
[ پنجم تیر 1389 ] [ 16:22 ] [ اطلس ایران وجهان ]
.: Weblog Themes By SibTheme :.

درباره وبلاگ

این سایت درسال1389با هدف ارائه مقالات ومطالب مختلف در زمینه اقلیم وطبیعت ابران اغاز به کارکرد ودرابتدا سعی وافری شد که مقالات مختلف وکاملی درمورد شهرستانهای مختلف ایران از لحاض طبیعت وفرهنگ واداب ورسوم و جمعیت -اثار باستانی-وقابلیتهای اقتصادی وصنعتی وکشاورزی ارائه دهد بدنبال ان در ادامه کار به بررسی کشورهای مختلف جهان پرداخت وطی مقالات مختلف کلیه کشورهای جهان از لحاض طبیعت وفرهنگ واقتصاد و.. . موردبررسی قرار گرفت وشناخت کلی از کشورهای جهان وحتی شهرهای مهم ان به ما ارائه دهد دراین میان سعی شد که با ارائه مقالات مستند وقابل اعتماد کشورهای مختلف وایران را از لحاض صنعتی واقتصادی واموزش و... مورد برسی قرار گیرد واخرین امار مقایسه ای از این کشورها ارائه شود بدنبال ان تاریخ پرافتخار ایران از دوران مادها تا عصرحاضر مورد برسی قرارگرفت دربخشی دیگر از مطالب سایت مطالب کاملی درزمینه مذهب وزندگی پیامبران وامامان وحوداث مربوط به عصر ان بزرگوران ارائه شد دربخشهای دیگر سایت صدها مقاله درزمینه اشنایی با شرکتهای صنعتی ایران وجهان واخرین اختراعات واکتشافات جهان درحوزهای مختلف علم واخرین رکوردهای ورزشی وبرترین های جهان پرداخته است دراین میان باید از مطالب زیبایی دیگر مانند روزشمار حوادث جنگ تحمیلی نام برد بهرحال امید ان است که مطالب سایت که بازحمات فراوان درسالهای اخیر از طریق جمع اوری از صدها سایت دیگر تهیه شده بتواند بخشی از نیاز خوانندگان را رفع کند دراینجا جادارد ازسایتهای مانند همشهری انلاین تیبان- ایران تراول- ویکی بدیا- مرجع شهرهای ایران- کویرها وبیابانها- تاریخ معاصر-پورتال جهاد کشاورزی- ایران اکتور- میراث فرهنگی استانها- پورتال استانها- سایت مرکز امار ایران- وسایت هواشناسی استانها - وسایتهای خبری عصر ایران-انتخاب - خبرانلاین اشاره کرد که از مطالب زیبا ومستند انها استفاده شده واز انان سپاسگزارم دراینجا باید گفت کلیه مطالب سایت بدون هیچگون تحریفی یا تغییری دران ارایه شود واینجانب مسولیتی درزمینه مطالب ارایه شده سایت از لحاض صحت یا کذب بودن ان ندارم وبا توجه موثق بودن منابع باید به ان اعتمادکرد
موضوعات وب
امکانات وب
.gigfa.com/zibasaz/2.js'> WebGozar.com Counter code -->